مجلس غافلگیر شد

علی کردان، شمس‌الدین حسینی و حمید بهبهانی به ترتیب به وزارت کشور، امور اقتصادی و دارایی و راه و ترابری معرفی شدند

مرجان توحیدی

زمانی که علی کردان، شمس‌الدین حسینی و حمید بهبهانی به همراه محمدرضا رحیمی وارد صحن علنی مجلس شدند و تعدادی از نمایندگان به گرد آنها حلقه زدند، معلوم شد شایعاتی که دقایق اولیه آغاز جلسه علنی مجلس بین خبرنگاران پیچیده بود صحت دارد و رییس‌جمهور این سه نفر را به ترتیب به عنوان وزیران پیشنهادی کشور، امور اقتصادی و دارایی و راه به مجلس معرفی کرده است. این‌گونه بود که محمدرضا باهنر که ریاست جلسه را پس از رفتن لاریجانی به عهده گرفت با دعوت از نمایندگان برای این که سر جای خود بنشینند، اعلام کرد که احمدی‌نژاد سه وزیر پیشنهادی خود را امروز به مجلس معرفی کرده است و سپس نامه معرفی این سه نفر را برای نمایندگان قرائت کرد و گفت که براین اساس مجلس سه‌شنبه هفته آینده رای اعتماد به وزیران پیشنهادی را در دستور قرار می‌دهد.این درحالی بود که پیش از این انتظار می‌رفت، احمدی‌نژاد سرپرستان وزارتخانه‌های اقتصاد و کشور یعنی صمصامی و هاشمی را به عنوان وزیر به مجلس معرفی کند و به همین دلیل به علت حضور کردان، حسینی و بهبهانی شلوغی و ازدحام صحن علنی روز سه‌شنبه بیشتر شد و بسیاری از نمایندگان برای عرض سلام و ارادت به سمت صندلی‌های ردیف جلوی صحن حرکت کردند و همین مساله سبب شد تا باهنر به نمایندگان تذکر دهد تا به صندلی‌های خود بازگردند.

هرچند صحن علنی مجلس از دقایق اولیه‌ای که وارد دستور شده بود، آرام و قرار نداشت و نمایندگان در دسته‌های ۳ و ۴ نفره در تمام طول مدت مذاکرات مجلس با یکدیگر مشغول گفت‌و‌گو بودند. البته همین تجمع‌های کوچک سه و چهارنفره در جایگاه هیات‌رییسه هم دیده می‌شد و این مساله بارها تذکرات نمایندگان را مبنی بر این‌که ما به دلیل ازدحام و آشفتگی در صحن متوجه مذاکرات نمی‌شویم؛ درپی داشت. چنین بود که به دنبال این شلوغی‌ها محمدابراهیم نکونام، نماینده گلپایگان و خوانسار هم در تذکری آیین‌نامه‌ای به باهنر گفت که نگاهی به بالا و حول و حوش خود بیندازید، ببینید چه خبر است؛ این نحوه اداره مجلس نیست، که باهنر هم در پاسخ گفت: می‌دانیم چه خبر است، خبرهای خوبی نیست، نمایندگان عوض این‌که به مذاکرات گوش بدهند وارد محافل سه، چهار نفره شده‌اند و تذکر می‌دهم که به جای خود بازگردند و به مذاکرات گوش دهند. با این حال نمایندگان به تذکرات جانشین رییس مجلس توجه نکردند و این آشفتگی با حضور معاون حقوقی و پارلمانی رییس‌جمهور به همراه سه وزیر پیشنهادی احمدی‌نژاد به اوج خود رسید.

