نشست آژانس به تعویق افتاد
علی طجوزی – همزمان با تلاشهای آمریکا در شورای حکام برای رد درخواست ایران مبنی بر ارائه کمک فنی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی برای تاسیسات آب سنگین اراک، خبرگزاری‌ها از موکول شدن نشست شورای حکام به روز پنج‌شنبه خبر دادند.
علی طجوزی - همزمان با تلاشهای آمریکا در شورای حکام برای رد درخواست ایران مبنی بر ارائه کمک فنی آژانس بین‌المللی انرژی اتمی برای تاسیسات آب سنگین اراک، خبرگزاری‌ها از موکول شدن نشست شورای حکام به روز پنج‌شنبه خبر دادند. این نشست که دیروز میان ۳۵ عضو شورای حکام آژانس بین‌المللی در مورد درخواست ایران از آژانس برای کمک در ساخت رآکتور آب سنگین اراک برگزار شده بود، به دلیل اختلاف اعضا ابتدا به بعدازظهر و در نشست بعدازظهر نیز به دلیل تداوم این مساله به روز پنج‌شنبه موکول شد.«آسوشیتدپرس»، دیروز نوشت: این مساله نشان‌دهنده اختلاف در بین اعضا درباره عدم ارائه کمک به ایران است که آمریکا و اروپا بر آن تاکید دارند. یکی از معاونان مدیر کل آژانس خانم ماریا چتو گفت: این پروژه‌ها به فعالیت‌های مربوط به غنی‌سازی یا بازفرآوری در ایران کمک نمی‌کند.
وی افزود: همه پروژه‌ها مطابق با اقدام شورای امنیت متمرکز بر تلاش برای موافقت ایران با تعلیق برنامه‌هایی است که می‌تواند برای تولید تسلیحات هسته‌ای استفاده شود. در همین حال دیپلمات‌های نزدیک به آژانس گفتند: در حالی که توافق درباره تحریم‌ها به دلیل تلاشهای روسیه و چین متوقف شده است، آمریکایی‌ها از درخواست فرانسه برای مجازات‌های شدیدتر در وین حمایت می‌کنند. ۳۵ کشور عضو شورای حکام آژانس در نشست‌هایی که از دوشنبه آغاز شد، پیشنهاد همکاری فنی را در حالی نهایی می‌کنند که ۸۳۲ پروژه از جمله هشت پروژه در ایران مد نظر قرار دارد که در نشست‌های پنج‌شنبه و جمعه در مورد آن تصمیم‌گیری می‌کنند.به گفته یکی از دیپلمات‌ها مدیریت آژانس قصدی برای همکاری ندارد، زیرا ایران به قطعنامه‌های شورای امنیت سازمان ملل عمل نکرده است. در همین حال «گرگوری شولته»، سفیر آمریکا در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی وین گفت: بی‌اعتمادی گسترده‌ای نسبت به برنامه هسته‌ای ایران وجود دارد.» این اعضای شورای حکام دست‌کم شامل انگلیس، فرانسه، آلمان، کانادا و استرالیا می‌شود.
در همین حال یک منبع نزدیک به مذاکرات دیروز شورای حکام آژانس در وین به «فارس»، گفت: گروه ۷۷ و چین به دنبال درخواست ایران از آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، در خصوص همکاری این آژانس برای تقویت ایمنی پروژه آب سنگین اراک، حمایت خود را از تهران اعلام کردند.
این در حالی است که به گفته این منبع، آمریکا، انگلیس، فرانسه، کانادا و استرالیا صبح دیروز در وین، مدعی شده بودند این گونه همکاری‌ها مغایر قطعنامه‌های آژانس و شورای امنیت سازمان ملل است. دبیرخانه آژانس نیز این نظر آمریکا و هم‌پیمانانش را رد کرده بود. مقاومت غربی‌ها و تلاش آنها برای مانع‌تراشی در روند تعاملات ایران و آژانس در شرایطی است که مرسوم است آژانس با تقاضای کشورها برای کمک موافقت کند و این امر بخشی از تلاشهای این نهاد برای تحقق استفاده صلح‌آمیز از انرژی اتمی است. ایران امسال هفت پروژه برای همکاری، به آژانس داده است که علاوه بر پروژه آب سنگین اراک، مساله امنیت نیروگاه بوشهر، مقررات رادیو داروها و همچنین موسسات پرتودهی از جمله دیگر موارد است. براساس قوانین آژانس، کمیته‌ای موسوم به کمیته همکاری و کمک های فنی در آژانس پس از بررسی و تصویب درخواست های همکاری، آن را به شورای حکام آژانس ارائه خواهد داد تا برای تصویب نهایی و اجرا، سایر مراحل آن نیز طی شود. آژانس در صورت عدم مغایرت این درخواست‌ها با مقررات، موظف است آن را اجرا کند. در صورت تصویب درخواست همکاری ایران، اجرای آن در دستور کار آژانس در سال های ۲۰۰۷ و ۲۰۰۸ قرار خواهد گرفت.
