تصمیم بعدی ترامپ درباره ایران چیست؟
دنیای اقتصاد: استاد روابط بینالملل و مطالعات خاورمیانه، در گفتوگویی با نشریه فارن پالیسی، به بررسی شرایط کنونی و گزینههای پیشروی رئیسجمهور آمریکا در قبال ایران پرداخت و از موانع دیپلماسی، هزینههای گزینه نظامی و شکنندگی راهبرد محاصره آمریکا در شرایط کنونی سخن گفت.
ولی نصر، درباره سه گزینه پیشروی ترامپ، یعنی تشدید تنش نظامی، خروج از جنگ با ادعای پیروزی و بازگشت به دیپلماسی، گفت که رئیسجمهور آمریکا به صورت همزمان هر سه مسیر را دنبال میکند و تاکید کرد که پیگیری دیپلماسی به معنای کنار گذاشتن گزینه نظامی نیست و درخواست برای تهیه طرحهای جنگی نیز لزوما به معنای کاهش تلاشهای دیپلماتیک نخواهد بود. به گفته او، ترامپ گزینه مطلوبی در اختیار ندارد و هر یک از مسیرهای پیش رو با موانع جدی روبهرو است. از نگاه این تحلیلگر، پایان دادن به جنگ از طریق توافقی مذاکرهشده، مشابه تفاهمی که در ماه ژوئن به دست آمد، در حالت ایدهآل بهترین گزینه است؛ اما تحقق آن مستلزم پذیرش مطالبات ایران از سوی واشنگتن خواهد بود. نصر میگوید اختلاف مواضع دو طرف همچنان عمیق است: تهران خواهان آن است که آمریکا ابتدا به تفاهمنامه پیشین بازگردد و مفاد آن را اجرا کند و سپس موضوعاتی مانند پرونده هستهای بررسی شوند؛ در مقابل، ترامپ میخواهد مساله هستهای در مرکز توافق قرار گیرد تا بتواند هدف جنگ را توجیه کند.
به باور نصر، تشدید نظامی نیز راهحل کمهزینهای برای واشنگتن نیست. او معتقد است اقدام نظامی برای دستیابی به نتیجهای تعیینکننده باید در مقیاسی بزرگ انجام شود؛ اقدامی که میتواند با واکنش تلافیجویانه ایران، بهویژه در خلیج فارس، همراه شود و پیامدهایی مخرب برای اقتصاد جهانی داشته باشد، او همچنین به احتمال هشدارهای رهبران کشورهای عربی، چین و روسیه به ترامپ درباره چنین سناریویی اشاره میکند. وی رویکرد کنونی آمریکا را تکیه بر محاصره و انتظار برای اثرگذاری آن توصیف میکند؛ رویکردی که از نظر نصر بیش از آنکه راهبردی پایدار باشد، نوعی تعویق تصمیمگیری است. او میگوید محاصره نیز کامل و بینقص نیست و ایران کماکان میتواند نفت خود را صادر و درآمد کسب کند و همچنین پایداری بلندمدت محاصره را زیر سوال میبرد. نصر ارزیابی میکند که حفظ محاصره برای نیروی دریایی آمریکا هزینه مالی و عملیاتی قابلتوجهی دارد و نبود پایگاههای پشتیبان کافی در خلیج فارس، ادامه این وضعیت را دشوارتر میکند.
این کارشناس هشدار میدهد که اگر محاصره به نقطهای برسد که فشار اقتصادی تعیینکنندهای بر ایران وارد کند، تهران ممکن است در واکنش، سطح تنش را افزایش دهد. در نتیجه، این گزینه واشنگتن ممکن است زیر بار فشارهای ناشی از خود فرو بپاشد یا با اقدام یکی از طرفین پایان یابد. وی همچنین نتایج انتخابات میاندورهای آمریکا را عاملی دانست که مخالفت با جنگ را در داخل این کشور آشکارتر کرده است. به گفته نصر، این وضعیت میتواند انگیزه بیشتری برای دیپلماسی ایجاد کند؛ چرا که جمهوریخواهان نیز برای انتخابات ۲۰۲۸ ناچارند هزینه سیاسی ادامه جنگ را در نظر بگیرند. با این حال، او تاکید میکند که رفتار غیرقابل پیشبینی ترامپ مانع از هرگونه پیشبینی قطعی است. از نگاه نصر، دو طرف همچنان در حال سنجیدن واکنش یکدیگرند و تهران میکوشد با افزایش فشار و همزمان حفظ مسیر مذاکره، از وقوع جنگی گستردهتر جلوگیری کند و به توافقی برسد که منافعش را تامین کند.


