شصت و سومین دوره جشنواره ونیز آرام و بی‌سروصدا
مهرداد پارسا – شصت و سومین دوره جشنواره فیلم ونیز که جمعه شب به‌مدت یازده روزکار خود را آغاز کرده بود، روزهای تقریبا بی‌سروصدایی را می‌گذراند.
مهرداد پارسا - شصت و سومین دوره جشنواره فیلم ونیز که جمعه شب به‌مدت یازده روزکار خود را آغاز کرده بود، روزهای تقریبا بی‌سروصدایی را می‌گذراند. «کوکب سیاه» فیلم افتتاحیه این دوره جشنواره به کارگردانی «برایان دی‌پالما» به هیچ‌وجه نتوانست نظر موافق منتقدان را جلب کند. ورود دیرهنگام عوامل این فیلم به جشنواره باعث ناراحتی مدیر این رویداد هنری شد، آنها در حدود ۴۵ دقیقه تاخیر داشتند. تمام این اتفاقات موجب سیاه شدن پرونده این فیلم شد که از همین حالا برای این فیلم هیچ شانسی قائل نباشیم.
تاریخچه جشنواره ونیز جشنواره ونیز یکی از قدیمی‌ترین جشنواره‌های فیلم در جهان محسوب می‌شود. اولین دوره این جشنواره در سال ۱۹۳۲ در کنار جشنواره فیلم کن، برلین، لندن، سن‌سباستین و مسکو از مهمترین آنها محسوب می‌شد و در تقویم جهانی یک فستیوال درجه الف است.
بنابه اظهارنظر مسوولانش، معرفی سینما به‌عنوان هنر و نیز شناساندن تلویزیون به عنوان یک رسانه تفریحی و آموزشی در جامعه از اهداف جشنواره ونیزاست. فیلم‌های حاضر در این جشنواره باید از کیفیت هنری بالایی برخوردار باشند و برخلاف اسکار نباید در آن کشور به نمایش عمومی درآمده باشند و همچنین فیلم‌های مورد نظر برای جشنواره نباید در هیچ جشنواره بین‌المللی دیگر به نمایش درآمده باشند. مجسمه شیر طلایی جایزه بهترین فیلم و یک جایزه هم برای بهترین بازیگر مرد یا زن در نظر گرفته شده است.
سینمای ایران در جشنواره ونیز بزرگترین افتخار سینمای ایران در جشنواره فیلم «ونیز» حضور فیلم‌های خانواده مخملباف، کسب یک جایزه برای فیلم «باد ما رابا خود خواهد برد» به کارگردانی عباس کیارستمی و شیر طلایی این جشنواره درسال ۲۰۰۰ به فیلم «دایره» ساخته جعفر پناهی رسید. سینمای ایران سال گذشته در این جشنواره غیبت داشت و امسال از سینمای ایران فیلم «باز هم سیب‌داری» اولین تجربه بایرام فضلی در بخش غیرمسابقه حضور دارد.
شیر طلایی، افتخاری برای لینچ
هیات برگزارکننده جشنواره ونیز این جایزه را به پاس یک عمر فعالیت هنری به لینچ شصت ساله اهدا می‌کند و همزمان جدیدترین فیلم او برای اولین بار در ونیز روی پرده می‌رود.
لینچ که به خاطر دنیای نامتعارف فیلم‌هایش شهرت دارد، شیر طلایی افتخاری ونیز را روز ششم سپتامبر پس از نمایش فیلم جدیدش «امپراتوری داخلی» دریافت خواهد کرد.
لینچ در سال ۱۹۴۶ در شهر میسولا ایالت مونتانا به دنیا آمد. نخستین فیلم‌های کوتاهش «الفبا» (۱۹۶۸) و «مادربزرگ» (۱۹۷۰) برایش جوایزی به ارمغان آوردند.او سپس پنج سال بر روی پروژه «کله پاک‌کن» (۱۹۷۷) به عنوان نخستین فیلم بلندش کار کرد. از دیگر فیلم‌های او می‌توان به «مرد فیل‌نما» (۱۹۸۰)، «تپه شنی» (۱۹۸۴)، «مخمل آبی» (۱۹۸۶)، «قسی القلب» (۱۹۹۰)، «بزرگراه گمشده» (۱۹۹۷)، «داستان آستریت» (۱۹۹۹) و «مالهالند درایو» (۲۰۰۱) اشاره کرد.
بررسی سینمای «ژواکیه پدرودی آندارد» فیلمساز برزیلی و بررسی تاریخ سینمای روسیه از دیگر بخش‌های جانبی این دوره جشنواره است.
بخش مسابقه و خارج از مسابقه
در این دوره از جشنواره ۲۱ فیلم در بخش مسابقه برای دریافت شیرطلایی و جایزه اصلی جشنواره به رقابت می‌پردازند.
فیلم‌های «کوکب سیاه» و «ملکه» ساخته استیون فریرز، «تبعید»، «فواره»، «در طلایی»، «سرچشمه» از دارن آرنوفسکی، «سرزمین هالیوود» ساخته آلن کورتر، از کشورهای فرانسه، ایتالیا، هنگ‌کنگ و آمریکا ازجمله مهمترین فیلم‌هایی هستند که در بخش مسابقه با یکدیگر به رقابت می‌پردازند.
۱۶ فیلم نیز در بخش خارج از مسابقه به نمایش در می‌آیند که فیلم‌های «امپراتور درونی» به کارگردانی دیوید لینچ، «مرکز تجارت جهانی» به کارگردانی الیور استون و «فلوت سحرآمیز» ساخته کنت برانا از مطرح‌ترین آنها به‌شمار می‌آیند.
کاترین دنوور، بازیگر سرشناس فرانسوی ریاست هیات داوران این دوره را برعهده دارد و از ایران، محسن مخملباف در بخش جایزه «لویجی دی لورنتیس» (شیر طلایی برای آینده) که به نخستین فیلم یک کارگردان تعلق می‌گیرد، عضو هیات داوران است.
نمایش فیلم «ملکه» به کارگردانی استیون فریرز در شصت و سومین جشنواره بین‌المللی فیلم ونیز با استقبال گرمی مواجه شد و به این ترتیب یک گام به شیرطلایی نزدیک شد. کارشناسان معتقدند از هشت فیلمی که تا زمان پخش این فیلم به نمایش درآمده بود، بیشترین بخت را برای بردن شیرطلایی دارد.
فیلم‌های هالیوودی که همیشه در جشنواره‌های اروپا کمرنگ هستند این بار با فیلم «سرزمین هالیوود» که مضمونی انتقادی از ساختار اقتصادی و هنری وصنعتی حاکم بر هالیوود دارد، حضور یافت. این فیلم مورد توجه تماشاگران قرار گرفت و شاید بتواند به دلیل نگاه انتقادی‌اش امیدوار باشد.
