تشکیلات پیچیده دیوانسالاری سدراه تشکلگرایی است
گروه تشکلها- یوسف بهمنآبادی: کانون انجمنهای صنایع غذایی در سال ۱۳۷۹ تشکیل شد و در حال حاضر ۲۴عضو دارد.
گروه تشکلها- یوسف بهمنآبادی: کانون انجمنهای صنایع غذایی در سال ۱۳۷۹ تشکیل شد و در حال حاضر ۲۴عضو دارد. پرویز جهانگیری، رییس کانون انجمنهای صنایع غذایی، در بیان هدف از تشکیل این کانون اظهار داشت: هدف اصلی، متمرکز کردن صنایع تبدیلی در یک مجموعه همگن بوده است. چرا که در این صنعت، فعالیتهای مشابه بسیاری وجود دارد. در واقع انگیزه تشکیل کانون انجمنهای صنایع غذایی، همسوکردن فعالیتها و در نتیجه رسیدگی آسانتر به مشکلات فعالان این بخش است. تلاش انجمن بر این مبنا است تا از پراکندگی در تصمیمگیری جلوگیری شود. چرا که معتقدیم، هماهنگی در فعالیتها نتایج بهتر و مناسبتری را نصیب صنایع تبدیلی خواهد کرد.
رییس کانون انجمنهای صنایع غذایی، در خصوص علل ظهور تشکلهای غیردولتی گفت: انجمنهای غیردولتی با هدف تخصصیکردن فعالیتها و سپردن آنها به دست افراد کاردان شکل یافتهاند. چرا که در هیچ جای دنیا، دولتها از تمام تخصصها برخوردار نبوده و توانایی کارشناسی کردن در همه امور را ندارند. ازاینرو، تشکلها با تواناییهای خاص خود، میتوانند به عنوان بازوی دولتها عمل کنند.
وی با اظهار تاسف از نادیده گرفتن توانمندی تشکلها در بخش صنعت گفت: بخش دولتی علاقهای به استفاده از تجارب تشکلهای غیردولتی ندارد. متاسفانه بسیاری از زیرمجموعههای دولتی از وجود تشکلهای مرتبط با فعالیت خود اظهار بیاطلاعی میکنند. با این همه، با تلاشهای انجام شده توسط انجمنها، فرصتهایی را برای تشکلها مهیا میکند تا بتوانند در تصمیمگیریهای بخش دولتی حوزه مرتبط صنعت شرکت کنند.
وی گفت: یکی از مشکلات اساسی پیش روی صنعت، وجود تشکیلات پیچیده دیوانسالاری دولتی است. در حوزه صنایع تبدیلی، که در آن فعال هستیم، چندین سازمان وجود دارد که هر کدام خود را متولی صنعت میدانند. این موازی کاریها در نهایت برای صنعت مشکلآفرین شدهاند تا رفعکننده مشکلات. به عنوان نمونه، بسیار دیده و شنیده میشود کامیونهایی که کالاهای صادراتی دارند. بیش از ۴۸ساعت در گمرک نگه داشته میشوند. حال آنکه چنین هزینههایی صادرکنندگان را از ادامه راه باز میدارد. متاسفانه، دولت، نهادی برای بررسی چنین مشکلاتی، ندارد. چنین مسائلی تنها از سوی تشکلهای غیردولتی قابل پیگیری است.
وی اندکبودن میزان جایزه صادراتی را ازمشکلات تولیدکنندگان صنایع غذایی برشمرد و گفت: جایزه صادراتی در ایران ۲درصد است، در حالی که در کشورهای دیگر بین ۱۵ تا ۲۷درصد است.
این عامل موجب میشود صادرکنندگان نتوانند در بازارهای خارجی رقابت کنند. به نظر میرسد در صورت حل چنین مشکلاتی و به دلیل وابسته نبودن صنایع تبدیلی به واردات قادر خواهیم بود بازار اشتغال کشور را رونق بخشیم و بخشی از اتکا به اقتصاد نفتی را کاهش دهیم.
جهانگیری، با اشاره به اینکه کمتر دیده شده که دولتها در عرصه سرمایهگذاری موفق عمل کنند تصریح کرد: در کشور ما نیز دولت باید تنها شرایط را برای سرمایهگذاری فراهم کند و ادامه کار را به بخش خصوصی واگذار کند تا این بخش بتواند برنامههای خود را پیش برد.
