ایران به مطالعات ادعایی پاسخ نمی‌دهد

دنیای اقتصاد- نشست فصلی شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی دیروز صبح به وقت محلی آغاز به کار کرد. این نشست با حضور اعضای شورای حکام و با سخنرانی محمد البرادعی، مدیر کل آژانس افتتاح شد و به مدت یک هفته در مقر آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در وین برگزار می‌شود. شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی سالانه چهار نشست فصلی را برگزار می‌کند. موضوع فعالیت‌های هسته‌ای ایران و ارائه و بررسی گزارش مدیر کل آژانس درباره ایران که به طور غیر رسمی سوم اسفندماه (۲۲ فوریه) میان اعضای شورای حکام منتشر شد، در این نشست و در زمانی که موضوع ایران در دستور کار قرار خواهد گرفت، به طور رسمی در نشست منتشر می‌شود.

همچنین، یک دیپلمات ایرانی در وین از قرار گرفتن موضوع ایران در دستور کار شورای حکام آژانس به احتمال قوی در دومین روز نشست (سه‌شنبه ۱۴ اسفند) خبر داد.

محمد البرادعی، مدیرکل آژانس بین‌المللی‌انرژی اتمی در بیانیه افتتاحیه نشست شورای حکام گفت: مهم‌ترین موضوع این بود که ما ماهیت برنامه غنی‌سازی ایران را براساس برنامه کاری توافق شده با ایران در ماه اوت۲۰۰۷ شفاف کنیم.

البرادعی که در جلسه افتتاحیه نشست فصلی شورای حکام سخن می‌گفت، افزود: در این زمینه آژانس قادر شد دامنه و ماهیت برنامه غنی‌سازی ایران را که همان سانتریفوژهای «پی یک» و «پی دو» بود، روشن سازد.

وی گفت: همچنین همه موضوعات باقیمانده در برنامه کاری مورد توافق ایران و آژانس به جز یک مورد حل شده است و آژانس می‌تواند قضاوت کند که دیگر موضوعی باقی نمانده است.

اشاره البرادعی به موضوع مطالعات ادعایی و اسنادی است که اخیرا ایالات متحده در اختیار آژانس بین‌المللی انرژی اتمی قرار داده و بر اساس آن مدعی است جمهوری اسلامی یک برنامه هسسته‌ای غیر صلح‌آمیز را دنبال می‌کند. البرادعی در گزارش اخیر خود اعلام کرده است که نمی‌تواند اعتبار این اسناد را تایید کند. وی قضاوت درباره این اسناد را بر عهده شورای حکام گذاشت.

این در حالی است که علی اصغر سلطانیه تاکید کرد که ایران قصد ندارد به سوالات درباره اطلاعات نسبت داده شده به ایران که مدعی تلاش برای تولید سلاح هسته‌ای است، پاسخ دهد و هشدار داد که صدور هر گونه قطعنامه شورای امنیت، فعالیت آژانس را به مخاطره خواهد انداخت.

سلطانیه با اشاره به موضوع «مطالعات ادعایی» علیه پرونده اتمی ایران افزود: این موضوع ساختگی است. سفیر ایران در آژانس گفت: ما نشست‌های موثری با اولی هاینونی، معاون امور پادمان‌های آژانس در تهران داشتیم و پاسخ‌های نهایی خود را نیز در این زمینه ارائه داده‌ایم و بر اساس آن برنامه عمل و مسائل باقی مانده را به نتیجه رساندیم.

نماینده ایران در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در آستانه نشست مارس شورای حکام آژانس بین‌المللی انرژی اتمی به خبرنگاران گفت: صدور هرگونه قطعنامه شورای امنیت تیری به قلب آژانس بین‌المللی انرژی اتمی خواهد بود.

سلطانیه تاکید کرد که گزارش اخیر آژانس صحت همه فعالیت‌های هسته‌ای صلح‌آمیز ایران را تایید کرد و افزود که مطالعات تسلیحاتی ادعا شده از جمله درباره آزمایش‌های انفجاری تبدیل اورانیوم و طرح وسیله ورود دوباره به جو توسط موشک جعلی هستند.

