ایران: قصد تمدید قرارداد را نداریم

شرکت نفتی اینپکس ژاپن اعلام کرد که بر‌خلاف برخی گزارش‌های موجود، برنامه‌ای برای نهایی‌سازی قرارداد توسعه میدان نفتی آزادگان تا پایان وقت اداری روز ۳۱ مرداد ندارد. به گزارش ایسنا، شرکت اینپکس ژاپن که بزرگ‌ترین شرکت فعال ژاپنی در بخش بالادستی به شمار می‌رود، اعلام کرد که قرارداد اولیه این شرکت با ایران برای توسعه میدان آزادگان که در فوریه ۲۰۰۴ به امضا رسیده است، امروز(دیروز) به انقضا نمی‌رسد.

سخنگوی شرکت اینپکس در پاسخ به این سوال که براساس اظهارات مقام‌های ایرانی قرارداد باید تا ۲۲ اوت (۳۱‌مرداد) نهایی شود، گفت: شرکت ما اعتقاد دارد که چنین چیزی برای امروز برنامه‌ریزی نشده است. ما همچنین معتقدیم که زمان این توافق امروز به پایان نمی‌رسد.

این در حالی است که با توجه به مین‌های موجود در منطقه هنوز هیچ زمانی برای آغاز عملیات توسعه میدان مشخص نشده است و شرکت ژاپنی آغاز فعالیت خود را منوط به پاکسازی مین از منطقه اعلام کرده است.

سخنگوی اینپکس افزود: برنامه اینپکس هنوز بر این اساس استوار است که پس از پاکسازی تمامی ‌مین‌های منطقه، فعالیت توسعه آغاز خواهد شد.

این در حالی است که ایران در اواخر ماه جولای (اوایل مرداد) اعلام کرده بود که قصد دارد قرارداد را تا پایان مردادماه نهایی کند، ولی شرکت اینپکس ژاپن اعلام کرد که هیچ زمان خاصی برای نهایی سازی قرارداد با ایران برای توسعه میدان نفتی آزادگان مشخص نشده است.

ماتسوهیسا فوجی، یکی از مدیران بلندپایه شرکت اینپکس، در این باره تصریح کرده بود: هیچ تاریخ مشخصی برای توافق میدان آزادگان تعیین نشده است. وی همچنین از اظهار نظر در خصوص اینکه اینپکس چه‌زمانی می‌تواند کار خود را برای توسعه این میدان که برآورد می‌شود از ذخایری بالغ بر ۲۶میلیارد بشکه نفت برخوردار است، آغاز کند، امتناع کرده بود.

اظهارات این مقام ژاپنی حدود دوهفته پس از گزارشی به نقل از وزیر نفت ایران مطرح شد که گفته‌ بود ایران و اینپکس قرارداد توسعه میدان را تا ۲۲ اوت (۳۱ مرداد) نهایی خواهند کرد.

آژانس خبری کیودو نیوز، بزرگ‌ترین خبرگزاری ژاپن، پیش‌تر از تهران گزارش داده ‌بود که شرکت نفت ایران به اینپکس هشدار داده ‌است که در صورتی ‌که هیچ جنبه‌ای از آغاز توسعه میدان آزادگان تا ماه سپتامبر (شهریور ماه) آشکار نشود، قرارداد توسعه این میدان به صورت خودکار فسخ خواهد شد.

سخنگوی اینپکس نیز در آن زمان با اذعان به اینکه توسعه میدان احتمالا دیرتر از زمان برنامه‌ریزی شده آغاز خواهد شد،‌ مدعی شده بود که دلیل این تاخیر، دیرکرد در پاکسازی مین‌های موجود در منطقه بوده که باید از سوی طرف ایرانی انجام شود.

در همین رابطه مهدی بازارگان،‌ مدیرعامل شرکت مهندسی و توسعه نفت ایران، به خبرگزاری ژاپنی کیودو گفت: بر‌اساس قرارداد باید تا ماه سپتامبر سال‌جاری، اقدامات اساسی در مورد سرمایه‌گذاری و فعالیت در میدان نفتی آزادگان صورت گیرد و در غیر‌این صورت، قرارداد به طور خودکار لغو خواهد شد.

ژاپن با وجود محدودیت‌های اعمال شده از سوی آمریکا، متحد نزدیک خود در زمینه سرمایه‌گذاری، قراردادی به ارزش دو‌میلیارد دلار را درباره فعالیت در میدان نفتی آزادگان به عنوان یکی از بزرگ‌ترین میادین نفتی جهان به امضا رساند.

به گفته بازارگان، تمدید مدت قرارداد، در متن آن پیش‌بینی نشده و ایران به این موضوع فکر نکرده است. ایران و ژاپن در سال ۲۰۰۴‌میلادی، پس از تقریبا سه سال مذاکره قراردادی را برای توسعه میدان عظیم نفتی آزادگان در تهران امضا کردند. امضای این قرارداد، در آن هنگام با اعتراض شدید آمریکا روبه‌رو شد.

میدان آزادگان که بر اساس برآوردهای اولیه از ۲۶‌میلیارد بشکه ذخایر نفتی برخوردار است، یکی از بزرگ‌ترین میادین نفتی توسعه‌نیافته جهان محسوب می‌شود.