دیپلماتی دیگر نیز گفت: درخواست برای همکاری فنی در اراک مطابق با وظایف آژانس برای گسترش استفاده از انرژی هسته‌ای صلح‌آمیز است و تا آنجا که به دبیرخانه آژانس مربوط می‌شود، خطر گسترش تسلیحات هسته‌ای را در پی ندارد.آسوشیتدپرس همچنین نوشت که آمریکا با هفت پروژه دیگر ایران مشکلی ندارد و چین و روسیه نیز گفته‌اند که با کمک آژانس به ایران مخالفتی ندارند.
در همین حال، خبرگزاری اتریش نیز گزارش کرد: ایران با وجود رویکرد منفی کشورهای غربی، به ساخت راکتور آب سنگین ادامه خواهد داد. این خبرگزاری افزود: علی‌اصغر سلطانیه، نماینده ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی اعلام کرد، ایران یک هفته پیش، از آژانس بین‌المللی انرژی اتمی برای ساخت راکتوری در اراک درخواست کمک کرده است، اگر مقامات آژانس این تقاضا را رد کنند، به این معنا نخواهد بود که تهران این پروژه را پایان خواهد داد.
شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی باید تا روز جمعه تصمیم بگیرد که آیا به تهران در امر تامین ایمنی راکتور اراک کمک خواهد کرد یا خیر. خبرگزاری فرانسه نیز در گزارشی نوشت: دیپلمات‌ها گفته‌اند که با توجه به اینکه توافق شورای امنیت درخصوص تحریم ایران به علت مخالفت روسیه و چین با مشکل روبه‌رو شده است، آمریکایی‌ها در نشست وین به پشت صحنه رفته‌اند. در عوض فرانسه رهبری درخواست‌ها را درخصوص اینکه تمامی هشت پروژه ایران مورد بررسی قرار گیرد و احتمالا رد شود، به عهده گرفته است.
دیپلمات‌ها می‌گویند ۳۵ عضو به طور کلی با محرومیت ایران درخصوص اراک موافقند، اما اجماعی درباره هفت پروژه دیگر وجود ندارد.
خبرگزاری فرانسه به نقل از نماینده فنلاند نوشت: ما نمی‌توانیم از ارائه کمک فنی به راکتور تحقیقاتی آب سنگین که شورا (حکام) بارها تجدیدنظر ایران را درباره‌اش خواستار شده حمایت کنیم. وی مدعی شد که درخواست ایران از آژانس با قطعنامه‌های شورای حکام و شورای امنیت سازگار نیست. آمریکا، اتحادیه اروپا، کانادا و اسرائیل از آن دسته‌ای هستند که جلوگیری از کمک آژانس را خواستارند، اما روسیه، چین و کشورهای غیر متعهد می‌گویند باید این کمک ارائه شود.
به گفته دیپلمات‌ها مصالحه‌ای که بر روی آن کار می‌شود، به تعویق انداختن تصمیم‌گیری و خودداری در رد فوری درخواست کمک فنی ایران است. رییس سیاست خارجی اتحادیه اروپا نیز در بروکسل با بیان اینکه هر کشوری حق برخورداری از فعالیت هسته‌ای صلح‌آمیز را دارد، تصریح کرد: اتحادیه اروپا از فعالیت‌های هسته‌ای صلح آمیز ایران حمایت می‌کند. «خاویر سولانا» در جمع خبرنگاران گفت: اتحادیه اروپا بارها اعلام کرده که ایران حق برخورداری از برنامه صلح‌آمیز هسته‌ای را دارد و این اتحادیه از آن حمایت می‌کند.
وی که پس از برگزاری کنفرانس سیاست خارجی اتحادیه اروپا برای تضمین امنیت انرژی صحبت می‌کرد، گفت: امنیت انرژی در راس کار اتحادیه اروپا قرار دارد.