وی گفت: ما ارزیابی نهایی‌ خود را درباره همه مسائل مربوط به تسلیحاتی شدن نسبت داده شده، ارائه داده‌ایم و طرح اقدام پایان یافته است.

البرادعی، مدیر‌کل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی در ادامه سخنانش در نشست شورای حکام گفت: این امر که آژانس موضوع باقی‌مانده دیگری را در دست ندارد، دلگرم‌کننده است. وی همچنین گفت: مهم‌ترین موضوع در این زمینه ماهیت و وسعت برنامه غنی‌سازی بود که حساس‌ترین مرحله فعالیت‌های هسته‌ای ایران در حال حاضر است.

وی افزود: اگر چه یک موضوع دیگر درباره فعالیت‌های گذشته ایران موسوم به «مطالعات ادعایی» وجود دارد که می‌تواند شامل فعالیت‌های نظامی باشد، این مطالعات موضوعی بوده که شورای امنیت آژانس را متوجه آن ساخت و از سال ۲۰۰۵ مورد توجه ما قرار گرفت. البرادعی در ادامه گفت: ایران می‌گوید که این موضوع صرفا مرتبط با مطالعات درباره سلاح‌های متعارف است و آنچه که ارائه شده نیز تماما ساختگی است.

به گفته البرادعی، آژانس در حال ادامه شفاف‌سازی در مورد اعتبار اسناد مربوط به مطالعات ادعایی و دریافتن ماهیت آنها است، گرچه نتوانسته ارتباطی بین استفاده از مواد هسته‌ای در رابطه با مطالعات ادعایی بیابد و نه این که اطلاعات موجود در مطالعات ادعایی، اطلاعاتی معتبر است. البرادعی همچنین گفت: در حدود دو‌سال ایران با اجرای پروتکل الحاقی موافقت کرد که این اقدام به روشن شدن برخی از فعالیت‌های هسته‌ای کمک کرد، گرچه تهران اعلام کرد که اجرای پروتکل الحاقی پس از ارجاع پرونده ایران به شورای امنیت اجرا نخواهد شد و این موضوع وظیفه آژانس را برای شناخت فعالیت‌های گذشته و حال ایران بیشتر کرد.

وی همچنین گفت: من از ایران می‌خواهم که فعال‌تر و با همکاری بیشتر با آژانس کار کند که منجر به شفاف‌سازی موضوعات شود. این برای آژانس که بتواند درباره وسعت و ماهیت تمام فعالیت‌های گذشته ایران به نتیجه برسد، تعیین‌کننده است.

مدیر کل آژانس در ادامه گفت: همانگونه که شورای حکام آگاه است، ایران با وجود درخواست شورای امنیت غنی‌سازی اورانیوم را متوقف نکرده است.

وی افزود: من همچنان از ایران می‌خواهم که برای اعتمادسازی درباره فعالیت‌های هسته‌ای آتی خود با شورای امنیت همکاری کند و در پایان آن شرایطی ایجاد خواهد شد که در زودترین زمان ممکن مذاکرات بین ایران و طرف‌هایش از سر گرفته شود.

از سوی دیگر یک دیپلمات ایرانی با اشاره به تلاش برخی کشورهای غربی برای اعمال فشار بر ایران در نشست مارس شورای حکام اظهار کرد: آمریکا به همراه چند کشور اروپایی سعی دارند قطعنامه‌ای را علیه ایران در شورای حکام به تصویب برسانند، اما این امر بعید به نظر می‌رسد.

وی با بیان این که ممکن است آنها از این اقدام به دنبال جوسازی در نشست باشند، با اشاره به همزمانی برگزاری نشست شورای حکام و آغاز تحولات مربوط به تصویب قطعنامه احتمالی بعدی علیه ایران در نیویورک گفت: تحولات نیویورک بر بررسی موضوع ایران در شورای حکام آژانس تاثیر خواهد داشت.

