نقش همسایگان ایران در شکست دروازه آهنین آمریکا
دنیای اقتصاد - شیرین جمشیدیان : آمریکا به دنبال افزایش فشار بر کشور است و در این راستا فرماندهی مرکزی آمریکا (سنتکام) با صدور بیانیه‌ای ادعا کرد که کارگروهی با عنوان دروازه آهنین برای تشدید محاصره ایران تشکیل شده است. براین اساس سنتکام مدعی است که با تشکیل این کارگروه، در کنار اعمال محاصره بر بنادر جنوبی، تمام مرزهای زمینی ایران و دریای خزر نیز تحت نظارت این کارگروه قرار می‌گیرند. در همین راستا وزیر خارجه عراق روز یکشنبه اعلام کرد که آمریکا رسما خواستار بسته شدن تمام گذرگاه‌های مرزی زمینی این کشور با ایران به جز ۲ گذرگاه شده است. این در حالی است که با توجه به بسته شدن مبادی هوایی ایران برای تجارت و از سوی دیگر، محاصره دریایی ایران در خلیج‌فارس یکی از برنامه‌های دولت، استفاده از مرزهای زمینی برای تجارت خارجی است. ایران دارای ۲۵گذرگاه مرزی با کشورهای همسایه است و گفته می‌شود وزرای خارجه و اقتصاد به دنبال بهره‌گیری از این ظرفیت هستند. از سوی دیگر برخی از کشورهای همسایه به واردات کالا از ایران نیازمندند و برهمین اساس ۲عضو کمیسیون امنیت ملی مجلس این طرح را شکست‌خورده می‌دانند.
حسن قشقاوی، سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، در گفت‌وگو با «دنیای‌اقتصاد» با اشاره به طرح دروازه آهنین سنتکام گفت: آقای عراقچی در آخرین دیدار خود در محل کمیسیون امنیت ملی، گزارشی درباره تحرک دیپلماسی اقتصادی برای خنثی‌سازی طرح‌های آمریکا ارائه کردند. هر طرح جدیدی که مطرح می‌شود، نشان‌دهنده شکست طرح پیشین است. پیش از این طرح بسنت قرار بود ظرف سه روز، محاصره اقتصادی ما را محقق سازد؛ اما موفق نشد و با شکست مواجه شد.
بسیاری از همسایگان مرزها را باز نگه می‌دارند
او با اشاره به نیاز کشورهای همسایه به واردات کالا از ایران تاکید کرد: آمریکایی‌ها در اجرای این طرح‌ها توفیقی نخواهند داشت. جمهوری اسلامی ایران دارای ۲۵گذرگاه مرزی با کشورهای همسایه است و با اکثریت آنها روابط بسیار مناسبی دارد. بنابراین، امکان‌پذیر نیست کشوری از فاصله ۱۲هزار کیلومتری و از واشنگتن، بخواهند در کنار مرزهای ما دروازه‌ای تحت عنوان «دروازه آهنین» ایجاد کرده و ما را مسدود سازد. از سوی دیگر باید توجه داشت که بسیاری از همسایگان، این دروازه‌ها را باز نگه می‌دارند؛ زیرا پیش از آنکه ما به واردات از مرزهای آنان نیاز داشته باشیم، آنها به صادرات کالاهای ایرانی نیازمندند. در برخی کشورهای همسایه، این نسبت ۷۰ به ۳۰ است؛ یعنی ۷۰درصد نیاز آنها به کالاهای ایرانی و گشایش مرزها برای ورود کالاهای ما مربوط می‌شود و برای ما تنها ۳۰درصد نیاز به گشایش مرزی از سمت آنان است.
سخنگوی کمیسیون امنیت ملی خاطرنشان کرد: کشورها منافع ملی خود را به خاطر ایالات متحده نادیده نمی‌گیرند و از فشارهای آمریکا متاثر نمی‌شوند؛ آن هم در شرایطی که آثار شکست ترامپ یا رژیم صهیونیستی و ناتوانی آنها در برابر ایران به وضوح نمایان شده است. اگرچه آمریکا در حد توان خود فشار وارد می‌کند، اما بسیاری از دولت‌ها منافع ملت خود را در نظر می‌گیرند.
قشقاوی افزود: مردم این کشورها مصرف‌کننده کالاهای ایرانی هستند و در صورت مسدود شدن مرزها، مجبور به تامین کالاهای مصرفی از مناطق دوردست مانند آمریکای لاتین یا اروپا با هزینه‌های بسیار سنگین‌تر خواهند بود. بنابراین، این‌گونه طرح‌ها از پیش شکست خورده‌اند. گرچه فشارهای دشمن موجب گرانی برخی کالاها و حمل‌ونقل در داخل می‌شود - که این امر مختص ایران نیست و اروپا، آمریکا و آسیا نیز با آن مواجهند- اما تصور اینکه این اقدامات باعث عقب‌نشینی یا تسلیم ایران شود، کاملا نادرست است. بسیاری از تحلیلگران منصف در خود آمریکا نیز این اقدامات را بی‌فایده و بی‌تاثیر می‌دانند.
