نمایشی از تلفیق هنرهای مختلف

جلسه نقد و بررسی نمایش «شهادت‌خوانی انسان‌های سرگشته‌ای که به بهانه اندک مسیحشان را به صلیب کشیدند از بهر آنکه راست کردار باشند» توسط انجمن منتقدان و نویسندگان خانه تئاتر برگزار شد. در ابتدای جلسه عباس غفاری منتقد به تلفیق هنر‌های مختلف در این اثر نمایشی اشاره کرد و گفت: در نمایش «شهادت‌خوانی انسان‌های ...» از هنر‌های مختلفی همچون نقاشی، موسیقی، مجسمه‌سازی، هنر چیدمان، ادبیات کارگردان بهره گرفته است و به تلفیق آنها در قالب تئاتر پرداخته است.

روح‌ا... جعفری، کارگردان نمایش در خصوص علت حضور مترسک‌هایی مابین جایگاه تماشاگران گفت: من از این مترسک‌ها به عنوان نماد انسان‌های مسخ شده استفاده کردم و می‌خواستم بگویم که اگر برخی از انسان‌های فعلی در هزار و چهارصد سال پیش و همزمان با واقعه کربلا حضور داشتند، همان رفتاری را انجام می‌دادند که کوفیان با امام حسین (ع) انجام دادند و فقط زمانه عوض شده است و انسان‌ها تغییری نداشته‌اند.

وی در خصوص تعداد پیام‌های تصویری اثر پاسخ داد: تماشاگری که به دیدن یک اثر هنری می‌آید به دلیل گرفتاری‌های روزمره ذهنش درگیر مسائل مختلف است و من برای اینکه تمرکززدایی صورت نگیرد، تصاویر واحد و مفاهیم واحد را به گونه‌های مختلف در اثرم بسط دادم.

در ادامه صبا رادمان دیگر منتقد حاضر اظهار داشت: یکی از شخصیت‌های نمایش «شهادت‌خوانی انسان‌های ...» شخصیت «شهرزاد» قصه‌گو است. با استفاده از تکینیک سینمایی تدوین موازی در این اثر نمایشی دو قصه پشت سر هم و هم‌ردیف به صورت تو در تو روایت می‌شود و نمایشنامه‌نویس آگاهانه از این تکنیک استفاده کرده است.

این عضو انجمن منتقدان و نویسندگان خانه تئاتر تصریح کرد: مشکلات امروزه تئاتر به دلیل غیراستاندارد بودن تالار‌های نمایشی‌مان، وضعیت نامطلوب، امکانات نوری و ...

سبب شده که کارگردان‌ها با مشکلات مختلفی در اجرای نمایش‌شان درگیر باشند و ریتم آثار نمایشی تابع این ماجرا است و به نظر من این گروه نیز از قاعده مستثنا نبود.

روح‌ ا... جعفری در خصوص ریتم اجرایی اثر توضیح داد: خودم جزو آدم‌هایی هستم که بسیار نوشته‌ام را دوست دارم، ولی در موقع اجرا، تم محتوایی اثر،‌ تمپوی درونی کلمات و ... بسیار برایم مهم است و اگر ببینم واژه یا جمله‌ای به کلیت اجرا لطمه می‌زند، با بی‌رحمی آن را حذف می‌کنم و ریتم اجرایی برایم اهمیت ویژه‌ای دارد. درباره نکته‌ای هم که در خصوص امکانات اشاره کردید، باید بگویم که با توجه به شرایط کنونی همسان ناگزیریم با همین مقدورات کار کنیم. عباس غفاری نیز گفت: استفاده از تکنیک چند رسانه‌ای در نمایش «شهادت‌خوانی انسان‌های ..» یکی از ویژگی‌های اثر است.

روح ا... جعفری در این باره گفت: می‌خواستم در این نمایش، تماشاگر با یک تئاتر صرف روبه‌رو نباشد و از همه هنر‌ها بهره بگیریم. تابلوهای نقاشی که هر شب توسط سه نقاش در صحنه خلق می‌شود، حاصلش یک نمایشگاه نقاشی عاشورایی با ۷۲ تابلو خواهد بود. همین‌طور موسیقی زنده به گونه‌ای فضا و حس‌ و حال اثر را به شیوه‌ای به تماشاگر منتقل می‌کند.

حتی من از تکنیک سینما و پخش زنده تصاویر با استفاده از سه دوربین در اجرای این اثر در دومین همایش آیین‌های عاشورایی بهره گرفتم ولی در اجرای عمومی، به خاطر برخی مسائل تکنیکی و هزینه‌های بالای آن، مجبور به حذف این قسمت از کارم شدم.

صبا رادمان نیز حلقه مفقوده تئاتر کشور را مقوله «دراماتورژی» دانست و اظهار داشت: دراماتورژ به نوعی منتقد درون گروهی است که در یک گروه نمایشی حضور دارد و در حین تمرینات به نقد اثر می‌پردازد و ایراد‌های آن را رفع می‌کند و خوشبختانه این گروه اجرایی از مقوله مذکور سود جسته است.

همچنین پریس تنظیفی منتقد در بخشی از این جلسه گفت: وقتی از راهرو‌های تالار قشقایی وارد این اثر می‌شوید، اول با یک اثر چیدمان روبه‌رو هستید و سنگ‌ها و چوب‌هایی که از سقف آویزان شده است در این فضاسازی موثر بوده است و پیام‌های تصویری ارائه شده در این نمایش، بیش از ظرفیت نمایشنامه بوده است.