عراق در انتظار نفت و برق ایران

هدف برنامه تولید نفت عراق، رسیدن میزان تولید به روزانه ۵میلیون بشکه تا پایان سال ۲۰۱۱ یا ۲۰۱۲ میلادی است وزیر نفت پیشین عراق با اظهار تاسف از تاخیر‌هایی که در اجرای توافقات با ایران برسر انتقال نفت‌‌خام آن کشور برای تصفیه در پالایشگاه نفت آبادان به عمل آمده، همچنین تاخیر پیش آمده در صادرات برق کشورمان به عراق را مایه تاسف خواند و اظهار داشت که شرایط عراق امروز ایجاب می‌کند تا تهران نقش پررنگ‌تری در بخش‌های مختلف این کشور داشته باشد. محمدابراهیم بحر‌العلوم همچنین زمینه‌های سرمایه‌گذاری گسترده در بخش نفت این کشور را گسترده خواند و با توصیف اینکه ریسک سرمایه‌گذاری در این بخش بسیار پایین است آن را یکی از بهترین زمینه‌های سرمایه‌گذاری خارجی را برای ایرانیان معرفی کرد. وی در این گفت‌وگو همچنین با اشاره به میدان‌های مشترک نفتی ایران و عراق، همکاری این دو کشور با سوریه را نیز مدنظر قرار داده و شرایطی را برای گسترش همکاری‌های سه‌جانبه نفتی در منطقه عنوان کرده است که گوشه‌ای از دیپلماسی نفتی این کشور را نشان می‌دهد.

به گزارش ایسنا، بحر‌العلوم با بیان این که امنیت جریان نفت در منطقه خلیج‌فارس باید حفظ شود، بر ضرورت گسترش همکاری‌های کشور‌های منطقه در این زمینه تاکید کرد و در خصوص همکاری‌های نفتی کشورش با ایران گفت: پروژه‌های مورد توافق اخیر که چندی پیش قرارداد آن با حضور وزیر نفت جدید عراق در تهران به امضای دو کشور رسید، در نوامبر سال ۲۰۰۳ به زنگنه، وزیر نفت وقت ایران، پیشنهاد شد و در ماه جولای ۲۰۰۴ تفاهمنامه‌ای با ایران برای تامین نفت‌خام و دریافت فرآورده‌های نفتی امضا شد.

بحرالعلوم با بیان این که پروژه انتقال نفت‌خام به ایران در قبال دریافت دیزل، LPG و کروسین (نفت سفید) از این کشور ربطی به سوآپ ندارد، خاطرنشان کرد:انتظار داشتیم که توافق صورت گرفته در آن زمان طی ۱۰ ماه تا یک سال صورت گیرد که با تاخیر‌هایی مواجه شد.

وزیر نفت پیشین عراق همچنین در خصوص همکاری دو کشور در خصوص میادین مشترک نفت و گاز با یکدیگر نیز اظهار کرد: ساختار‌های زمین‌شناسی مشترکی میان دو کشور وجود دارد که باید مطالعات لازم برای اکتشاف آن انجام شود. ما میادین مشترکی مثل بازرگان داریم که اگر بخواهیم فعالیت این میدان مشترک را به اجرا درآوریم، باید وحدت رویه داشته باشیم و باید در خصوص پیمانکاران، توسعه و تولید در آن به دیدگاه های مشترک دست پیدا کنیم.

وی ادامه داد: ما این کار را در دستور داشته و کمیته‌ای را برای بررسی آن تشکیل و مذاکراتی هم در این‌خصوص انجام دادیم و احتمالا این موضوع در روند مذاکرات جدید در اولویت قرار خواهد گرفت.

بحرالعلوم در ادامه تصریح کرد: مساله همکاری در میادین مشترک در مواجهه با سایر همسایگان نیز در دستور کاری عراق قرار دارد و ما به همسایه‌هایمان پیشنهاد داده‌ایم که انرژی را با رویکرد همکاری و هماهنگی مورد بررسی قرار بدهند و در این راستا همکاری با کویت، عربستان، سوریه و اردن را نیز در پیش گرفته‌ایم و معتقدیم هر گاه منافع دو کشور مشترک باشد، باید از طریق ایجاد کمیته‌های مشترک کار را پیش برد که طی مدت گذشته به دلیل برخی مشکلات این امر میسر نبوده است.

