نفت ۱۰۰دلاری

دنیای‌اقتصاد- قیمت نفت دیروز در حالی به ۹۹دلار برای هر بشکه کاهش یافت که در اولین روز کاری سال ۲۰۰۸ رکورد تاریخی ۱۰۰دلار برای هر بشکه را بر جای گذاشت. گزارش اداره اطلاعات انرژی ایالات‌متحده درباره کاهش ۴میلیون بشکه‌ای ذخایر نفتی کشور، شوک نهایی را به بازار جهانی نفت در کنار دلایل و عوامل سیاسی مانند بی‌ثباتی و ناآرامی در پاکستان و نیجریه و نیز زمستان سرد غرب وارد کرد و سبب شد تا روز چهارشنبه و پنج‌شنبه قراردادهای نفتی فوریه با هر بشکه‌ای ۰۹/۱۰۰دلار بسته شود. این در حالی است که قیمت کالاها و به ویژه نفت به دلیل تعطیلی سال نو عمدتا رو به کاهش داشت، اما جهش قیمت نفت سنت بازار ارزان روزهای نخستین سال نو را شکست.

جریان افزایش قیمت نفت در طول سال ۲۰۰۷ و سپس اولین روزهای سال ۲۰۰۸ دلایل زیادی دارد. بسیاری از تحلیل‌گران در کنار برشمردن عواملی مانند زمستان سرد و بی‌ثباتی سیاسی در گوشه و کنار جهان به افزایش تقاضا برای نفت ارتباط دارد. فعال شدن موتور اقتصاد چین و اشتهای بالای این پرجمعیت‌ترین اقتصاد جهان و نیز هندوستان، زمینه را برای افزایش قیمت نفت مساعد کرده است. با اینکه در تحلیل فوق حقایقی به چشم می‌خورد، اما با توجه به افزایش حجم عرضه نفت به بازارهای جهان به نظر می‌رسد که مجموعه‌ای از عوامل به افزایش سریع قیمت نفت در سال ۲۰۰۷ منجر شده است. دلار ارزان و تضعیف شده یکی از دلایل تقویت‌کننده قیمت نفت است. با اینکه قیمت نفت و طلا در سال ۲۰۰۷ پیوسته در حال افزایش بوده است، به دلیل دلار تضعیف شده، قیمت نفت ارزان به ویژه برای کشورهایی که با پول‌های قوی‌تر معامله می‌کنند، ارزان به نظر می‌رسد و این خود تقاضای کاذب برای نفت ایجاد کرده است.نفت ۱۰۰دلاری با اینکه غیرمنتظره نبود، اما باعث شد تا کارشناسان و سیاستمداران نسبت به آینده وضعیت انرژی در جهان هشدار دهند. کارشناسان موسسه آلمانی تحقیقات اقتصادی معتقدند که افزایش قیمت نفت با اینکه آنها نفت را به دلار می‌خرند، به افزایش قیمت بنزین در این کشورها خواهد انجامید و این موضوع تاثیر منفی بر سبد خانوارها بر جای گذاشت و می‌تواند مشکل تورم در منطقه یورو را دو برابر کند. آنها معتقدند، افزایش قیمت بر قیمت مسکن و اجاره بها هم تاثیر خواهد گذاشت. در ایالات متحده، بزرگ‌ترین بازار مصرف انرژی، افزایش قیمت نفت قطعا موجب تشدید فشارهای تورمی بر اقتصاد این کشور خواهد شد که چندی است با کسادی دست و پنجه نرم می‌کند و بانک مرکزی این کشور با سیاست کاهش نرخ بهره قصد تقویت جریان رشد اقتصادی در کشور را دارد. ذخایر نفتی ایالات متحده ۲۵میلیون بشکه در ماه نوامبر کاهش یافته است. با این همه مقامات ایالات متحده اعلام کرده‌اند که قصد ندارند به دلیل جلوگیری از افزایش قیمت نفت، ذخایر نفتی خود را وارد بازار کنند. به نظر می‌رسد افزایش سود کمپانی‌های نفتی و پولی که از طریق فروش نفت وارد آمریکا می‌شود، نگرانی‌های آمریکا را درباره پیامدهای منفی افزایش قیمت نفت تخفیف می‌دهد.

اما جهش قیمت نفت به ۱۰۰دلار برای هر بشکه مجددا بحث استفاده از انرژی‌های جایگزین را در محافل علمی و اقتصادی مطرح کرده است. تحلیل‌گران و استراتژیست‌ها معتقدند، چشم‌انداز بازار نفت و قیمت آن بی‌ثبات است و به همین دلیل جهان باید در پی استفاده از انرژی جایگزین مانند انرژی اتمی باشد.