تشکل‌ها منسجم شوند

دنیای اقتصاد- ناصر شریفی، رییس کانون طراحی مهندسی و طراحی مونتاژ ایران در بخش اول گفت‌وگو با دنیای اقتصاد که دیروز به چاپ رسید، بر ضرورت شفاف‌شدن مفاهیم مرتبط با مقوله‌هایی همچون پیشرفت و توسعه تاکید کرد. به گفته او سابقه فعالیت این تشکل به ۱۵سال پیش برمی‌گردد. در حال حاضر ۲۰۰شرکت طراحی مهندسی از نوع دولتی، خصوصی و تعاونی عضو این کانون هستند، که به صورت حقیقی، حقوقی یا افتخاری با آن همکاری دارند. شریفی، در خصوص پیشینه این تشکل گفت: طراحی مهندسی، روش‌های فرآیندی است که از ایده شروع شده و به طراحی، اجرا و پدید آوردن یک موضوع جدید، خواه روش جدید، ساخت یک دستگاه یا تدوین قانون ختم می‌شود.

در گذشته، گاهی شرکت‌های طراحی صنعتی با شرکت‌های مشاور به اشتباه یکسان انگاشته می‌شد. در واقع تصور بر این بود، که شرکت‌های طراحی صنعتی به عنوان مشاور عمل می‌‌کنند. متاسفانه، الان هم این دیدگاه وجود دارد و به نوعی به سخت‌افزار، بیشتر از نرم‌افزار اهمیت داده می‌شود.

وی با تاکید بر اینکه «ریشه فعالیت طراحی صنعتی از صنعت شروع می‌شود» گفت: کانون طراحی مهندسی و طراحی مونتاژ ایران در تلاش است بتواند دانش طراحی مهندسی را در ذهنیت جامعه نهادینه کند. واقعیت این است که طراحی مهندسی، مقوله‌ای منحصر به صنعت نیست. این پدیده، برآیند ذهنی خلاق و عمل‌گرا است، نه انفعالی. در واقع، طراحی مهندسی یک خلاقیت است ازاین‌رو کانون در رسالت خود در صدد پرورش ایده‌های خلاق در ذهن‌های عمل‌گرا است.

وی خاطر نشان ساخت: اولین مشکل در راه توسعه، ایجاد بستر و محیط مناسب برای فعالیت است. طراحی مهندسی نیز از این امر منفک نیست. وی با اشاره به اینکه طراحی مهندسی در یک جامعه صنعتی با فرهنگ صنعتی آمیخته است، افزود: گرچه این بستر در ایران آماده به نظر می‌رسد اما بنا به دلایل مختلفی هنوز نتوانسته‌ایم به جامعه صنعتی تبدیل شویم. زیرا بیشتر یک الگوبردار ناقص در صنعت بوده‌ایم تا خلاق. متاسفانه جامعه ما در تعامل با مراکز علمی جهان با محدودیت‌هایی روبه‌رو است که بسیاری از ابزارها و فناوری‌ها را به سختی به دست می‌آوریم. برخورداری از نرم‌افزارها مقدمه فرآیندهای طراحی مهندسی به شمار می‌آید، اما بسیاری از آنها در اختیار ما گذاشته نمی‌شود یا به آنها دسترسی نداریم. چنین محدودیت‌هایی، پویایی صنعت را تضعیف می‌کند.

رییس کانون طراحی مهندسی و طراحی مونتاژ ایران، با بیان اینکه تشکل‌های مدنی، نهاد‌های مستقل از دولت هستند، گفت: این تشکل‌ها از درون جامعه و براساس نیاز جامعه برمی‌خیزند. طبیعی است یک دولت به هر میزان که توانمند باشد قادر نخواهد بود همه امور را اداره کند. از‌این‌رو، تشکل‌های غیردولتی می‌توانند بخشی از وظایف و تصدیگری‌های دولتی را عهده‌دار شوند.

شریفی افزود: تشکل‌ها در کشور‌های توسعه یافته تکلیف دولت‌ها را روشن می‌کنند. به این معنا که، وقتی نیازهایشان گسترش پیدا می‌کند، از یک خط و جریان سیاسی حمایت می‌کنند و آن جناح سیاسی نیز پس از کسب قدرت تلاش خود را برای بهبود وضعیت جامعه به کار می‌گیرد.

شریفی در مورد چگونگی افزایش ضریب موفقیت تشکل‌ها اظهارداشت: تشکل‌ها باید منسجم شوند. چرا که تشکل‌های منفرد و پراکنده، قدرتی برای مذاکره با دولت ندارند. خوشبختانه در سال‌های اخیر تلاش‌هایی به این منظور صورت گرفته است.

وی از تنگناهای مالی به عنوان یکی از موانع اصلی شکل‌گیری و توسعه تشکل‌ها یاد و تصریح کرد: بیشتر تشکل‌های غیردولتی، مشکلات مالی متعددی دارند. از‌این‌رو، نمی‌توانند با تمام ظرفیت کار کنند. البته در کنار این، نباید ضعف کار گروهی را نادیده گرفت. متاسفانه در شرایط کنونی همدلی اعضای تشکل‌ها در سطح حداقل است.

وی تلاش برای تصویب قانون «حداکثر توان فنی مهندسی کشور» را یکی از جدی‌ترین اقدامات این کانون در سال‌های اخیر برشمرد و گفت: همواره در تلاش بوده‌ایم از تمام ظرفیت‌های موجود برای دفاع از حقوق صنفی اعضا دفاع کنیم. در این بین توانسته‌ایم با بررسی موضوعات، مشکلات اعضا را تا حد امکان برطرف کنیم. البته انجام پروژه‌های تحقیقی، از دیگر فعالیت‌های اعضا بوده است.

افزون بر این، پروژه‌های تحقیقاتی متعددی در طول فعالیت کانون توسط اعضا انجام شده است. همچنین، کانون تلاش‌های فراوانی را در زمینه صدور خدمات فنی مهندسی از خود نشان داده است.

وی درخصوص انتظارات تشکل یاد شده از دولت گفت: انتظار همه آحاد جامعه از دولت این است که سعی کند با مردم ارتباط بیشتری برقرار کند. متاسفانه در حال حاضر، اهرم‌های سرمایه‌گذاری در اختیار بخش خصوصی نیست.

بر این باور هستیم که بخش خصوصی با توزیع منابع یا کاهش بهره بانکی فعال نمی‌شود. این امر، تنها با طراحی مهندسی تولید به صورت پیوسته و جانمایی صحیح نیروی انسانی در آن جایگاه امکان‌پذیر است.