وزیر نفت پیشین عراق در خصوص پروژه خط لوله انتقال نفت ایران ‌ـ عراق ـ سوریه نیز گفت: پیشنهاد انجام این کار از سوی ایران و سوریه وجود داشته و تصمیم بر این شده بود که خط لوله از عراق رد شود که مقامات سوریه پس از تصمیم‌گیری در این زمینه، در زمان وزارت من در عراق این موضوع را به ما اطلاع دادند. وی افزود: این یک پروژه شراکتی است و اگر سیاست‌های هر سه کشور در یک مسیر قرار گیرد به چند پیش‌نیاز برای اجرایی شدن احتیاج دارد.

به گفته وی، شرط اول اجرای چنین طرح‌هایی در این نکته است که سه کشور از آغاز در جریان طرح حضور داشته باشند، از آنجا که عراق از ابتدا در جریان این طرح نبوده، این مساله به طور کامل رعایت نشده است. همچنین شرط دوم این طرح برقراری امنیت کامل اجرای طرح است و کشور‌های ایران و سوریه به عنوان همسایه‌های قدرتمند باید عراق را در برقراری امنیت یاری کنند. بحرالعلوم در ادامه تصریح کرد که در چنین پروژه‌هایی سه مساله سیاست، امنیت و اقتصاد در کنار یکدیگر قرار می‌گیرند و اگر امنیت اجرای آن تامین نشده ‌باشد، اجرای طرح فایده اقتصادی نخواهد داشت.

او ادامه داد: عراق باید هویت خود را به عنوان یک کشور عرب اسلامی‌ حفظ کند، ولی هنوز نتوانسته‌ایم تروریسم و ناآرامی‌ را کنترل کنیم و در مسائل اقتصادی با شکست‌هایی مواجه بوده‌ایم که این مساله نیاز به کشور‌های همسایه برای کمک به عراق را بیشتر نمایان می‌کند و در این زمینه ایران نیز می‌تواند همانند گذشته کمک‌هایی را برای باز‌سازی عراق داشته باشد.

وی در بخش دیگری از سخنان خود با بیان این که ایران پتانسیل‌های بالایی برای توسعه روابط خوب با عراق دارد، افزود: پارسال که یک هیات عالی رتبه از عراق به سرپرستی نخست وزیر به ایران سفر کرد، در حدود ۹ تفاهمنامه میان دو کشور امضا شد که یکی از مهم‌ترین این توافقات در زمینه انرژی بود، به طور مثال در زمینه برق قرار بر این بود که ایران روزانه ۱۰۰ مگاوات تا جولای امسال در اختیار عراق بگذارد، چرا که برق در حال حاضر برای عراق از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است و این مساله محقق نشد. در این میان اگر ایران قصد دارد نقش پررنگ‌تری در بخش‌های مختلف عراق داشته باشد باید همچون سابق به کمک به تامین امنیت و کمک به باز‌سازی زیرساخت‌ها ادامه دهد. وزیر نفت پیشین عراق در خصوص آخرین وضعیت صنعت نفت این کشور نیز تصریح کرد: تولید کلی نفت عراق در حال حاضر حدود ۵/۲میلیون بشکه در روز است که در حدود ۹۰درصد از این میزان از تولید میادین نفتی جنوب کشور تامین می‌شود و میادین شمالی در حال حاضر سهم چندانی را به خود اختصاص نمی‌دهند.

وی افزود: اگر شرایط تامین امنیت در وضعیت مطلوبی قرار گیرد، میزان تولید میادین شمالی عراق می‌تواند به روزانه ۵۵۰هزار بشکه افزایش پیدا کند.

بحرالعلوم ادامه داد: ما پارسال قصد داشتیم که تولید نفت عراق را تا سپتامبر امسال به ۳میلیون بشکه در روز برسانیم که این مساله به دلیل وقوع برخی مشکلات میسر نشد، این درحالی‌است که اگر وزیر جدید نفت عراق نیز همان برنامه‌ها را ادامه دهد، شرکت نفت عراق (SOC) می‌تواند میزان تولید نفت را بالا ببرد.

