تنگناهای روزگار صنعت چسب

یوسف بهمن‌آبادی - تعاونی تولیدکنندگان چسب در سال ۱۳۵۸ تاسیس شده است. در این تشکل ۶۴ تولیدکننده عضویت داشتند که مسائل اقتصادی موجب شد برخی از آنها نتوانند کارشان را ادامه دهند. اکنون اعضای این تشکل‌ صنعتی ۲۲ واحد صنعتی است. نوروز زاده، رییس هیات مدیره

مصطفی نوروززاده، رییس هیات‌مدیره شرکت تعاونی تولیدکنندگان چسب که در ضمن به نوعی بنیانگذار این صنعت در ایران نیز به حساب می‌آید، محمد محمودی، نایب رییس هیات‌مدیره این تشکل و مرتضی سیف‌اللهی مدیرعامل این تعاونی، در گفت‌وگو با دنیای اقتصاد برخی نکات را درباره این صنعت مطرح کردند که در زیر می‌خوانید:

تشکل توسعه

محمودی، نایب رییس شرکت تعاونی تولیدکنندگان چسب در این نشست تاکید کرد: تشکل‌ها اگر سهم و نقش قابل توجهی در تصمیم‌گیری‌ها داشته باشند در توسعه اقتصادی نقش پیشگام خواهند داشت.

محمد محمودی افزود: اگر تشکل‌ها در برابر نظرسنجی‌های وزارت صنایع و وزارت اقتصاد و سایر مراکز اطلاعات دقیق‌تری ارائه دهند تصمیماتی که گرفته می‌شود واقعی‌تر خواهد شد. زیرا وجود تشکل‌ها کمک بسیار موثری برای پیشبرد اهداف دولت مسوولان، صنعتی کشور و نیز تولیدکنندگان خواهد بود.

وی افزود: این اتفاق زمانی واقعی می‌شود که دولت و مسوولان نیز با تشکل‌ها همگام بوده و با آنها مذاکره و گفت‌وگو کنند.

دولت می‌تواند با فراهم ساختن بسترها و زمینه‌ها و برطرف کردن مشکل بوروکراسی به تشکل‌ها و اعضای آنها در کارشان کمک کند.

عضو هیات مدیره شرکت تعادنی تولیدکنندگان چسب، افزود: با شعار شفاف‌سازی رییس جمهور کاملا موافق هستیم، اما بخشنامه‌های زیرمجموعه، نتیجه عکس آن را ایجاد کرده و باعث دلسردی تولیدکننده می‌شوند. در واقع چالش‌های پیش‌رو، تولیدکنندگان را دچار سرگردانی ساخته است و نمی‌دانیم چه باید بکنیم. وی گفت: تولیدکنندگان به طور مدام با مشکل مواجه می‌شوند.

محمودی با اشاره به اینکه نباید در تشکل‌گرایی راه افراط و تفریط را پیش ببریم، اظهار داشت: این که چرا تشکل‌ها در کشور پا نمی‌گیرند به این دلیل است که آنها همانند احزاب سیاسی، فرمایشی ایجاد شده و فرمایشی می‌روند. واقعیت این است که تشکل‌ها برای قدرتمند شدن باید راه اتحاد را در پیش بگیرند و نباید تشکل‌های رقیب را از میدان خارج سازند. تشکل‌های کارگری و کارفرمایی در عین حالی که در برابر ضعف‌ها و نارسایی‌ها از حقوق اعضای خود دفاع می‌کنند نباید از مرز قانونی خود خارج شده و یکدیگر را تضعیف کنند. دولت نیز باید از مشاوره، مذاکره و تجربه‌های تشکل‌ها در تصمیم‌گیری‌ها غافل نشود.

سیف‌الهی، مدیرکل تعاونی نیز برای رفع مشکلات صنعت چسب پیشنهاد داد: از وزارت صنایع می‌خواهیم پیش از صدور پروانه برای واحدها، برای اطمینان از فعال بودن آنها با شرکت تعاونی تولیدکنندگان چسب مشورت کند. همچنین شرکت پتروشیمی ملزم شود قبل از پرداخت سهمیه مواد اولیه به شرکت‌ها از فعال بودن آنها اطمینان حاصل کند. در حال حاضر بسیاری از شرکت‌ها، تولیدکننده نبوده و تنها با دریافت جواز و اجاره مکان در شهرک‌های صنعتی و استقرار چند دستگاه توانسته‌اند خود را به عنوان تولیدکننده معرفی و از امتیازات آن بهره برند.