میدان نفتى آزادگان در ۸۰ کیلومترى غرب اهواز با ذخیره نفت درجاى حداقل ۲۶‌میلیارد بشکه و میزان قابل برداشت ۶‌میلیارد بشکه در سال ۱۳۷۸ کشف شد. این میدان نفتى که میزان هیدروکربور در جاى آن بالغ‌بر ۳۱‌میلیارد بشکه است، ظرفیت تولید حداقل ۳۰۰‌هزار بشکه در روز را دارد. با وجود این موقعیت ویژه برای شرکت‌های ژاپنی، مذاکرات دو کشور برای توسعه آزادگان تحت‌تاثیر فشارهای آمریکا حدود سه سال طول کشید و سرانجام در فوریه سال ۲۰۰۴ (بهمن‌ماه ۱۳۸۲) قرارداد ۲‌میلیارد دلاری توسعه آن به امضای مقامات ارشد شرکت ملی نفت ایران و شرکت اینپکس ژاپن رسید و بر این اساس اینپکس ژاپن که ۳۶‌درصد از سهام آن متعلق به دولت این کشور است، ۷۵‌درصد از سرمایه‌گذاری و حق توسعه میدان را در اختیار گرفت و باقی سهام نیز به شرکت نفتیران اینترترید (‌نیکو) براى توسعه میدان نفتى آزادگان رسید.

پس از آن قرار بود ظرف حداکثر یک سال یعنی تا اواخر سال ۱۳۸۳ این میدان از سوی طرف ایرانی به عمق ۵متر مین‌روبی شده و برای ادامه عملیات در اختیار طرف ژاپنی قرار گیرد، اما محافظه‌کاری و تعلل ژاپنی‌ها برای انجام مین‌روبی تا عمق ۱۶‌متری و همچنین افزایش نرخ جهانی فولاد و سایر خدمات مورد نیاز پروژه به دلیل رشد صعودی قیمت نفت که بیشتر به بهانه‌گیری شبیه است تا ادعای فنی و مالی، باعث شده در حالی که ۲۹ ماه از امضای این قرارداد گذشته هنوز مراحل اصلی اجرای آن آغاز نشود. از سوی دیگر مناقشات هسته‌ای و فشارهای آمریکا به ژاپن برای در حاشیه نگه داشتن ایران به مانعی مضاعف در روند اجرای پروژه تبدیل شده است. هرچند این خواست و عقیده آمریکایی‌ها مبنی بر اینکه ایران از فرصت‌های سرمایه‌گذاری خود اهداف دو منظوره سیاسی ـ اقتصادی دارد، مورد تایید ژاپنی‌ها قرار نگرفت و آنها با این نظر مخالفت کرده و اعلام کردند که توسعه میدان نفتی و مساله منع اشاعه هسته‌ای دو موضوع با اهمیت، اما جداگانه در مورد ایران است. به هر حال از آنجا که ژاپن بزرگ‌ترین وارد‌کننده نفت در آسیا است، نیاز استراتژیک به نفت برای تضمین امنیت انرژی دلیل اصلی امضای این قرارداد عنوان می‌شود.

گزارش رویتر از اتمام فرصت ژاپن

از سوی دیگر، شرکت ژاپنی اینپکس اعلام کرد روز ۳۱ مرداد هیچ قرارداد جدیدی را در مورد توسعه میدان آزادگان به امضا نخواهد رساند.

به گزارش خبرگزاری فارس به نقل از رویتر، شرکت ژاپنی اینپکس اعلام کرد در روز سه‌شنبه (دیروز) هیچ قرارداد جدیدی را در مورد توسعه میدان آزادگان به امضا نخواهد رساند. این در حالی است که ایران اعلام کرده بود دو طرف موافقتنامه نهایی در این خصوص را در روز سه‌شنبه(۳۱ مرداد) امضا می‌کنند.

قرارداد اولیه که در فوریه ۲۰۰۴ میان این شرکت و ایران برای توسعه میدان آزادگان به امضا رسیده بود، در روز ۲۱ اوت ۲۰۰۶ باطل شده است. شرکت اینپکس اصرار دارد که این قرارداد همچنان به قوت خود باقی است.

یک سخنگوی شرکت اینپکس با اشاره به بیانیه دولت ایران در ماه گذشته برای نهایی کردن قرارداد آزادگان تا ۲۲‌اوت گفت: این عمل برای ۲۲‌اوت برنامه‌ریزی نشده است و مسلما قرارداد اولیه در ۲۲ اوت باطل نخواهد شد. وی در عین حال اذعان کرد: تاکنون ۹۰‌درصد از مین‌های موجود در این منطقه خنثی شده است. براساس این گزارش ایران در اواخر ماه ژوئیه اعلام کرد در نظر دارد قرارداد مربوط به توسعه میدان آزادگان توسط شرکت اینپکس را تا پایان ماه مرداد (۲۲ اوت) نهایی کند.

مدیر‌عامل متن پیش از این اعلام کرده بود ژاپن تا ۲۴شهریور برای نهایی کردن قرار‌داد توسعه آزادگان فرصت تصمیم‌گیری دارد.