چه نمایندگان انتظار نداشتند که وزیران پیشنهادی این سه نفر باشند.در این میان اگرچه و به گفته تعدادی از نمایندگان حضور کردان و بهبهانی تاحدی قابل پیش‌بینی بود، اما آمدن حسینی، دبیر کارگروه طرح تحول اقتصادی دولت، بیش از همه نمایندگان را در شوک فرو برد. به طوری که بسیاری از نمایندگان در اظهارنظر خود از معرفی این سه تن ابراز شگفتی کرده و البته تاکید می‌کردند که آنها هم تا پیش از این از معرفی این گزینه‌ها اطلاعی نداشتند. چنین بود که این اقدام رییس‌جمهور در معرفی وزیران پیشنهادی بدون هماهنگی با مجلس و بی‌آنکه نظر کمیسیون‌های تخصصی را در این باره جویا شود انتقاد نمایندگان را برانگیخت. تعدادی از نمایندگان بر این باور بودند که این نحوه معرفی بدون آنکه از مجلس نظرخواهی صورت بگیرد، زمینه تعامل مناسبی را بین مجلس هشتم و دولت نهم ایجاد نمی‌کند. به طوری که موسی قربانی، از اعضای هیات‌رییسه در گفت‌وگو با دنیای‌اقتصاد در این باره گفت که اگر قبلا با مجلس در این باره هماهنگ می‌شد، خوب بود. البته الان هم که با مجلس هماهنگی نکرده، مرتکب خلافی نشده است، چراکه «هماهنگی» یک الزام قانونی نیست.قربانی سپس افزود: از آنجا که مجلس باید رای بدهد، هماهنگی باعث می‌شود تا نحوه رای دادن بهتر و مطلوب‌تر باشد.

اولتیماتوم نمایندگان به وزیر پیشنهادی اقتصاد

هرچند تعدادی از نمایندگان همچنان در شوک معرفی این سه نفر و بیش از همه معرفی کردان، قائم‌مقام وزیر نفت برای وزارت کشور و حسینی برای وزارت اقتصاد بودند، اما موسی‌پور، معاون پارلمانی وزارت کشور از هرگونه پاسخ در این‌باره خودداری و البته در پاسخ به دنیای‌اقتصاد تاکید کرد که کردان از بدنه نفت نیست، بلکه وی سوابقی در وزارت کشور دارد. در همین حال هم موسی قربانی با لبخند به خبرنگارانی که موسی‌پور را در میان خود گرفته بودند، گفت: حالا که دیگر رییس‌جمهور سه وزیر را معرفی کرده است، دیگر سوال برای چیست؟!

اما در همین حال روح‌ا... حسینیان، نماینده اصولگرای تهران و حامی دولت در جمع خبرنگاران نیز از این انتخاب احمدی‌نژاد اظهار شگفتی کرد و در حاشیه جلسه علنی و در جمع خبرنگاران گفت که به کارآیی وزیران پیشنهادی امیدوار نیست. وی در پاسخ به این سوال که چرا این معرفی باعث شگفتی شما شد، تصریح کرد که امیدی به اینکه این افراد بتوانند کاری انجام دهند وجود ندارد.

همچنین سیدکاظم دلخوش، دیگر نماینده اصولگرا و عضو کمیسیون اقتصادی مجلس نیز نسبت به معرفی حسینی به عنوان وزیر اقتصاد تلویحا واکنش نشان داده و اعتبار علمی حسینی را برای پذیرش این مسوولیت مناسب ارزیابی نکرد. دلخوش در جمع خبرنگاران گفت: وزارت اقتصاد از جمله وزارتخانه‌های مهم در کشور است و باید وزیری قوی و آشنا با مسائل مالیاتی، امور گمرکی، خصوصی‌سازی و همچنین سیاست‌های پولی و ارزی باشد. وی تاکید کرد: مجلس به وزیری رای می‌دهد که دانش تئوری‌های اقتصادی و توان کارهای اجرایی را همزمان داشته باشد و کسی که تنها یکی از دو اصل را دارا نباشد، فرد مناسبی برای این وزارتخانه نیست.

