جلوی وام های مشروط به سپرده‌گذاری را می‌گیریم
دنیای اقتصاد – رییس‌کل بانک مرکزی درپی فتوای مقام معظم رهبری در ربوی بودن پرداخت وام مشروط به سپرده‌گذاری اعلام کرد: جلوی پرداخت این نوع وام‌ها گرفته می‌شود.
دنیای اقتصاد - رییس‌کل بانک مرکزی درپی فتوای مقام معظم رهبری در ربوی بودن پرداخت وام مشروط به سپرده‌گذاری اعلام کرد: جلوی پرداخت این نوع وام‌ها گرفته می‌شود. طهماسب مظاهری با اشاره به فتوای اخیر مقام معظم رهبری که در پاسخ به یک استفتاء، دادن وام بانکی به شرط سپرده‌گذاری به صورت قرضی را ربوی دانسته بودند، اظهار کرد: این موضوع پیش از این نیز توسط بانک مرکزی اعلام شده بود که سپرده‌گذاری به شرط وام دادن صحیح نیست.
وی گفت: بانک مرکزی همواره ارائه وام جدولی از سوی برخی صندوق‌ها و موسسات اعتباری را ناصحیح عنوان کرده بود که فتوای مقام‌معظم‌رهبری تاییدی بر عدم صحت مشروط‌کردن پرداخت وام به سپرده‌گذاری در بانک‌ها و موسسات شد. مظاهری تاکید کرد: ادامه این روند از سوی موسسات اعتباری یا بانک‌ها اعم از دولتی و خصوصی صحیح نیست و باید جلوی آنها گرفته شود. وی با بیان اینکه متاسفانه هم‌اکنون این شیوه در برخی از موسسات اعتباری و بانک‌ها دنبال می‌شود، گفت: باوجود تذکرات پیشین و اعلام نادرست بودن آن از سوی بانک مرکزی، همچنان این رویه ادامه دارد.
رییس‌کل بانک مرکزی درحالی برجلوگیری از این رویه تاکید می‌کند که چندی است درپی کاهش نرخ سود و برای جبران زیان‌های ناشی از آن، برخی موسسات و بانک‌ها طرحی را اجرا می‌کنند که به متقاضیان در ازای سپرده‌گذاری در مدت معین، تسهیلات پرداخت می‌کنند. این موسسات از سود ناشی از سپرده گذاری متقاضیان تسهیلات، مابه‌التفاوت کاهش نرخ سود را جبران می کنند.
براین اساس هفته گذشته مقام‌معظم رهبری درپاسخ به یک استفتاء، مشروط کردن وام به سپرده‌گذاری در بانک را در حکم ربا دانستند.
مقام‌معظم رهبری درپاسخ به این سوال که افتتاح حساب و گرفتن وام مشروط برماندن پول به‌مدت معینی در بانک چه حکمی دارد، می‌فرمایند: اگر دادن پول به صندوق به این عنوان باشد که آن پول برای مدتی نزد صندوق به‌صورت قرض بماند، به‌این شرط که صندوق هم بعد از آن مدت وامی در اختیار او قرار دهد یا وام دادن صندوق به این شرط باشد که او قبلا مبلغی را در صندوق گذاشته باشد، این شرط در حکم ربا بوده و شرعا حرام و باطل است، ولی اصل قرض نسبت به هر دو طرف صحیح است.
ایشان همچنین درباره حکم افتتاح حساب در صندوق‌های قرض‌الحسنه محلی که هرماه به قید قرعه به‌نام یکی از اعضا در می‌آید، می‌فرمایند: اگر شرط ضمن قرض درمیان نباشد، تخصیص وام به اعضای صندوق یا به‌عضویت صندوق درآمدن به امید دریافت وام درآینده اشکال ندارد.
پاسخ حضرت آیت‌ا... خامنه‌ای به این استفتاء شبهاتی را در مورد عملکرد برخی موسسات و بانک به وجود آورد که مهم‌ترین مورد آن سپرده‌گذاری در صندوق سرمایه‌گذاری مسکن برای دریافت وام مسکن بانک مسکن است. گرچه شرایط دریافت وام از بانک مسکن بدون سپرده‌گذاری متقاضی درمدت معین با مبلغ معین با پاسخ رهبر انقلاب مبنی بر حرام و ربا بودن مطابقت دارد، اما کارشناسان این بانک معتقدند: اظهارات ذکر شده مربوط به نحوه عملکرد برخی صندوق‌های قرض‌الحسنه و موسسات مالی و اعتباری و وام‌های قرض‌الحسنه است.
به‌گفته یکی از کارشناسان بانک مسکن، صندوق سرمایه‌گذاری مسکن این بانک مصوبه شورای سابق پول و اعتبار است که دارای امتیازات ویژه و خاصی است. وی می‌افزاید: اگر سپرده‌گذاران در صندوق سرمایه‌گذاری مسکن متقاضی دریافت وام نباشند، می‌توانند از سود سپرده‌گذاری آن استفاده کنند.
این کارشناس بانکی، صندوق سرمایه‌گذاری مسکن را یک حساب برنامه‌ای می‌داند که به‌عنوان وکیلی برای سپرده‌گذاران، به آنها برای تامین منابع موردنیاز خرید مسکن کمک می‌کند.
به‌عقیده وی صندوق سرمایه‌گذاری مسکن، فرمول خاصی برای تامین منابع متقاضیان خرید مسکن است و درعین اینکه عنوان صندوق نیز به همین منظور است.
علاوه‌بر بانک مسکن، بسیاری از بانک‌های دولتی و خصوصی و موسسات مالی و اعتباری و حتی تعاونی‌های اعتباری و صندوق‌های قرض‌الحسنه نیز، تسهیلات را به ازای سپرده‌گذاری به مشتریان خود ارائه می‌دهند.
باتوجه به اینکه این بانک‌ها تحت نظارت بانک مرکزی هستند، جای سوال است که چرا از ابتدا این مشکل به وجود آمده است، حتی با وجود اینکه مظاهری بر جلوگیری از ادامه این روند تاکید کرده است.