به گفته وی مساله کنونی عراق بالا‌ بردن میزان تولید نفت نیست، بلکه حفظ تولید در سطوح بالا است که با توجه به تحلیل رفتن طبیعی میادین و گذشت عمر این میادین، توسعه برنامه‌های حفاری و اکتشاف اهمیت دو چندانی می‌یابد و باید توجه داشت که پیشرفت‌های صورت گرفته در مدت اخیر عمدتا به دلیل کار بر روی میادین گذشته بوده است. وی با بیان این که برنامه تولید نفت عراق با هدف رسیدن میزان تولید به روزانه ۵میلیون بشکه تا پایان سال ۲۰۱۱ یا ۲۰۱۲ میلادی است، تاکید کرد که این مساله به شدت به جذب سرمایه‌گذاری‌های لازم نیاز دارد و همچنین شامل توسعه میادین جدید نیز خواهد شد.

وی با اشاره به ضرورت جذب سرمایه‌گذاری‌های لازم برای اجرایی شدن پروژه‌های انرژی در این کشور گفت: امسال شرایط در این زمینه بهتر شده، چرا که دولت بودجه‌ای ۳میلیارد دلاری برای سرمایه‌گذاری‌های وزارت نفت اختصاص داده است، ولی باید توجه داشت که برای افزایش تولید حداقل باید ۲۵ تا ۳۰میلیارد دلار سرمایه جذب شود و سرمایه‌گذاران خارجی قبل از این‌که در بخش نفت عراق حضور یابند، می‌خواهند که از بازگشت سرمایه‌های خود اطمینان کسب کنند.

وزیر سابق نفت عراق با بیان این‌که قانون جدید نفت عراق با هدف جذب سرمایه‌گذاری‌های لازم تدوین شده است، اظهار داشت که با تایید این قانون سرمایه‌گذار از حفاظت از سرمایه‌اش مطمئن خواهد شد.

وی مساله تامین امنیت را از دیگر موانع موجود برای برخی سرمایه‌گذاران ذکر کرد و گفت: با وجودی که مساله مشکلات امنیتی تنها در برخی از نقاط عراق وجود دارد، سرمایه‌گذاران هنوز برای حضور در بخش نفت عراق دودل هستند.

این چهره شناخته شده صنعت نفت عراق در پاسخ به این سوال که دولت جدید چه ساختاری از قرارداد‌ها را برای سرمایه‌گذاران جدید مناسب‌تر تشخیص می‌دهد؟ گفت: در کل معتقدیم که نباید خود را به یک نوع مشخص قرارداد محدود کنیم و هر موردی شرایط خاص خود را دارد و قطعا باید با توجه به شرایط، نوع قرارداد را انتخاب کرد.

وی با ذکر این نکته که قرار‌داد‌های بیع‌متقابل نیز مشکلاتی را دارند، تاکید کرد که برای جذب سرمایه‌گذاری باید مشوق‌هایی وجود داشته ‌باشد و به همین دلیل باید به تدریج محیط سرمایه‌گذاری فراهم شود و به سرمایه‌گذاران اطمینان داد.

وزیر نفت پیشین عراق در ادامه با طرح این موضوع که از ژانویه سال ۲۰۰۴ امضای تفاهمنامه‌هایی با ۲۸ شرکت نفتی بین‌المللی آغاز شد، اعلام کرد که این تفاهمنامه‌ها برای آموزش و همکاری‌های فنی انجام شده و سعی می‌کنیم که فضای اعتماد میان دو طرف ایجاد شود و در این میان ایجاد فضای رقابتی برای این شرکت‌ها بسیار مهم است و باید بهترین پیمانکارن برای حضور در صنعت نفت عراق انتخاب شوند چرا که ما ذخایر خود را به صورت رایگان در اختیار کسی قرار نمی‌دهیم.

وی با اشاره به ذخایر غنی نفت و گاز عراق خاطر نشان کرد که ریسک اکتشافات نفت و گاز در عراق بسیار پایین است و دلیلی وجود ندارد که شرکت‌های نفتی برای حضور در این کشور دودل باشند و به هر حال دو طرف باید از این همکاری سود ببرند.