از طرفی دیگر مخبر کمیسیون اقتصادی مجلس نیز عدم هماهنگی دولت در معرفی وزیران پیشنهادی خود با کمیسیون‌های تخصصی مجلس را مطلوب ندانست و در جمع خبرنگاران پارلمانی گفت تصور بر این بود که صمصامی از سوی رییس‌جمهور به مجلس معرفی شود. محمدرضا خباز افزود: ما نیز همزمان با ملت متوجه معرفی وزیران شدیم و این درست نیست.

خباز تاکید کرد که اگر دولت بخواهد وزیران پیشنهادی رای لازم را از مجلس کسب کنند، لازم است تعامل قوی با مجلس داشته باشد و کمیسیون‌های تخصصی در جریان انتخاب وزیر پیشنهادی باشند.

این اولتیماتوم تلویحی دو تن از اعضای کمیسیون اقتصادی مجلس نسبت به وزیران پیشنهادی رییس‌جمهور و به ویژه وزیر پیشنهادی اقتصاد، گویای این مطلب است که نمایندگان از این انتخاب احمدی‌نژاد به دلیل عدم تجربه کافی در عرصه مدیریتی چندان رضایت ندارند اما از آنجایی که پیشاپیش معلوم بود صمصامی نمی‌تواند نظر مساعد نمایندگان را به خود جلب کند، احمدی‌نژاد تصمیم گرفته است تا گزینه‌ای را معرفی کند که تنها فصل اشتراکش با نمایندگان و آشنایی مجلس با او دبیری کارگروه تحولات اقتصادی دولت است؛ به طوری که مهدی سنایی، دیگر نماینده مجلس در گفت‌وگو با دنیای اقتصاد در این باره گفت: احمدی‌نژاد بر این باور بود که چون حسینی دبیر کارگروه است، چنانچه بتواند وزیر هم بشود، هماهنگی بیشتری می‌تواند بین مجلس و دولت ایجاد کند، تا سیاست‌های دولت در این زمینه هر چه بیشتر حالت اجرایی به خود بگیرد.

سیدشمس‌الدین حسینی، دارای مدرک دکترای اقتصاد در بخش عمومی و بین‌الملل بوده و در حال حاضر دبیر کارگروه طرح تحولات اقتصادی به شمار می‌رود. او پیش از این مدیرکل روابط‌عمومی و امور بین‌الملل وزارت نیرو، مدیرکل حوزه ریاست سازمان برنامه و بودجه و سرپرست دفتر بررسی‌های اقتصادی مرکز پژوهش‌های مجلس بوده است.

وی از جمله حامیان دولت در اجرای طرح تحول به شمار رفته و معتقد است که دولت‌های قبل از ترس پیامدهای تورمی از اجرایی کردن طرح هدفمند شدن یارانه‌ها خودداری کرده‌اند. نمایندگان عدم تجربه و شناخت قبلی از حسینی را از جمله دلایلی می‌دانند که ممکن است باعث شود تا وی نتواند از فیلتر مجلس عبور کند.

اگرچه پیش از این و در مجلس هفتم، زمانی که مشابه چنین وضعیتی برای وزارت صنایع و معادن پیش آمد و نمایندگان در حالی که علی‌اکبر محرابیان را به دلیل نداشتن تجربه کافی در بخش صنعت گزینه مناسبی برای این وزارتخانه نمی‌‌دانستند، اما در نهایت برای آن که تکلیف این وزارتخانه زودتر مشخص شود و البته نظرات دولت هم تامین شود به خواهرزاده رییس‌جمهور رای اعتماد دادند.

