وکالت در دیوان عدالت اداری - ۱۴ آبان ۸۵

قسمت ششم

حسین فضلی مقصودی*

در مراحل مختلفی این لوایح را تقدیم کرده و ضمیمه پرونده شده و شعبه هم به این لوایح توجه کرده بنابراین ذکر اینکه آن چه لازم است باید بنویسید از باب تایید و تاکید مطلب است ولی در عمل اثر چندانی در خصوص مورد ایجاد نشده یا حداقل به عین مشهود نیست گرچه اگر در دادخواستی که وکیل تنظیم کرده باشد و در مرحله رسیدگی قاضی شعبه با توجه به متن دادخواست و پاسخ واصل شکایت را رد کرده باشد این دلیل بر آن نیست که آن چیزی که نوشته لازم و موثر بوده این دلیل بر این است که آن چیزی که نوشته شاید کافی نبوده ولی می‌توانسته لوایح تکمیلی را تقدیم بکند منعی از حیث عدم تحویل لوایح بعدی در خصوص مورد وجود ندارد. چنانچه در مواردی دیوان اخذ توضیح از وکیل را ضروری بداند و از وی دعوت کند، وکیل باید بدون هیچ عذری در وقت مقرر برای ادای توضیح در دیوان حاضر شود و اگر حضور وکیل به هر دلیل مقدور نباشد باید مراتب را به اطلاع موکل خود برساند به قسمی که موکل بتواند در همان جلسه برای توضیح حضور به هم رساند و یا وکیل دیگری به جای او معرفی کند و در هر صورت رسیدگی دیوان از این جهت به تاخیر نمی‌افتد. لکن در مورد حکم به انفصال باید مستنکف احضار و از خود دفاع نماید. «ماده ۱۹ آیین دادرسی دیوان».

ماده ۱۹ به نحوی انشا شده که به نظر می‌رسد موضوع مرتبط به شاکی است چون در اینجا بحثی را که مطرح کرده قسمت ابتدای رسیدگی را به ذهن متبادر می‌کند. اگر مراد ماده ۱۹ طرف شکایت باشد به نوعی در ماده ۱۸ آیین ‌دادرسی این نکات آمده است، اگر منظور از این عنوان وکیل نماینده طرف شکایت باشد، طبیعی است وقتی ما طرف شکایت را دعوت می‌کنیم از طرف شکایت درخواست داریم که نماینده‌ای که این نماینده می‌تواند وکیل باشد یا هر شخصی آن را معرفی نمایند و مسوولیت وکیل یا نماینده در این خصوص با طرف شکایت یکسان است، هیچ تاثیری در خصوص قضیه ندارد. در اینجا آمده است، می‌بایست وکیل حضور داشته باشد. اگر نتوانسته به موکل اطلاع دهد که این امری طبیعی است که موکل بتواند در جلسه حضور پیدا کند. نکته مهم در ماده ۱۹ این است که در هر صورت رسیدگی دیوان از این حیث به تاخیر نمی‌افتد، در حالی که متاسفانه در عمل این تاخیر به کرات دیده شده، اعم از اینکه بپذیریم که وکیل موردنظر در ماده ۱۹ وکیل شاکی یا وکیل طرف شکایت بوده. به جهات مختلفی این تاخیرات حادث شده و قید آخر این ماده ۱۹ بحث آن است در مورد حکم به انفصال باید مستنکف احضار و از خود دفاع نماید. این قسمت از ماده ۱۹ برمی‌گردد به اصول قید شده در ماده ۱۸ آیین دادرسی دیوان که در این خصوص آیین‌ دادرسی دیوان مجمل نگاشته شده. وقتی شخصی یا سازمانی مسوولیتی را در این خصوص پذیرفت که پاسخگو باشد، عدم ارسال به موقع پاسخ یا دلایل و مدارک و یا عدم تعیین نماینده یا عدم حضور نماینده در جلسه یا عدم ابراز توضیحات موردنیاز در جلسه و در باب رسیدگی به انفصال لازمه‌اش این است که شعبه وارد قضیه بشود، آیا نیاز به یک رسیدگی مجزا از پرونده دارد یا در عرض آن رسیدگی می‌بایست این امر هم تحقق پیدا کند.

*کارشناس امور قضایی و مدرس دانشگاه