گیاهان دارویی عرضه شده در عطاری‌ها چندان قابل اعتماد نیستند
ایسنا- مدیر گروه فارموکوگلوزی پژوهشکده گیاهان دارویی گفت: داروهای گیاهی صد درصد بدون عوارض نیستند و باید در مصرف آنها دقت کرد به ویژه اگر به صورت فرآورده‌های دارویی باشد، حتما باید با دستور پزشک مصرف شوند.
ایسنا- مدیر گروه فارموکوگلوزی پژوهشکده گیاهان دارویی گفت: داروهای گیاهی صد درصد بدون عوارض نیستند و باید در مصرف آنها دقت کرد به ویژه اگر به صورت فرآورده‌های دارویی باشد، حتما باید با دستور پزشک مصرف شوند. دکتر شمس علی رضازاده در مورد سابقه گیاهان دارویی در کشور گفت: گیاهان دارویی از دیرباز در کشور ما بوده و یکی از زادگاه‌های اصلی این نوع گیاهان ایران است و در کنار آن چند کشور دیگر مانند چین و یونان نیز دارای گیاهان دارویی هستند.
وی ادامه داد: «سابقه گیاهان دارویی در کشور ما از سال‌های بسیار دور بوده به طوری که می‌توان از آن جمله به کتاب شفا از ابن‌سینا اشاره کرد که نشان دهنده وجود این فرهنگ در بین مردم ما بوده است.»
این دکترای عمومی داروسازی افزود: «در کشورهای پیشرفته مثل اروپا، آمریکا و کانادا استفاده از داروهای گیاهی و گیاهان دارویی طی دو دهه اخیر رشد زیادی داشته و بازار بزرگی را به خود اختصاص داده به طوری که در کشور آلمان این داروها بدون نسخه و در حجم زیادی استفاده می‌شوند.»
دکتر رضازاده تصریح کرد: «با توجه به این که داروهای گیاهی در طولانی مدت اثر خود را نشان می‌دهند و در کنار آن عوارض دیگری ندارند، بنابراین در کشورهای اروپایی و غربی مورد استقبال زیادی قرار می‌گیرند.»
وی ضمن ابراز تاسف از نحوه پیشرفت داروهای گیاهی درکشور ایران گفت: متاسفانه در کشور ما به‌‌رغم دیرینه بودن، این علم پیشرفت چندانی نداشته و گیاهان دارویی به صورت غیرمنسجم و غیربرنامه‌ریزی شده مورد استفاده قرار می‌گیرند.
مدیر گروه فارموکوگلوزی پژوهشکده گیاهان دارویی ادامه داد: با توجه به این که در کشور ما حدود ۱۱۰ تا ۱۱۲ نوع فرآورده گیاهی وجود دارد ولی کشت گیاهان دارویی پیشرفت زیادی نداشته و کار زیادی بر روی آن انجام نشده است.
داروهای گیاهی را نمی‌توان به طور کامل جایگزین داروهایی شیمیایی کرد
دکتر رضازاده در مورد عوارض داروهای گیاهی نسبت به داروهای شیمیایی گفت: عوارض داروهای گیاهی نسبت به داروهای شیمیایی کمتر است ولی مطلق نیست و تمام داروهای گیاهی بی‌ضرر نیستند ولی عوارض آن به راحتی توسط بیمار قابل کنترل است.
وی افزود: با توجه به شرایط موجود نمی‌توان داروهای گیاهی را در تمام موارد جایگزین داروهای شیمیایی کرد ولی می‌توان از آنها به عنوان طب مکمل و همراه سایر داروهای شیمیایی استفاده کرد و به این ترتیب بخشی از مصرف داروهای شیمیایی را کم کرد.
