بودجه سال ۸۷ سطحی تنظیم و تصویب شد
دنیای اقتصاد – « با بودجه سال ۸۷ سال آینده هم باید چشممان به آسمان باشد.» این دیدگاه دبیر کل خانه کشاورز از تاثیر بودجه نویسی دولت در بخش کشاورزی است. به اعتقاد عیسی کلانتری بودجه‌ریزی بخش کشاورزی، ناکارآمدترین نوع هزینه‌کرد منابع است؛ زیرا در این شیوه نه بهره‌وری افزایش می‌یابد، نه تولید بیشتر می‌شود و نه قیمت تمام شده کاهش خواهد یافت.»
دنیای اقتصاد - « با بودجه سال ۸۷ سال آینده هم باید چشممان به آسمان باشد.» این دیدگاه دبیر کل خانه کشاورز از تاثیر بودجه نویسی دولت در بخش کشاورزی است. به اعتقاد عیسی کلانتری بودجه‌ریزی بخش کشاورزی، ناکارآمدترین نوع هزینه‌کرد منابع است؛ زیرا در این شیوه نه بهره‌وری افزایش می‌یابد، نه تولید بیشتر می‌شود و نه قیمت تمام شده کاهش خواهد یافت.» کلانتری در گفت‌وگو با دنیای اقتصاد گفت: «اکنون پولی که صرف یارانه‌ها می‌شود، به نوعی هدر دادن بودجه است، حتی به نوعی بازدارنده رشد بهره‌وری است.زیرا بیش از هزار میلیارد تومان یارانه نهاده‌های کشاورزی به صورت مستقیم پرداخت می شود، که دولت به برخی نهاده‌ها ۷۰-۶۰درصد یارانه می‌دهد، تداوم این رویکرد مانع از حضور بخش‌خصوصی در بازار می‌شود. البته این بحث‌ها بدین معنی نیست که دولت نباید یارانه پرداخت کند، دولت باید بیش از اینها هزینه کند، ولی نه این‌گونه .»
به گفته او، با این بودجه ریزی کشاورزی به امید اقلیم مناسب و تلاش کشاورزان رها شده است. زیرا دولت بخش عمده منابع را صرف تامین یارانه‌های کرده که این روش هیچ‌گونه تاثیری در افزایش تولید ندارد.
او افزود:«اگر ما نتوانیم با دنیا رقابت کنیم، تولیدات ما گران تمام می‌شود؛ نتیجه اینکه هم‌اکنون به دلیل کمبود محصولات کشاورزی ۲۵ تا ۳۰درصد مردم دچار سوءتغذیه هستند، آن هم در حالی که قدرت خرید مردم ۷هزار‌دلار در سال و تولید ناخالص ۳هزار دلار است؟»
البته به گفته او این شیوه هزینه کردن فقط به این دوره، یا سال‌های بعد از انقلاب بر نمی‌گردد؛ بلکه سال‌های قبل از انقلاب نیز چنین وضعیتی وجود داشت. ولی تاکنون هیچ هزینه مطلوبی برای این بخش نشده و تا زمانی که برای بخش هزینه نشود، نمی‌توان انتظار کشاورزی رقابتی و پیشرفته را داشت.
به اعتقاد کلانتری، باید بیشتر از آنچه اکنون دولت هزینه کرده است، هزینه شود. دولت باید ۳هزار یا ۴هزار میلیارد تومانی که در هر سال هزینه می‌کند را به صورت برنامه‌ریزی شده به جای بهره بانکی قرار دهد تا بخش به جای ۴-۳هزار میلیارد تومان، ۱۲هزار میلیارد تومان جذب کند. با این شیوه هزینه کردن در یک دوره ۱۰سال کشاورزی نوسازی و رقابتی می‌شود، وضعیتی که الان دیده نمی‌شود.
او افزود: «در نتیجه با تجربه‌ای که دارم، می‌گویم در سال آینده مباحثی همچون کسری بودجه نمی‌تواند ضعف عملکرد دولت را بپوشاند؛ چون اگر دولت چند برابر این منابع هم هزینه می‌کرد، نمی‌تواند کشاورزی را نوسازی کند در این شرایط فقط پیشرفت‌ها به صورت روبنایی اتفاق می‌افتاد؛ همان‌طور که الان روی می‌دهد.» البته به گفته او، اگر این هزینه‌ها در حوزه منابع طبیعی که بخش عمده آن انفال است صرف شود، مطلوب خواهد بود. این رویکرد همان‌قدر مفید است که در بخش تحقیقات هزینه شود، ولی این هزینه‌ها همواره محدود است.
به اعتقاد کلانتری، دولت باید به سمت محدود کردن تحقیقات دولتی برود و در مقابل تحقیقات بخش‌خصوصی را تقویت کند تا بتواند نتایج مطلوب‌تری به‌دست بیاورد، زیرا اکنون ما در بسیاری از حوزه‌های تحقیقاتی کشاورزی عقب هستیم.