این دیپلمات درباره تاثیر اقدامات منفی برخی کشورها در شورای حکام علیه ایران و تاثیر آن بر بیانیه‌ای که قرار است مدیرکل آژانس در جلسه شورای حکام ارائه کند، گفت: این اقدامات تغییری را در متن گزارش مدیرکل که قبلا به طور غیررسمی در بین اعضای شورا منتشر شده است، به وجود نخواهد آورد، اما امکان اینکه مدیرکل آژانس تحت تاثیر تحولات مثبت یا منفی در سخنرانی‌اش بخش‌هایی از گزارش را ضعیف یا قوی نشان دهد، وجود دارد.

به گزارش خبرگزاری آلمان از وین، همچنین گریگوری شولتی گفت که شورا پرونده ایران را «که هنوز باز است» بررسی خواهد کرد. سفیر آمریکا در آژانس بین‌المللی انرژی اتمی از گزارش اخیر محمد البرادعی، مدیرکل آژانس درباره ایران ابراز تاسف کرد. گریگوری شولتی گفت: متاسفانه گزارش مدیرکل آژانس به جای آنکه درباره گذشته فعالیت‌های هسته‌ای ایران پیشرفتی داشته باشد، پیشرفت‌های زیادی درباره فعالیت سانتریفوژها در ایران داشته است. وی با این ادعا که شورای حکام در نشست جاری خود از خواست شورای امنیت برای توقف غنی‌سازی در ایران حمایت خواهد کرد، گفت: ما در این نشست درباره ایران گفت‌وگو خواهیم کرد.

شولتی با طرح این موضوع که پرونده هسته‌ای ایران در وین و نیویورک همچنان باز است، گفت: دلیل قوی این اقدام نیز آن است که برنامه هسته‌ای نشان می‌دهد یک برنامه مخفی اتمی وجود دارد.

وی افزود: به رغم برخی پیشرفت‌ها در پاسخ‌گویی به مسائل گذشته، پرسش‌های دردسرساز همچنان درباره فعالیت‌های ایران باقی است که قویا از برنامه مربوط به تسلیحات صحبت می‌کند. فرانسه، انگلیس و آلمان در جانبداری از آمریکا در پی صدور قطعنامه‌ای علیه ایران در نشست یک هفته‌ای شورای حکام هستند.

این در حالی است که به گفته یک دیپلمات ایرانی بیانیه کشورهای عدم تعهد در شورای حکام در حمایت از همکاری‌های ایران و آژانس و نیز عادی شدن موضوع ایران، نهایی شده و به زودی منتشر می‌شود.

در این بیانیه با استقبال از گزارش اخیر مدیرکل آژانس بین‌المللی انرژی اتمی مبنی بر رسیدگی به کلیه مسائل باقی‌مانده در برنامه هسته‌ای ایران، حل این مسائل گامی بسیار اساسی در روند رسیدگی به پرونده هسته‌ای ایران ارزیابی شده است.

در این بیانیه تاکید شده است که تمامی فعالیت‌های آژانس باید در چارچوب گزارش‌های رسمی این نهاد باشد و هر گونه فشار سیاسی بر دبیرخانه مردود شمرده می‌شود. این بیانیه با تاکید بر این که رهبری ایران اعلام داشته که برنامه هسته‌ای این کشور همواره صرفا برای مقاصد صلح‌آمیز بوده‌است، می‌افزاید: استفاده از انرژی اتمی برای مقاصد صلح‌آمیز بدون هیچ‌گونه تبعیضی، حق اساسی و غیرقابل‌نقض هر کشوری محسوب می‌شود.

بر اساس این بیانیه، هیچ امری نباید به گونه‌ای تعبیر شود که موجب جلوگیری یا ایجاد محدودیت در حق کشورها در توسعه انرژی اتمی برای مقاصد صلح‌جویانه گردد و تصمیم کشورها در زمینه استفاده صلح‌آمیز از فن‌آوری هسته‌ای و سیاست‌های چرخه سوخت باید محترم شمرده شود.

