گشودن راهی به هنری دیگر

تابلوی «در ماشین»، ۳/۱۶میلیون دلار مهرداد گوران- روی لیخنشتاین (۱۹۹۷-۱۹۲۳) جزو نقاشان و مجسمه‌سازان مطرح آمریکایی است که بخشی از شاهکار‌های «هنرپاپ» محصول کار و اندیشه هنری او است.

تابلوی معروف «در ماشین» او در حراج خانه کریستی به مبلغ ۳/۱۶میلیون دلار به فروش رفته که در نوع خود، رکوردی قابل توجه برای هنر پاپ محسوب می‌شود. او هنرمندی خلاق و دانش‌آموخته مدرسه هنر‌های زیبا در اوهایو بود. در جنگ جهانی دوم، به سربازی فراخوانده شد و آن دوران ویرانگر را در جبهه‌های اروپا سپری کرد که به قول خودش «ذهن و روان» او را تکان داد و به گونه‌ای ملموس مرگ و وحشت را تجربه کرد. در سال ۱۹۴۹ نخستین نمایشگاه انفرادی‌اش را در شهر کلیولند برگزار کرد.

طی سال‌های اول دهه ۱۹۵۰ در نقش یک مهندس طراحی در چند شرکت تولیدی به فعالیت پرداخت و از همان دوران به هنر پاپ که محور اصلی آن زندگی روزمره و صنعت و تبلیغات بود، توجه جدی نشان داد. از سال ۱۹۵۷ تا ۱۹۶۰ به جریان اکپرسیونیسم انتزاعی علاقه پیدا کرد و آثار تامل‌برانگیزی هم براساس همین رویکرد، پدید آورد که در آنها نشانه‌هایی از کوبیسم هم دیده می‌شد. در سال ۱۹۶۰ به مقام استادی دانشکده داگلاس در نیوجرسی دست یافت. در همان زمان از نزدیک با چهره‌های مطرح هنر پاپ همچنین اندی وارهول، جیم داین، جورج سگال و لوکاس ساماراس آشنا شد که البته چندان شیفته کار آنها نشد، اما همین آشنایی‌ها موجب شد که نگاهش به هنر پاپ عمیق‌تر شود. در دهه ۱۹۶۰ آثاری نیز به شیوه کمیک استریپ خلق کرد که بر شهرت او افزود.

لیخنشتاین در جهان پیچیده هنر قرن بیستم هم نوآور و سنت‌شکن بود و هم تاثیرگذار. او هنر تجاری (Commercial art) را به عنوان یک نوع جدید هنری پذیرفته بود و آن را زمینه‌ساز خلق فرم‌های نو و قابل توجه می‌دانست با این حال خودش گفته است: «تمام هنر من، گشودن راهی به هنری دیگر است، حتی اگر آن هنر دیگر کارتون باشد.» علاقه او به طنز و دست‌انداختن امور جدی سیاسی و اقتصادی، ریشه در همین نگاه متفاوت به هنر دارد.

تابلوی «در ماشین» از جمله بهترین کار‌های او است که در سال ۱۹۶۳ خلق شده است.