خاورمیانه آبستن حوادث جدید است

مارک میلی، رئیس ستاد مشترک ارتش آمریکا روز پنج‌شنبه با ادعای اینکه تهران توانایی تولید تسلیحات اتمی در عرض چند ماه را دارد، جهت دیگری برای تشدید تنش منطقه‌‌‌ای ارائه می‌کند که فراتر از تنش‌‌‌ها در پشت پرده جبهه‌‌‌های ایران است. او همچنین گفت ایران بزرگ‌ترین زرادخانه موشکی در خاورمیانه را در اختیار دارد که دربردارنده «هزاران موشک بالستیک» است. دو اشاره مهم در اظهارات میلی وجود دارد. نخست هشدار وی مبنی بر اینکه در اختیار داشتن تسلیحات اتمی از سوی تهران خاورمیانه را برای همیشه تغییر خواهد داد و دوم این که واشنگتن در حال «همکاری با شرکای منطقه‌‌‌ای برای مقابله با این موضوع است».

به نظر می‌رسد اشاره نخست متوجه عربستان سعودی و شرکایش در شورای همکاری خلیج فارس است. همچنین روشن است که اشاره دوم تنها به اسرائیل است. به این ترتیب که توافق عربستان و ایران و قبل از آن تفاهم‌‌‌های امارات با تهران و روابط خوب جمهوری اسلامی با قطر و عمان همگی نشانه‌‌‌هایی است مبنی بر اینکه کشورهای حاشیه خلیج‌فارس می‌‌‌خواهند از هزینه‌‌‌های رویارویی مستقیم نظامی اسرائیل با ایران فاصله بگیرند.

اظهارات مقامات آمریکایی و اسرائیلی تایید می‌کند که نه تنها طرح بایدن برای تشکیل ائتلاف عربی – اسرائیلی برای حمله به ایران شکست خورده بلکه کشورهای عربی و در راس آنها عربستان با گام‌‌‌های بلندی از این ائتلاف فاصله گرفته‌اند و این کار را هم از طریق اعطای هدیه‌‌‌ای دیپلماتیک به چین از طریق میانجی‌گری برای نزدیک کردن این کشور به ایران و هم از طریق نزدیکی به روسیه از طریق افزایش قیمت نفت و مواضع سیاسی در قبال درگیری اوکراین و روابط مستحکم میان ولیعهد این کشور با رئیس‌جمهوری روسیه انجام داده است. با این حال آنچه می‌توان از حوادث و تنش‌‌‌های ذکر شده خلاصه کرد این است که میان علل دور و نزدیک در پس توافق‌نامه‌‌‌های نزدیکی اخیر میان عربستان سعودی با ایران و سوریه تضاد و ناسازگاری وجود دارد. به‌رغم بلندپروازی‌‌‌های زیاد برای ایجاد حل و فصل‌‌‌های موقت مثلا در یمن یا لبنان ماهیت درگیری‌‌‌های عمده‌‌‌ای که منطقه مملو از آنهاست، باعث می‌شود که این توافق‌‌‌ها و حل و فصل‌‌‌ها به مثابه کِشت و کار در شن‌‌‌های دائما متحرک سیاست باشد.