رییس کانون انجمنهای صنایع غذایی، در خصوص مقایسه فعالیتهای این کانون با تشکلهای مشابه خارجی تصریح کرد: در کشورهای پیشرفته، سیاستگذاری بخش صنعت در اختیار تشکلهای غیردولتی مربوط به آن صنعت است و این تشکلها از طریق ارتباط با مراکز علمی و دانشگاهی پیوند مستحکمی بین علم و عمل برقرار کردهاند. متاسفانه در بیشتر موارد تصمیمگیران بخش صنعت کسانی هستند که از ماهیت صنعت اطلاع دقیق ندارند.
جهانگیری، در مورد موانع تشکلگرایی در ایران گفت: بهرغم سابقه نسبتا قابل قبول تشکلگرایی در کشور، جامعه ایرانی استقبال خوبی از فعالیتجمعی نمیکند و این ذهنیت موجب شده تا هر کس در صدد حل مشکلات خود به صورت انفرادی باشد. برای رفع این مشکل، بسترسازی فرهنگی نیاز داریم. تشکلها میتوانند در این خصوص نقشآفرین باشند. در کنار آن، دولت باید با پذیرش تاثیرگذاری تشکلها در فرآیند توسعه، زیر مجموعههای خود را ملزم به در نظر گرفتن نظرات و خواستههای آنها کند تا شرایط لازم برای رشد تشکلگرایی در کشور فراهم شود. در کنار این نباید از کمبود امکانات نظیر نیروی متخصص در صنعت و نیز مشکلات مالی که مانعی بر سر راه گسترش تشکلگرایی در کشور به شمار میآید، غفلت کرد. مساله مهم دیگر، دیوانسالاری پیچیده است. گرچه این مشکل نسبت به گذشته تا حدودی کاهش یافته اما هنوز یکی از جدیترین موانع قلمداد میشود.
رییس کانون انجمنهای صنایع غذایی، در خصوص مشکل اخیر پیشنهاد کرد: قانون و مقرراتی که قرار است برای بخش صنعت تدوین شود باید با همکاری تشکلها به عنوان شایستهترین نمایندگان بخش صنعت صورت پذیرد تا قوانینی وضع شود که در مسیر توسعه صنعت دست و پاگیر نباشد.
جهانگیری در خصوص میزان موفقیت این انجمن در پیشبرد اهداف خود بیان داشت: برای ارزیابی میزان موفقیت کانون در رسیدن به اهداف، چنانچه خوشبینانه بنگریم، باید گفت تا به حال حدود ۳۰درصد موفق بودهایم. البته کانون، به تناسب امکانات، تلاشهای خود را انجام داده است. واقعیت این است که در برابر مشکلات پیشرو، بهتر از این نمیتوانستیم گام برداریم. حل بسیاری از مشکلات در توان مجموعه ما نبوده است. بسیاری از موانع به بخشهایی مربوط میشود که همکاری و تعامل با آنان تا به حال نتیجه مطلوب به همراه نداشته است. رییس کانون انجمنهای صنایع غذایی در مورد استراتژی توسعه صنعتی گفت: در این سند، بسیاری از مسائل دیده نشده است. نظرات صاحبان صنعت که میتوانست اثرگذار باشد در سند یاد شده لحاظ نشده است. هنگام تدوین استراتژی توسعه صنعتی خواستار مشخص کردن جایگاه صنعت خود از وزارت
صنایع و معادن شدیم که متاسفانه این درخواست پاسخ داده نشد. متاسفانه تدوینکنندگان گذشته و فعلی سند، از تشکلهای صنفی و صنعتی نظرخواهی نکردند. این مساله فقط محدود به تشکل ما نمیشود و در پرسوجویی که از سایر تشکلها داشتیم، مشخص شد که تدوینکنندگان از آنان نیز نظر خواهی نکردند. البته نباید این نکته کلیدی را نادیده گرفت که وجود همین استراتژی با تمامی کاستیهای آن بهتر از نداشتن آن است.
جهانگیری در مورد نقش تشکلها در تدوین بهتر استراتژی اذعان داشت: از آنجایی که تشکلها، به مسائل و مشکلات صنعت واقف بودند، میتوانستند توانایی، دانش و تجربه خود را در این چارچوب نشان دهند. چنین نقشی برای تشکلها، به طور یقین اثرات مثبتی در بخش صنایع خواهد داشت به شرطی که بستر همکاری دولت با تشکلها فراهم شود.