مبدع تئوری چرخه‌های تجاری

اگر کسی وجود داشته باشد که ادعا کند پدیده دوره‌ای بودن فعالیت‌های تجاری را به عنوان واقعیت غیرقابل انکاری در زندگی اقتصادی معرفی کرده، کسی جز کلمنت ژوگلار (۱۹۰۵-۱۸۱۹) نیست که این کار را در سال ۱۸۶۲ در اثر کاملا توصیفی خود به نام در بحران‌های تجاری و بازگشت دوره‌ای آن در فرانسه، انگلستان و ایالات متحد انجام داده است. البته او اولین کسی نیست که نوسان فعالیت‌های اقتصادی را متوجه شده و حتی تکرار منظم آنها را تذکر داده است، بلکه جان استوارت میل نیز در کتاب اصول اقتصاد سیاسی خود در سال ۱۸۴۸ به موضوع «تحولات دوره‌ای در تجارت» اشاره کرده است. به هر رو، مساله نظم دوره‌ای نوسانات، مبحثی قابل بحث باقیمانده بود و گذشته از این، نوسانات را ناشی از ضربه‌های تصادفی و خارجی به نظام اقتصادی به صورت مثلا از بین رفتن محصولات کشاورزی و بروز جنگ می‌‌دانستند ژوگلار نه فقط نشان داد که نوسانات اقتصادی در سه کشور مورد اشاره را می‌توان در نمودارهایی مثل قیمت عمده‌فروشی کالاها، نرخ بهره، نرخ تنزیل در بانک‌ها، پول در گردش و سپرده‌های بانکی مشاهده کرد، بلکه این نوسانات به‌طور مرتب بین پنج تا ۹سال و به‌طور متوسط شش سال طول کشیده‌اند. افزون بر این، ژوگلار اصرار داشت که این نوسانات در نظام سرمایه‌داری امری ذاتی و مربوط به رفتار عوامل داخلی نظام است که در نتیجه تغییر و تحولات سیاسی، ممکن است تشدید شوند.

کلمنت ژوگلار در سال ۱۸۱۹ متولد شد و فرزند یک پزشک بود که خود نیز حرفه پدر را دنبال کرد. پیشینه او در علم پزشکی باعث شد به جمعیت‌شناسی و سپس به نوسانات رکود و رشد اقتصادی که بر نرخ زاد و ولد و مرگ‌ومیر تاثیر می‌گذارد، علاقه‌مند شود. ژوگلار پس از انتشار مقاله‌ای درباره بحران‌های تجاری در سال ۱۸۵۶ در یک مسابقه مقاله‌نویسی در خصوص بحران‌های تجاری شرکت کرد و با معرفی کتاب خود برنده این مسابقه شد. او این کتاب را در سال ۱۸۸۹ شرح و بسط داد و به یک بررسی تاریخی درباره دورهای تجاری در سه کشور از سال ۱۸۰۳ تا ۱۸۸۲ تبدیل کرد. ژوگلار تلاش زیادی نکرد تا این نتایج به دست آمده را تعمیم دهد و به یک نظریه دورهای تجاری برسد. به هر حال، پس از انتشار کتاب دورهای تجاری تالیف شومپیتر (۱۹۳۹) چنین معمول شده که دورهای تجاری ۷ تا ۱۱ساله را دورهای ژوگلار بنامند تا از دورهای ۳ تا ۵ساله که به نام کی‌چین مشهور شده و دورهای ۴۰ تا ۶۰ساله که به نام کندراتیف شهرت یافته، متمایز باشد.

ژوگلار در مدرسه عالی علوم سیاسی پاریس آمار تدریس و «انجمن آمار» را پایه‌ریزی کرد و مدتی نیز رییس انجمن اقتصاد سیاسی بود. گفته می‌شود که ژوگلار با پیش‌بینی نقطه‌عطف فعالیت‌های تجاری توانسته بود ثروت زیادی به هم بزند.