تلاش بوش برای جلب همراهی پوتین علیه ایران

جورج بوش، رییس‌جمهوری آمریکا در پایان دیدار غیررسمی با همتای روس خود، گفت که دو کشور به «درک اهمیت فرستادن پیامی واحد» به ایران «در مورد برنامه‌های هسته‌ایش» نزدیک شده‌اند.در حالیکه روابط دو قدرت جهانی بر سر طرح سپر دفاع موشکی ایالات متحده در اروپای شرقی به تیرگی گراییده، جورج بوش اظهار کرد که در مورد برخورد با فعالیت‌های هسته‌ای ایران از موضع روسیه در شورای امنیت سازمان ملل قدردانی می‌کند. ولادیمیر پوتین، رییس‌جمهوری روسیه، بدون اشاره به اقدام‌های بعدی در مناقشه هسته‌ای ایران، تنها به این نکته بسنده کرده که در این زمینه «تعامل بسیار بیشتری» باید صورت بگیرد. سران روسیه و آمریکا، گفت‌و‌گوهای دو روزه خود را، که جورج بوش از آن با عنوان «دوستانه» یاد کرده بود، در خانه ویلایی بوش پدر انجام دادند.

از محورهای اصلی مذاکرات بوش و پوتین، استقرار سپر دفاع موشکی آمریکا در لهستان و جمهوری چک بود. این طرح مخالفت شدید روسیه را به همراه داشت تا جایی که پوتین گفت در صورت عملی شدن این طرح، موشک‌های کشور وی نیز به سوی اروپا نشانه‌گیری خواهند شد.

با این همه، چندی پیش پوتین پیشنهاد تازه‌ای ارائه کرد که بر مبنای آن طرح سپر دفاع موشکی با طرح گسترده‌تری که سیستم‌های رادار در جنوب روسیه را نیز در بر بگیرد، جایگزین شود و همچنین شمار دیگری از کشورهای اروپایی نیز به فرآیند تصمیم‌گیری در مورد این پروژه اضافه شوند.

بوش روز دوشنبه طرح پیشنهادی رییس‌جمهوری روسیه را «بسیار صادقانه» و «بسیار بدیع» خواند و پوتین نیز گفت که عملی شدن این طرح می‌تواند روابط دو کشور را به سطح تازه‌ای برساند.

برخی کارشناسان می‌گویند هدف از این دیدار بازسازی اعتماد مخدوش شده در رابطه دو کشور است؛ با این حال بسیاری معتقدند نمی‌توان انتظار چندانی برای تغییر عمده در سیاست روسیه و آمریکا در قبال یکدیگر داشت.

آمریکا همچنان در صدد جلب حمایت روسیه از تصویب تحریم‌های شدیدتر علیه ایران است. به گزارش ایرنا در این نشست از بوش سوال شد پس از شش سال، آیا هنوز هم به پوتین اعتماد دارید؟ تا چه حد از محدودیت آزادی‌های سیاسی در روسیه ناراحت هستید؟

بوش پاسخ داد: این مطلب وجود دارد که وقتی شما با یکی از سران جهان صحبت می‌کنید، نمی‌دانید که او حقیقت را می‌گوید، اما من هرگز در این مورد با ولادیمیر پوتین مشکلی نداشته‌ام. گاهی اوقات او مطالبی را مطرح می‌کند که من نمی‌خواهم بشنوم، ولی می‌دانم که او حقیقت را می‌گوید.

رییس‌جمهوری آمریکا افزود: لازم نیست که نظرات او را حدس بزنیم. این راه را برای ایجاد زمینه مشترک آماده می‌کند.

وی گفت: از من می‌پرسید که آیا به او اعتماد دارم؟ بله به او اعتماد دارم. آیا از آنچه که او می‌گوید همیشه خوشم می‌آید؟ خیر. به نظرم می‌رسد که او هم از همه چیزهایی که من می‌گویم خوشش نمی‌آید ولی ما می‌توانیم این را با احترام متقابل نشان دهیم.