او در پاسخ به این پرسش که آیا با توجه به چنین طرح‌هایی با همسایگان جلساتی برگزار شده و می‌توان در شرایط سخت روی آنها حساب کرد، گفت: نمی خواهم اسم تک‌تک کشورها را ببرم؛ اما اکثریت همسایگان در همکاری با ایران کوتاهی نکرده و به تحریم‌ها اعتنایی نکرده‌اند. براین اساس عبور و مرور مرزی کم‌وبیش برقرار است؛ البته بعضا فشارهایی وجود دارد و برخی مرزها را بسته‌اند. اما در مجموع، تقریبا تمام همسایگان مستقیم با تناسب‌های مختلف، به‌دلیل منافع مشترک اقتصادی، همکاری مناسبی با ایران دارند؛ اما هیچ کشوری منافع ملی خود را فدای سیاست‌های شکست‌خورده ترامپ نخواهد کرد.
فداحسین مالکی، عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس، نیز با اشاره به طرح دروازه آهنین آمریکا گفت: تا به حال موضوعات متعددی از سوی آمریکایی‌ها مطرح شده است. تمام این موارد که تاکنون به‌عنوان گزینه‌های متعدد روی میز ترامپ قرار داشتند، یکی پس از دیگری عملی شده و آمریکا در همه آنها با شکست مواجه شده‌اند. او ادامه داد: آمریکا در حملات هوایی، زمینی، دریایی زمین‌گیر شده و اخیرا نیز در مرزهای زمینی غرب کشور زمین‌گیر شدند و قطعا در شرق کشور نیز با حضور پررنگ نیروهای نظامی و امنیتی ما، زمین‌گیر خواهند شد. سال‌هاست که آمریکایی‌ها می‌خواهند دروازه‌های ایران را ببندند تا کشور در محاصره کامل سیاسی و اقتصادی قرار گیرد؛ اما آنچه به نظر من برای ما اهمیت دارد، این است که نتوانسته‌ایم از ظرفیت‌های موجود به نحو احسن استفاده کنیم. این عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس با تاکید بر لزوم به‌کارگیری از ظرفیت کشورهای همسایه خاطرنشان کرد: اخیرا اقداماتی از سوی دو وزارتخانه «امور خارجه» و «امور اقتصادی و دارایی» انجام شده است و این دو وزیر اراده‌هایی دارند تا بتوانند از ظرفیت‌های ۱۶استان مرزی کشورمان با ۱۵کشور همسایه استفاده کنند. ایران به لحاظ ظرفیت‌های بالا و گلوگاه‌های مهم تجاری و اقتصادی میان خود و همسایگان، اصلا محاصره‌پذیر نیست و به هیچ عنوان نمی‌توانند مهار تجاری و اقتصادی ایران را محقق سازند. قطعا همان‌طور که در تنگه هرمز، ایران معادلات اقتصادی و انرژی آمریکا و اروپا را بر هم زد، در این طرح جدیدشان نیز محکوم به شکست خواهند شد.
دیپلماسی اقتصادی با همسایگان فعال شده است
مالکی، طرح ایران برای مقابله با طرح دروازه آهنین آمریکا را پررنگ‌تر کردن دیپلماسی با کشورهای همسایه و منطقه دانست و تصریح کرد: باید بپذیریم که از ظرفیت‌های فعلی خود در کشورهای همسایه و منطقه به خوبی استفاده نکرده‌ایم. اخیرا دیپلماسی با همسایگان توسط وزارت امور خارجه فعال شده است. در وزارت اقتصاد نیز که جلسات متعددی با جناب وزیر داشتیم، چنین نگاهی وجود دارد تا بتوانیم بسیار راحت‌تر از ظرفیت‌ها بهره‌برداری کنیم. از سوی دیگر تهدید کردن ما به منزله تهدید تمام کشورهای منطقه است.
او اظهار کرد: اینکه می‌بینید هیات‌های مختلف وارد ایران می‌شوند و تهران کانون توجه کشورهای منطقه و فرامنطقه‌ای شده، به این دلیل است که آنها می‌خواهند ایران را پای میز مذاکره بکشانند تا امتیاز بگیرند و ادعای پیروزی کنند یا دست به اقداماتی بزنند و خود را پیروز جنگ اعلام کنند.
او افزود: از سوی دیگر استراتژی جدید ما در صورت بروز هرگونه جنگی، باید کاملا حساب‌شده باشد؛ چه در حوزه اقتصاد که باید آرایش جدیدی گرفته شود و چه نیروهای نظامی و امنیتی که در برابر هرگونه تجاوزی با آرایش جدید، دنیا را شگفت‌زده خواهند کرد. طبیعی است که ایران در جنگ آینده — چه اقتصادی باشد و چه نظامی — تنها نخواهد بود؛ چراکه اگر جنگی صورت گیرد، منافع تمامی کشورهای منطقه به خطر خواهد افتاد.