در دانشگاهها برای بخش پزشکان واحدی به نام گیاهان دارویی تعریف نشده است
این دکترای عمومی داروسازی افزود: «با توجه به این که در بخش داروهای شیمیایی حدود ۱۳۰۰ تا ۱۴۰۰ نوع داروی گیاهی وجود دارد، پزشکان نیز تا حدی با آنها آشنایی دارند ولی دامنه کاربرد آن محدود بوده و آشنایی فقط در حد فراورده‌های موجود در بازار است.»
وی ادامه داد: «در دانشگاهها به صورت کلاسیک و برنامه‌ریزی شده برای پزشکان و دانشجویان رشته پزشکی واحدی به نام و داروهای گیاهی تعریف نشده است.»
دکتر رضازاده افزود: «چنانچه پزشکان آشنایی با بخش گیاهان دارویی آشنایی نداشته باشند، تجویزی هم صورت نمی‌گیرد بنابراین کمتر وارد سیستم درمان می‌شود.»
سیستمی برای عرضه صحیح و سالم گیاهان دارویی در عطاری‌ها نداریم
دکتر رضازاده در مورد مشکلات عطاری‌ها در زمینه فروش گیاهان دارویی گفت: «مشکلات عمده بخش عطاری‌ها مربوط به سیستم آموزش و برنامه‌ریزی کشور است که باید این مساله حل شود زیرا عدم آموزش باعث شده عطاری‌ها بدون مجوز گیاهان دارویی و غیردارویی را به فروش برسانند.»
وی ادامه داد: «سیستمی لازم است که گیاهان دارویی به صورت منظم و طبق اصول صحیح بسته‌بندی و توزیع شوند و کنترل‌های لازم بر روی آنها انجام شود، چون بسیاری از گیاهان دارویی در عطاری‌ها از نظر آلودگی‌های میکروبی، سموم کشاورزی، فلزات سنگین و تاریخ مصرف و تولید استاندارد نبوده و خواص موثر خود را از دست داده‌اند.»
دکتر رضازاده افزود: «وزارت بهداشت بر روی داروهای گیاهی نظارت دارد ولی در مورد عطاری‌ها هنوز متصدی خاصی برای نظارت وجود ندارد که بر روی این بخش نظارت کند.»
وی ادامه داد: «داروهایی که در داروخانه‌ها فروخته می‌شود معتبر و قابل استفاده بوده و مردم می‌توانند با خیال راحت از آنها استفاده کنند ولی گیاهان دارویی که در عطاری‌ها توزیع می‌شود، قابل اعتماد نیستند.»
این دکترای عمومی داروسازی تصریح کرد: «عدم نظارت وزارت بهداشت می‌تواند باعث بدتر شدن فرهنگ مصرف فراورده‌های گیاهی شده و مردم را نسبت به استفاده از این داروها بدبین کند.»
استقبال مردم از داروهای گیاهی رو به افزایش است
دکتر رضازاده با اشاره به این که میزان استقبال مردم از داروهای گیاهی در چند سال اخیر افزایش یافته گفت: «خوشبختانه طی چند سال اخیر استقبال مردم از داروهای گیاهی افزایش یافته ولی در حال حاضر آمار دقیقی از میزان مصرف مردم از داروهای گیاهی وجود ندارد چون توزیع داروهای گیاهی از طریق شبکه دارویی کشور انجام نمی‌شود.»
وی ادامه داد: «طبق بررسی‌های انجام گرفته گرایش مردم به مصرف گیاهان دارویی و داروهای گیاهی افزایش یافته است.»
دکتر رضازاده تصریح کرد: «عدم وجود یک فرهنگ علمی در کشور باعث شده که فرآورده‌های گیاهی نتواند رشد صحیحی داشته باشد.»
وی ادامه داد: «در حال حاضر کشور ما در بخش صنعت گیاهان دارویی و داروهای گیاهی با کمبود نیروهای متخصص روبه‌رو است و باید در دانشکده‌های پزشکی و داروسازی آموزش‌های لازم ارائه شود تا بتوان این بخش را تقویت کرد.»