بوش افزود: به مساله دفاع موشکی نگاه کنید، او یک طرح را مطرح کرد و به نظر من صادقانه، مبتکرانه و راهبردی است ولی همانطور که به ولادیمیر گفتم به نظر من جمهوری چک و لهستان باید قسمتی از این طرح باشند. رییس‌جمهوری آمریکا گفت: تنها راهی که می‌توانیم زمینه مشترک ایجاد کنیم، تشریک مساعی و افکار است. این چیزی است که او با من دارد.در این نشست از بوش در خصوص میزان رضایتش از مذاکرات با پوتین سوال شد.

بوش گفت: مذاکرات خوب و غیررسمی در زمینه‌های مختلف داشتیم. می‌دانید که روند روابط ما به گونه‌ای بوده که گاهی بر سر برخی از مسائل با هم توافق داشتیم و گاهی هم بر سر مسائل دیگری اتفاق نظر نداشتیم ولی یک مطلب که من در مورد پوتین می‌دانم این است که او فردی پایدار، شفاف و صادق است که می‌توانیم به راحتی فرصت‌ها و مشکلاتمان را با او در میان بگذاریم.

وی افزود: درباره امنیت هسته‌ای صحبت کردیم و قدم‌های بزرگی درباره اساس روابط آینده بین آمریکا و روسیه در زمینه امنیت هسته‌ای برداشتیم.

رییس‌جمهوری آمریکا گفت: درباره روابط دوجانبه و کشورهایی مانند ایران و کره شمالی صحبت کردیم، گفت‌وگوی بسیاری طولانی و راهبردی داشتیم که به نظر من سازنده بود.

پوتین نیز در همین‌باره گفت: معتقدم که باید از نسل قدیم یاد بگیریم. طرز رفتار با من و هیات همراه من نشان داد که این فرای نیازهای رسمی و پروتکلی است، به علاوه فرصتی بود تا از این قسمت آمریکا هم دیدن کنیم که بسیار دیدنی است. از بوش سوال شد: آیا توانستید که موافقت پوتین را برای تحریم‌های سخت‌تر مانند بازرسی محموله‌های ایران به‌دست بیاورید؟

بوش جواب داد: زمان زیادی را به مذاکره درباره ایران اختصاص دادیم. من نگران تلاش ایرانیان برای توسعه فناوری و دانش هسته‌ای هستم. وی گفت: پوتین به نظرم همین نگرانی را دارد که البته من قصد ندارم لغاتی را در دهان او بگذارم، هر چه باشد این مساله‌ای است که حدود شش سال درباره آن صحبت می‌کنیم.

رییس‌جمهوری آمریکا افزود: به این نتیجه رسیده‌ام که وقتی روسیه و آمریکا یک صدا صحبت کنند موثر خواهد بود بنابراین از رویه روسیه نسبت به سازمان ملل تشکر می‌کنم. بوش گفت: من روی حمایت روسیه برای ارسال پیامی‌واضح و محکم به ایرانیان حساب می‌کنم و امیدوارم بتوانیم آنان را قانع کنیم که ما با دولت ایران مشکل داریم.

وی گفت: بنابراین راه‌های مختلف فرستادن پیامی مشترک را بررسی می‌کنیم. رییس‌جمهوری آمریکا اظهار کرد: یکی از مسائل، مساله برخورد منطقه‌ای با موضوع دفاع موشکی است که ما باید با هم به‌صورت دوجانبه کار کنیم و در شورای روسیه-ناتو بررسی شود. من کاملا با این طرح موافق هستم.

از بوش سوال شد: شما تا چه‌حد بر سر تحریم‌های سخت توافق داشتید؟ بوش گفت: ما به این موضوع که باید باهم کار کنیم تا پیامی مشترک بفرستیم نزدیک هستیم.

رییس‌جمهوری روسیه نیز اظهار کرد: تاکنون که ما از طریق چارچوب شورای امنیت کار کرده‌ایم و فکر می‌کنم که در این جبهه موفق خواهیم شد.

پوتین افزود: اخیرا نشانه‌هایی از همکاری ایران با آژانس بین‌المللی انرژی اتمی دیده می‌شود. وی گفت: آقای سولانا هم اطلاعات و داده‌های مثبتی به ما داده است. فکر می‌کنم که همه اینها به تعامل اساسی و بیشتر در این زمینه منجر شود.