در پیشبینی توافق محتاط باشیم
فرارو : رحمن قهرمانپور، پژوهشگر مسائل سیاست خارجی در پاسخ به این پرسش که تا چه حد دستیابی به یک توافق با محوریت احیای برجام را در شرایط کنونی در دسترس میبیند، گفت: «به نظر من در شرایط فعلی شبیه به وضعیتی که در اسفندماه سال ۱۳۹۹ شاهد بودیم، شانس توافق بسیار بیشتر از ماههای قبل شده و در این رابطه شاهدیم که برخی مقامها در ایران، اروپا و آمریکا از در دسترس بودن بیش از پیش توافق سخن میگویند. از این رو واضح است که شانس توافق در وضعیت کنونی بیشتر از گذشته شده اما همانطور که تجربه اسفندماه سال ۱۳۹۹ نشان داد، در پیشبینی اینکه حتما توافقی صورت میگیرد، باید محتاط باشیم زیرا به هر حال هم ایران و هم آمریکا باید بتوانند از هرگونه توافق احتمالی در داخل کشورهایشان و در قالب رقابتهای سیاسی داخلی دفاع کنند.» وی افزود: «طرف ایرانی میکوشد امتیاز برجستهای را به دست آورد و طرف آمریکایی تلاش میکند که امتیاز برجستهای ندهد. از این رو همچنان باید منتظر باشیم و ببینیم که آیا دو طرف به نقطه مطلوبی که امکان توافق را فراهم میکند میرسند یا خیر.»
قهرمانپور درباره واکنش احتمالی طرف آمریکایی به پاسخ اخیر ایران به بسته پیشنهادی اروپا نیز توضیح داد: «درباره واکنش احتمالی آمریکا به بسته پیشنهادی که اخیرا به ایران ارائه شده و تهران نیز پاسخش را درباره آن به تازگی به طرف اروپایی تسلیم کرده باید گفت که آمریکاییها نیز همچون ایران بار دیگر مشکلات کوچکی را مطرح میکنند و دوباره توپ را در زمین ایران میاندازند تا تصمیمگیری برای آنها راحت شود.»
وی تاکید کرد: «البته از آنجا که هنوز به صورت دقیق و علنی و شفاف نمیدانیم که خواستههای ایران و ماهیت پاسخ کشورمان به طرفهای غربی چیست، پیشبینی واکنش آمریکاییها نیز دشوار است. آن چیزی که مقامات اروپایی و آمریکایی گفتهاند این است که پیشنهادهای ایران در حدی نیست که آمریکا نتواند این پیشنهادها را تامین کند. اگر این حرف صرفا تبلیغات رسانهای نباشد نشان میدهد که در آمریکا میل به توافق بیشتر از گذشته شده است.»
این پژوهشگر در توضیح این مساله که آیا طرفهای غربی بیش از ایران به توافق نیاز دارند، گفت: «ببینید هم دولت ایران و هم دولت بایدن هر کدام بنا به دلایلی، به دستیابی به یک توافق با محوریت احیای برجام نیاز دارند با این حال به صورت طبیعی هر دو طرف جهت توجیه توافق در داخل کشورهایشان اعلام میکنند که طرف مقابل بیش از ما به توافق نیاز دارد. اینها عمدتا تبلیغات سیاسی است با این حال واقعیت میدانی این است که هم ایران و هم آمریکا همانطور که پیشتر نیز گفتم به توافق نیاز دارند و تعیین دقیق اینکه در شرایط فعلی نیاز کدامیک به توافق بیشتر است، سخت است.»
قهرمانپوردر نهایت در پاسخ به اینکه آیا به طور خاص دولت بایدن با توجه به شرایط داخلی آمریکا حاضر است بهایی را برای حصول یک توافق با ایران بپردازد؟ گفت:« اگر آن چیزی که ایران می خواهد باعث تضعیف موقعیت بایدن در برابر جمهوریخواهان در چارچوب رقابت های انتخاباتی ماه نوامبر نشود و فراتر از آن، جز موارد حساس در قالب رقابت های سیاسی داخلی آمریکا نیز نباشد، به نظر من دولت بایدن حاضر به ارائه امتیازهای لازم به ایران جهت احیای برجام خواهد بود.»