جنبش عدم تعهد با ابراز خرسندی از تلاش‌های مشترک دبیرخانه آژانس و ایران که دستاوردهای مهمی دربرداشته‌است، اعلام کرد: با درنظرگرفتن گزارش مدیرکل به شورای حکام و نیز نتایج گزارش شده توسط دبیرخانه، جنبش‌عدم تعهد همراه با خرسندی خاطر نشان می‌کند که تمامی موضوعات باقی‌مانده مورد اشاره در مدالیته حل و فصل شده است.

جنبش عدم تعهد همچنین رضایت خود را از همکاری فعالانه جمهوری اسلامی ایران با آژانس، در اجرای برنامه عمل توافق شده که منجر به حل مسائل باقی مانده در زمانی کمتر از مدت زمانی که از ابتدا پیش‌بینی شده بود، اعلام کرد.

در بیانیه آمده است: این جنبش، آژانس بین‌المللی انرژی اتمی را به عنوان تنها مرجع ذی‌صلاح برای راستی‌آزمایی وظایف پادمانی کشورهای عضو تلقی کرده و تاکید دارد هیچ فشار بی‌مورد یا مداخله‌ای در فعالیت‌های آژانس به‌ویژه در فرآیند راستی‌آزمایی که موجب خدشه‌دار شدن کارایی و اعتبار آژانس‌می‌شود، نباید وجود داشته باشد.

گروه «نم» افزود: تنها راه برای حل و فصل موضوع هسته‌ای ایران ازسرگیری مذاکرات بدون هیچ‌گونه پیش شرط و ارتقای همکاری با مشارکت تمامی طرف‌ها به منظور پیشبرد اعتماد بین‌المللی برای تسهیل کار آژانس برای حل و فصل مسائل است.

جنبش عدم تعهد اعتقاد دارد هدف هر جلسه توجیه فنی باید تشریح مضامین اسناد از پیش ارائه شده دبیرخانه باشد؛ اما جلسه توجیهی فنی که در ۲۵ فوریه برگزار گردید، فراتر از گزارش مدیرکل در خصوص این مساله بود.

جنبش عدم تعهد اهمیت تداوم بی‌طرفی و رعایت ‌ابعاد حرفه‌ای دبیرخانه آژانس را مورد تصریح قرار داده و بار دیگر هر گونه فشار یا مداخله بی‌مورد در فعالیت‌های آژانس به ویژه در روند راستی‌آزمایی را که موجب در معرض خطر قرار گرفتن کارایی و اعتبار آن می‌شود، رد می‌کند.

اعضای جنبش عدم تعهده در بیانیه خود با تاکید بر لزوم عاری شدن منطقه خاورمیانه از سلاح‌های کشتار جمعی به ویژه سلاح هسته‌ای، از رژیم صهیونیستی خواستند بدون تاخیر تمامی تاسیسات هسته‌ای خود را تحت پادمان جامع قرار دهد.

از سوی دیگر مدیر کل سابق آژانس بین‌المللی انرژی اتمی روز دوشنبه گفت: ایران هر آنچه را که در ارتباط با برنامه هسته‌ای صلح‌آمیز خود نیاز به اعلام آن بود، در اختیار دیده‌بان هسته‌ای سازمان ملل قرار داده است.

هانس بلیکس همچنین دستیابی به انرژی هسته‌ای را با وجود بهره‌مندی از منابع غنی نفت و گاز، حق ایران دانست و گفت: با تولید انرژی اتمی، ایران قادر خواهد بود میزان بیشتری از فرآورده‌های هیدروکربنی خود را صادر کند.

رییس سابق تیم بازرسان سازمان ملل در امور تسلیحات کشتار جمعی عراق که با تلویزیون «اسکای نیوز» در لندن مصاحبه می‌کرد، تحولات مربوط به برنامه هسته‌ای ایران را متفاوت از عراق و حتی لیبی و کره شمالی دانست.

وی همچنین انتشار گزارش «برآورد اطلاعات محرمانه ملی» توسط سازمان‌های جاسوسی آمریکا با مضمون توقف رویکرد نظامی در برنامه هسته‌ای ایران از سال ۲۰۰۳ به این سو را کمکی به دولت جورج بوش برای خروج از گزینه ماجراجویی نظامی علیه ایران دانست.