گنجینه‌ای از آثار بزرگان

موزه جهان‌نما کاخ نیاوران «شاگال»‌هایش را از گنجینه خارج کرده و با امانت گرفتن، چهار اثر دیگر این هنرمند از موزه ملل کاخ سعدآباد، این آثار را تا پایان شهریورماه جاری، بر دیوارهای گالری‌اش نگه‌ می‌دارد. به گزارش ایسنا، هشت کار این نقاش هنجارشکن روس، در یکی از گالری‌ها این موزه، گالری پایین، به‌نمایش درآمده یک کار هم تا سال آینده، قرار است در گالری اصلی- گالری بالا- بماند. مارک شاگال در خانواده‌ای فقیر در شهر «ویتبسک»، روسیه، به‌دنیا آمد. بعد از ترک اتحاد جماهیر شوروی، مدتی در برلین ماند، پس از آن برای همیشه به فرانسه مهاجرت کرد. گفته می‌شود که وی به محض ورود به پاریس، نامش را از «مویشی» به «مارک» تغییر داد. او، در پاریس به ارائه هنری پرداخت که براساس‌ داستان‌های سامی کتاب دینی‌اش، تورات، شکل گرفته بود. این هنرمند روس، به‌رغم کم‌توجهی جامعه هنری آن زمان، سنت تصویرگری قومی‌اش را با روش و شیوه‌های معاصر درآمیخت و امروز جزو بزرگ‌ترین پیشگامان نقاشی مدرن به‌شمار می‌آید. برگزارکنندگان این نمایشگاه، تاکید دارند که نمی‌خواسته‌اند سراغ جای دیگری بروند، چراکه در غیر‌ این ‌صورت، اگر می‌خواستند، می‌توانستند حدود ۴۰ اثر شاگال را گرد‌آوری کنند. بنابراین ترجیح داده‌اند با مجموعه‌های همجنس خود، زیرمجموعه‌های سازمان میراث فرهنگی و گردشگری، مبادله و بده‌بستان کنند. حالا همه آنچه که به‌نمایش درآمده متعلق به خودشان است. مدیر مجموعه فرهنگی تاریخی نیاوران در این باره گفت: ابتدا می‌خواستیم با چهار اثر شاگال نمایشگاه را افتتاح کنیم، اصراری هم نداشتیم که بیشتر باشد. می‌خواستیم نمایشگاه کوچکی باشد اما سنت بماند، فضاهای پایین موزه را به گالری موقت اختصاص دهیم که هر سه، چهار ماه یک‌بار آثار هنرمندی را به‌ نمایش بگذاریم. بنا بر این گزارش، مجموعه آثار موجود در موزه جهان‌نما، پیش از انقلاب جمع‌آوری شده و بخش زیادی از آن تاکنون به‌نمایش درنیامده، اما اکنون با تهیه شناسنامه و ساماندهی مخازن، امکان برپایی نمایشگاه‌های دوره‌ای آثار فراهم شده است. متولیان موزه می‌خواهند این محل با حال‌وهوایی تازه، از یک‌نواختی خارج شود. در این گنجینه آثاری از هنرمندان نامی و شهیری چون، آمادئو مودیلیانى، پابلو پیکاسو، پل گوکن، کامیل پیسارو، لویى والتا، ادگار دگا، خوان میرو، آگوست رنوار، سالوادور دالى، مارک شاگال، آلبرتو جاکومتى و نیز هنرمندان نوگراى ایران، حسین زنده‌رودى، پرویز تناولى، بهمن و اردشیر محصص، پرویز کلانترى، مسعود عربشاهى، سهراب سپهرى، ژازه طباطبایى، آیدین آغداشلو، منوچهر یکتایى، پروانه اعتمادى و... وجود دارد. به گفته صالحی در نمایشگاه‌های بعدی سراغ ایرانی‌ها هم می‌روند، چند کار خوب از ابوالقاسم سعیدی، پروانه اعتمادی، ایران درودی هم در اختیار دارند، از بهمن و اردشیر محصص هم آثاری دارند و به موزه هنر ملل کاخ ملت در مجموعه سعدآباد که دو قلوی جهان نما نامیده می‌شود، داده‌اند تا به نمایش بگذارد، او می‌گوید: حتی اگر در این موزه نمایش داده نشد، خودمان نمایشگاهی از آثار محصص برپا می‌کنیم. صالحی تصریح دارد که با خارج از کشور مبادله آثار هنری ندارند، می‌گوید: با خارج از کشور امانت‌سپاری یا مبادله هنری تا به حال نداشته و با بخش‌خصوصی هم نمی‌توانیم آثار هنری را مبادله کنیم، هرچند گمان می‌کند این کار خوب است، اما اذعان دارد که تا به‌حال برای آن راهی پیدا نکرده‌اند. دلیلش را هم چنین عنوان می‌کند که بیشتر تمرکزشان بر آثار قدیمی موجود در گنجینه بوده است. به گفته او این موزه تعداد آثار معاصر و مدرن بسیاری دارد که از آنها غفلت شده است. کارهای بسیار باارزشی از هنرمندان ایرانی دارند که نمی‌تواند در قالب کلکسیون‌های موزه‌ای در خارج از کشور به‌نمایش درآید. به‌گمان وی گنجینه‌های نیاوران و سعدآباد، موزه‌های بنیاد و موزه هنرهای معاصر تهران می‌توانند پکیچ بسیار خوبی از آثار هنرمندان ایرانی تهیه کنند. موزه‌های داخل کشور در آن مشارکت داشته باشند و آنرا مثل نمایشگاه هفت هزار سال تمدن ایران، در چند کشور به نمایش بگذارند. او تاکید دارد که آثار خارجی با ارزشی در اختیار موزه قرار دارد که برای خارجی‌ها جذاب است و می‌توانند به‌عنوان صاحبان آثار به دنیا عرضه‌شان کنند. اینها آثاری است که از سوی دولت وقت خریداری شده اسنادشان هم موجود و متعلق به دولت ایران و مالکیت دولت ایران بر آنها محرز است. وی از انتشار شناسنامه فنی و کاتالوگ آثار خبر داد که به‌زودی در مجموعه‌ای منتشر خواهد شد و دربر گیرنده ۲۶۰ اثر موجود در موزه‌شان است.