همچنین از مجلس خواستاریم قوانین وضع شده توسط کسانی به اجرا برسد که از توانایی و تخصص لازم برخوردار باشند. چرا که افراد فاقد تخصص و آگاهی با رای دادن‌های خود، صنعت را با مشکل مواجه می‌سازند.

همکاری داریم

نوروززاده، رییس هیات‌مدیره تولیدکنندگان چسب در‌خصوص صنعت چسب و جایگاه تشکل بیان داشت: حدود ۴۰ سال پیش طرح ساخت چسب در ایران توسط این جانب ابداع شد. در آن زمان بیش از ۸۰درصد مواد اولیه چسب از خارج وارد می‌شد که بعدها با آغاز به کار شرکت‌های تولیدکننده مواد اولیه این میزان واردات تا حدود زیادی کاهش یافت. این تعاونی در همان اوایل تاسیس خود، با سهمیه‌بندی مواد اولیه، مشکلات تولیدکننده را در این زمینه رفع کرد.

این تشکل برای رفع مشکلات با ارگان‌های ذی‌ربط نظیر کمیسیون اصل ۹۰ مجلس، وزارت صنایع و بازرگانی همکاری و تعامل دارد.

مشکل امروز این صنعت هشدار شرکت شهرک‌های صنعتی به کارخانه‌های تولید چسب است که می‌گوید کارخانه‌ها و طرح‌ها باید در مدت ۶ الی ۹ ماه، کارخانه یا زمین خریداری شده را به بهره‌برداری رسانند. در غیر این صورت زمین آنها مسترد می‌شود. این در حالی است که هنگام خرید زمین هیچ محدودیت زمانی برای بهره‌برداری از آنها در نظر گرفته نشده بود. چگونه می‌توان انتظار داشت تولیدکنندگان که از همه سو تحت فشارهای مالی هستند بتوانند ظرف مدت ۹ ماه به ساخت کارخانه‌ای مبادرت ورزند.

توزیع ناهماهنگ مواد اولیه

نوروززاده، به توزیع ناهماهنگ مواد اولیه به عنوان مشکل اصلی صنعت چسب اشاره کرد و گفت: نوسانات قیمت مواد اولیه، صادرات ما را با مشکل مواجه ساخته است. عوارض ناشی از این معضل موجب شده تا محصولات ما رقابتی نشده و در مقابل محصولات مشابه خارجی ۳۰درصد پایین‌تر در بازار عرضه شود. گرچه با مراودات و مذاکراتی که با مجلس داشته‌ایم، توانسته‌ایم شرکت‌های پتروشیمی و نفت را متقاعد کنیم اما نوسانات قیمتی، هر از گاهی صنعت چسب را با تهدید مواجه می‌سازد.

با خارج شدن امر سهمیه‌بندی و توزیع مواد اولیه چسب از حیطه فعالیت‌های این تشکل، مشکل توزیع ناهماهنگ مواد اولیه بر صنعت چسب حکمفرما خواهد شد.

صنعت مظلوم

محمودی همچنین با اشاره به این که صنعت چسب در کشور مظلوم واقع شده گفت: به خاطر صنعتی بودن فرآیند ظهور صنعت چسب، دید علمی بر آن حاکم نشده است. با این حال، تلاش و دلسوزی بخش‌خصوصی، این صنعت را به سمت علمی کردن فرآیند تولید پیش می‌برد، گرچه تولید مواد اولیه در داخل مشکلات واردات آن را حذف کرد اما از آنجایی که تولید این مواد به علت هزینه سنگین، در انحصار شرکت‌هایی بزرگ همچون شرکت نفت و پتروشیمی است موجب شده مقوله‌هایی نظیر کیفیت، کنترل، توزیع و فروش مواد تولید شده توسط این شرکت‌ها صورت گیرد.

وی افزود: صنعت چسب تابعی از دستورات و بخشنامه‌های ضد و نقیض این مجموعه‌ها شده است. علاوه بر اینها، مشکلاتی از ناحیه تسهیلات بانکی، اداره کار و حمل و نقل بر تولیدکننده فشار وارد می‌آورد.

وی گفت: در صنعت چسب تنها چند شرکت هستند که فعالیت آنها بیش از ۶۰درصد ظرفیت تولید است. بسیاری از شرکت‌ها به دلیل نبود نقدینگی و مشکلات مالی ایجاد شده فعالیت خود را تعدیل کرده یا این فعالیت خود را تعطیل کرده‌اند.