چراغ سبز مجلس به کردان وبهبهانی

اما از مجموع اظهارنظر نمایندگان چنین برمی‌آید که مجلس به استثنای گزینه پیشنهادی برای وزارت اقتصادی با کردان برای تصدی وزارت کشور و بهبهانی برای تصدی وزارت راه موافق هستند. شناخت نمایندگان از علی کردان البته به دلیل لابی گسترده‌ای که وی در میان نمایندگان از آن برخوردار است و اینکه او هم یکی از یاران لاریجانی به شمار می‌رود و نیز تخصص وحید بهبهانی از جمله دلایل نمایندگان برای عبور سریع و راحت این دو نفر از فیلتر مجلس است. علاوه بر این که حضور کردان در وزارت کشور بنا به گفته نمایندگان به دنیای اقتصاد از یک هفته قبل نزد نمایندگان مسجل شده بود و شخص کردان نیز در هفته گذشته آمد و رفت به مجلس داشته است.همچنین کردان به دلیل این که معاونت‌های اداریو مالی و امور مجلس و استان‌های صدا و سیما را در زمان ریاست لاریجانی بر سازمان صدا و سیما عهده‌دار بوده است ظاهرا از لابی گسترده‌ای نزد نمایندگان مجلس برخوردار بوده و بسیاری از نمایندگان وی را می‌شناسند.از سوی دیگر نزدیک بودن وی با لاریجانی دلیل عمده دیگری است که مجلس این بار هم به یکی دیگر از یاران لاریجانی روی خوش نشان دهد همان طوری که پیش از این نمایندگان، رحمانی فضلی را به دیوان محاسبات فرستادند.در همین حال منصوری رضی، نماینده گلستان و از اعضای کمیسیون اجتماعی مجلس در گفت‌وگو با دنیای اقتصاد تاکید کرد که بهبهانی و کردان قطعا رای می‌آورند چرا که ارتباطات خوبی ایجاد کرده‌اند. وی در ادامه با بیان این که کردان ظرف چند روز گذشته به مجلس آمده بود افزود: کردان به دلیل این که معاون پارلمانی صدا و سیما بوده است ارتباط نزدیکی با مجموعه نمایندگان دارد و بهبهانی نیز به دلیل تحصیلات تخصصی‌اش شانس بالایی برای ورود به وزارت راه دارد.از سوی دیگر سبحانی‌نیا یکی از اعضای کمیسیون امنیت ملی مجلس در گفت‌وگو با دنیای اقتصاد با تاکید بر این که بحث کردان در یک هفته اخیر مطرح بوده است در مورد دلیل عدم معرفی هاشمی (سرپرست وزارت کشور) به مجلس گفت: ارزیابی احمدی‌نژاد از صحن و نمایندگان این بود که هاشمی زمینه کسب رای بالا را ندارد، اما کردان به دلیل سوابقش در صدا و سیما و سمتی که در مجلس داشت از آشنایی خوبی نزد نمایندگان برخوردار است.کردان که هم‌اکنون قائم‌مقام وزیر نفت است همگرای خوبی با احمدی‌نژاد و کابینه دارد. همچنین از آنجا که وی یکی از دوستان لاریجانی نیز به شمار می‌رود به نظر می‌رسد که با چالش کمتری از سوی مجلس هنگام رای اعتماد مواجه شود.به ویژه آن که سیدمهدی هاشمی به دلیل برخی عزل و نصب‌های ناگهانی در استان‌ها آن هم بدون هماهنگی با نمایندگان مجامع استانی به‌رغم رفت و آمدهای اخیرش در مجلس و نیز هماهنگی‌اش با رییس‌جمهور میزان رای خود را نزد نمایندگان از دست داده بود.این در حالی است که سیدمهدی هاشمی به خبرنگاران گفته بود عدم معرفی من به مجلس درخواست خودم به احمدی‌نژاد بوده است. هر چند وی قبلا از تدوین برنامه‌هایش برای تصدی پست وزارت کشور خبر داده بود.در همین حال وحید بهبهانی اما تنها گزینه‌ سرپرستی است که به دلیل آشنایی با احمدی‌نژاد از زمان دانشگاه و شهرداری و نیز سابقه حضور در وزارت راه‌ و تحصیلات مرتبط با چالش کمتری نزد نمایندگان روبه‌رو است. مجلس سه‌شنبه هفته بعد در دو نوبت صبح و عصر رای اعتماد به وزیران پیشنهادی احمدی‌نژاد را در دستور کار دارد و سرانجام وزیران پیشنهادی احمدی‌نژاد هفته آینده مشخص خواهند شد.