آمار دولت فریبنده است
از دید کلانتری باید بودجه بخش کشاورزی را عمیق‌تر و کلان‌تر تنظیم کرد. به زعم او با بودجه فعلی، نمی‌توان آینده روشنی برای بخش کشاورزی ترسیم کرد، بلکه کماکان باید چشم‌ها به آسمان باشد. زیرا برنامه برای توسعه واقعی بخش، دیده نشده است. به گفته او، تاکنون اعداد و ارقامی هم که در مورد رشد محصولات کشاورزی مطرح می‌شود نادرست است. کلانتری در این‌باره می‌گوید :«در مورد میزان تولید شیر ارقام بخش‌خصوصی با دولت حدود یک میلیون تن تفاوت دارد. مدیرعامل اتحادیه دامداران اعلام می‌کند در حال حاضر زیر ۵میلیون تن شیر تولید می‌شود؛ برآورد خانه کشاورز ۶میلیون تن است، ولی دولت مدعی است ۵/۷میلیون تن شیر تولید می‌شود. در واقع این عددسازی است.» او افزود:«دولت تورم را هم بالا و پایین می‌کند، بیکاران را کاهش می‌دهد و کسری بودجه‌ها را اعلام نمی‌کند. در نتیجه برای هر چیز که بخواهد عدد سازی می‌کند. ولی ما سوءتغذیه، واردات بی‌رویه و رشد قیمت‌ها را می‌بینیم.»
دبیرکل خانه کشاورز تاکید کرد: «ظرفیت کشور را می‌دانیم، پس می‌دانیم چقدر سالانه رشد خواهیم داشت. این اعداد و ارقام شاید افرادی را که اطلاع کافی ندارند، قانع کند، اما ما را قانع نمی‌کند، چون واقعا فریبنده است.» او افزود:« تاکنون رشد واقعی اتفاق نیفتاده؛ چون سالانه نیاز بخش کشاورزی ۸هزار میلیارد تومان است، در مقابل هم میزان سرمایه‌گذاری دولت در این بخش هزار و ۵۰۰میلیارد تومان برآورد شده .این هم بدین معنی است که این بخش از درون خود را تغذیه می‌کند و به شدت به سمت ناپایداری حرکت می‌کند.»
تسهیلاتی با بهره صفر درصد بدهند
دبیرکل خانه کشاورز در‌باره راهکارهای خروج از وضعیت فعلی گفت:« دولت و مجلس باید شیوه هزینه کردن را اصلاح کنند. دولت باید به گونه‌ای سرمایه‌گذاری کند که سرمایه‌گذاری آن منتج به افزایش تولید و بهره‌وری، کاهش قیمت تمام شده و رقابتی شدن کشاورزی شود.» به اعتقاد او برای کشاورزان قیمت کود و سم مهم نیست؛ ولی برای آنها مهم است که دولت در تامین نقدینگی، آنها را حمایت کند.
او در ادامه چنین نتیجه‌گیری کرد که دولت باید اعتبارات مالی و تسهیلات بانکی را به راحتی در اختیار کشاورزان و دامداران قرار دهد. افزون بر این دولت باید در زیربناها هزینه کند. البته به صورت مستقیم، دولت می‌تواند مثل بسیاری از کشورهای دنیا این منابع را غیرمستقیم در زیربناها هزینه کند. در این جریان هم نیازی نیست کلیه منابع عمرانی را صرف کند. بلکه باید بخشی از بودجه عمرانی را همچون یارانه‌ها حذف کند و در مقابل همین میزان یا دو‌برابر آن را در بخش «یارانه تسهیلات» تزریق شود و بدین‌ترتیب بخش کشاورزی در یک دوره زمانی نوسازی شود.»
کلانتری در پایان گفت: «در نتیجه باید نحوه هزینه کرد بودجه دولتی تغییر کند. من زمان بودجه ریزی امیدوار بودم آقای احمدی‌نژاد در بودجه تغییراتی ایجاد کند، ولی نگاهی به بودجه مشخص می‌کند که فقط به معایب آن اضافه شده است.» او افزود: «دولت باید منابع بخش کشاورزی را به سمت تسهیلات بانکی با بهره صفر درصد سوق دهد تا کشاورزی کشور به سمت بازسازی واقعی حرکت کند. این رویکرد باعث می‌شد، حداقل ۵/۱ تا ۲میلیون شغل جدید ایجاد شود. اما اکنون با تخصیص شیوه قدیمی، بودجه دولت کار خاصی نمی‌تواند بکند. همان‌طور که ما در گذشته نمی‌توانستیم، تغییرات بنیادین انجام دهیم. البته من بعدها متوجه این نقیصه شدم؛ ولی دیگر سمت دولتی نداشتم.»