عضو هیات‌مدیره شرکت تعاونی تولیدکنندگان چسب با اعتقاد براین که قانون تجمیع عوارض، تولیدکنندگان را دچار مشکل کرده است، توضیح داد: بهره ۵/۲درصدی تجمیع عوارض تولیدکنندگان را دچار مشکل می‌کند.

دریافت جریمه‌های گوناگون به جای حمایت

مرتضی سیف‌اللهی، مدیر عامل شرکت تعاونی تولیدکنندگان چسب با اشاره به اینکه چند مولفه در افزایش قیمت‌ها موثر است، اظهار داشت: یکی از این مولفه‌ها، تجمیع عوارض ۳درصدی است. وقتی یک تولیدکننده ۱۰درصد سود می‌کند اگر قرار شود ۳درصد از سود وی دریافت شود، این مقدار در کل، ۳۰درصد سود می‌شود. مالیات مستقیم هم که ۲۵درصد بود وزارت دارایی آن را از تولیدکنندگان می‌گیرد. علاوه بر اینها، پرداخت ۳۰درصد حق بیمه مطابق حقوق کارگر به سازمان تامین‌اجتماعی است که افزایش غیراصولی حقوق کارگر میزان آن را افزایش می‌دهد. این مسائل به افزایش قیمت تمام شده کالای تولیدشده منجر شده است.

وی افزود: نبود مدیریت استفاده از سرمایه هنگفتی که نزد تامین‌‌اجتماعی است به متضرر شدن کارگر و کارفرما منجر شده است.

سیف‌اللهی افزود: ارگان‌ها و سازمان‌های دولتی به جای اینکه راهکارهایی برای توسعه تولید و صادرات ارائه کنند، تنها سعی آنها بر این است که از تولید و صنعت ایراد گرفته و جریمه طلب کنند.

وی با بیان اینکه تولیدکنندگان ۵۵درصد سود خود را به دولت می‌پردازند، گفت: قرار شده مالیات بر ارزش افزوده وضع شود. به این معنا که تولیدکنندگان ۱۰درصد قیمت محصول خود را بالا برده و آن را به دولت بپردازند. گرچه دریافت مالیات در کشورهای پیشرفته انجام می‌گیرد اما این امر در فروشگاه‌ها از سوی مصرف‌کننده صورت می‌گیرد نه توسط تولیدکننده.

مهمترین فعالیت‌های انجام شده

محمودی، در خصوص مهم‌ترین فعالیت‌های انجام شده در شرکت تعاونی تولیدکنندگان چسب تصریح کرد: فعالیت‌هایی نظیر ایجاد هماهنگی با اعضا و درک نقطه‌نظرات آنها برای بهبود کیفیت محصول و بسته بندی، ایجاد ارتباط با صنایع و ارگان‌های مرتبط باتولیدکنندگان، در این تشکل صورت گرفته است. همکاری تشکل برای راه‌‌اندازی نشریه بسپا (نشریه پوشش‌دهنده علمی صنعت چسب) و شرکت در نمایشگاه‌های مختلف برای شناساندن چسب، از دیگر فعالیت‌های تشکل بوده است. درصدد تاسیس نشریه داخلی هستیم تا به صورت مدون‌تر در اختیار اعضا قرار گیرد.

مشکلات پیش‌ روی تشکل

نایب رییس هیات‌مدیره شرکت تعاونی تولیدکنندگان چسب با اشاره به مشکلات پیش روی تشکل گفت: مهم‌ترین مشکل، بلاتکلیف بودن در برابر سیاست‌گذاری‌هایی بوده که در صنعت با آن مواجه شده‌ایم. مشکل دیگر، آگاهی نداشتن تصمیم‌گیرندگان به دلیل ناشناخته‌ماندن صنعت، مشکلات زیادی برای ما به وجود آورده است.

محمودی، با بیان اینکه صنعت چسب از نظر اقتصادی صنعت ضعیفی بوده است، گفت: معضل حرکت‌های عمده ما، نبود نقدینگی و مشکل تحقیق بوده است. متاسفانه جهاد دانشگاهی و دانشگاه‌ها بهای چندانی به صنعت چسب نداده‌اند. وزارت صنایع، هنوز از آمار ظرفیت تولید چسب در کشور اطلاع چندانی ندارد.

منابع مالی شرکت

وی در خصوص منابع مالی این شرکت گفت: منابع مالی این تشکل اغلب از طریق حق عضویت‌ها تامین می‌شود. اعضای این تشکل به صورت افتخاری فعالیت می‌کنند تا این تشکل بتواند خود را حفظ کرده و ارتباط خود را با صنایع ذی‌ربط حفظ کند.