دیپلماسی بوئینگ روابط با آمریکا را بازسازی نمی‌کند

مشاور مطبوعاتی رییس‌جمهور در ارائه تحلیل خود از پیشنهاد آمریکا جهت مذاکره مستقیم با ایران و اینکه تهران به این پیشنهاد چه پاسخی می‌دهد، گفت: مسائل میان ایران و آمریکا بسیار عمیق و ریشه‌دار است و اگر اراده‌ای برای حل این مسائل از طرف آمریکایی‌ها وجود داشته باشد، به طور طبیعی باید به سراغ ریشه‌ها و عوامل بنیادین به وجود آورنده این مسائل برویم. آمریکایی‌ها اگر طرفدار یک رابطه پایدار و قابل اعتماد باشند، باید از حل و فصل ریشه‌ای مسائل استقبال کنند.

وی افزود: پیشنهاد آقای احمدی‌نژاد رییس‌جمهور به آقای اوباما رییس‌جمهور آمریکا برای انجام مناظره در سازمان ملل، مبتنی‌بر پرداختن به ریشه‌ها است. برگزاری یک مناظره آزاد با حضور خبرنگاران و نمایندگان سایر کشورهای جهان، فصل نوینی را در مناسبات بین‌المللی رقم خواهد زد و در پرتو آن، دو کشور ایران و آمریکا می‌توانند روابط تازه‌ای را بر پایه دوستی، احترام متقابل و تضمین منافع مشترک بنیان نهند.

جوانفکر در پاسخ به این که آمریکایی‌ها پیشنهاد فروش هواپیمای بوئینگ به ایران را داده‌اند و در رسانه‌ها از آن به عنوان دیپلماسی بوئینگ یاد شده است، نظر وی در این ارتباط چیست؟ گفت: طرح این‌گونه پیشنهادها از طرف آمریکایی‌ها، نشان دهنده یک رویکرد اغواگرانه، عوام فریبانه و معامله گرانه است. پیشنهاد انجام یک معامله اقتصادی مانند فروش هواپیماهای بوئینگ با هدف برقراری روابط دو جانبه، برآمده از یک نگاه غیرانسانی و حسابگرانه مادی نسبت به سایر ملت‌ها است. ما برای چنین روابطی ارزش و اصالت قائل نیستیم. وقتی از روابط بین دو کشور سخن به میان می‌آوریم، در واقع از شکل گیری مناسبات همه جانبه میان دو جامعه انسانی، دو ملت با فرهنگ و متمدن صحبت می‌کنیم که این امر الزامات خاص خود را دارد. معاملات اقتصادی یک امر ثانوی و تبعی است که بر اثر پی‌ریزی روابط مستحکم میان دو ملت برقرار خواهد شد.

وی افزود: روابط تخریب شده میان ایران و آمریکا را با نگرش سطحی مانند پیشنهاد فروش هواپیماهای بوئینگ نمی‌توان بازسازی کرد. اگر آمریکایی‌ها به راستی قصد برقراری روابط با ایران را داشته باشند، باید اخلاق، عدالت و ارزش‌های فرهنگی و معنوی مانند احترام متقابل و عدم تجاوز و تعدی به حقوق و منافع قانونی و به رسمیت شناخته شده دیگران را جایگزین پیشنهادهای اقتصادی کنند.

وی در پاسخ به این سوال که به نظر وی اوباما تا چه حد خود را قابل اعتماد نشان داده است و آیا مواضع او با شعار تغییر همخوانی دارد یا خیر؟ اظهار داشت: رفتار و مواضع آقای اوباما در قبال ایران، گویای آن است که وی اسیر دست جمهوریخواهان تندرو شده و در بیرون کردن تفکر آقای جورج بوش از کاخ سفید آمریکا نیز بسیار ناتوان بوده است. برای این موضوع، دلایل کافی وجود دارد. او پیام تبریک رییس‌جمهور ایران پس از انتخابات ریاست‌جمهوری آمریکا را بدون پاسخ گذاشت و نه فقط یک بی‌نزاکتی دیپلماتیک را از خود بروز داد، بلکه فرصت مهم به وجود آمده بر اثر اقدام شجاعانه آقای احمدی‌نژاد را از دست داد. آقای اوباما فرصت دیگری برای جبران اشتباهات خود داشت که آنها را نیز از دست داد و به نظر می‌رسد تفکر جمهوریخواهان بر ذهن و رفتار او غلبه پیدا کرده است. مواضع مداخله گرانه دولت آمریکا در حوادث پس از انتخابات ریاست‌جمهوری در ایران و خودداری او از ارسال پیام تبریک برای رییس‌جمهور منتخب ملت ایران، آشکارا نشان داد که اوباما از اتخاذ یک رویکرد تازه در ارتباط با جمهوری اسلامی ایران ناتوان است و ناگزیر راه جمهوریخواهان را در پیش گرفته است.

مشاور مطبوعاتی رییس‌جمهور در پاسخ به این سوال که آیا احتمال دارد که رییس‌جمهور در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل با مقامات آمریکایی مذاکره کند و اینکه چقدر احتمال دارد مناظره روسای جمهور ایران و آمریکا صورت بگیرد؟ گفت: در برنامه‌های رییس‌جمهور، هیچ‌گونه مذاکره‌ای با مقامات آمریکایی در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل پیش‌بینی نشده است.

مناظره، یک پیشنهاد راه‌گشا برای حل‌و‌‌فصل برخی از مسائل جهانی است، اما به نظر می‌رسد که این پیشنهاد، مقامات آمریکایی را مضطرب و نگران کرده است، زیرا تاکنون شاهد هیچ رویکرد مثبتی از سوی رییس‌جمهور آمریکا در این زمینه نبوده‌ایم.

جوانفکر در پایان در مورد علت تغییر موضع ناگهانی اروپایی‌ها و آمریکایی‌ها در ارتباط با مذاکره با ایران را در عرض چند روز اظهار کرد: این سوال را باید از آنها جویا شوید اما از یک نگاه تحلیلی می‌توان چنین فرض کرد که راه گریز دیگری پیش روی آنها وجود ندارد. جمهوری اسلامی ایران به عنوان یک قدرت جهانی، واقعیت غیرقابل انکاری است که غربی‌ها باید آن را بپذیرند و تعامل و همکاری با آن را اساس کار خود قرار دهند.