در صحن مجازی پارلمان تصویب شد؛
تعیین مجازات برای آمران جنایات جنگی
به گزارش خبرنگار خانه ملت، نمایندگان در جریان بررسی ماده۲ این لایحه، مصادیق جنایات بینالمللی را شامل نسلزدایی، جنایت علیه بشریت، جنایت جنگی و جنایت تجاوز تعیین کردند. اما آنچه این نشست را از منظر حقوقی متمایز کرد، الحاق تبصرهای به پیشنهاد حاجیدلیگانی، نماینده شاهینشهر، به ماده۴ بود. بر اساس این مصوبه، «چنانچه مرتکب و آمر از مصادیق جرایم مشمول مجازات قصاص حدود و دیات باشد، مرتکب و آمر علاوه بر مجازات مقرر برای جرائم در قانون مجازات اسلامی به مجازات مذکور در این ماده نیز محکوم میشود.»
این تصمیم نشاندهنده رویکرد سختگیرانه مجلس در قبال آمران و عاملان جنایات علیه بشریت است که علاوه بر مجازاتهای سنتی شرعی، مشمول مجازاتهای تعزیری سنگین درجه یک و دو نیز خواهند شد. در ادامه بررسیها، ماده۴ لایحه به تفصیل مصادیق جنایت علیه بشریت را تبیین کرد. این ماده شامل۱۰ بند از جمله قتل عمدی، نابودسازی از طریق محرومیت از غذا و دارو، بردگی، کوچ اجباری، شکنجه و ناپدید کردن اجباری است. همچنین در تبصرهای مهم، نمایندگان مقرر کردند که وضع یا اعمال تحریمهای غیرقانونی که به قصد وارد آوردن درد و رنج شدید یا آسیب به سلامت جسمی و روانی افراد باشد، در حکم جنایت علیه بشریت محسوب میشود.
در حوزه جنایات جنگی نیز ماده۵ با احصای ۳۱مورد در مخاصمات بینالمللی و ۳مورد در مخاصمات غیربینالمللی، دایره شمول قانونی را به مواردی نظیر استفاده از سلاحهای سمی، حمله به تاسیسات هستهای، غارت شهرها و سوءاستفاده از نشانهای امدادی گسترش داد. ماده۳ این لایحه که به جزئیات نسلزدایی میپرداخت، جهت بررسیهای دقیقتر و رفع ابهامات به کمیسیون قضایی و حقوقی ارجاع شد. در کنار مباحث تقنینی، صحن علنی شاهد تذکرات آییننامهای و حواشی انتخاباتی نیز بود. به گزارش خانه ملت، حمید رسایی، نماینده تهران، در تذکری خطاب به رئیس جلسه، مشروعیت سوگند هیاترئیسه را مورد پرسش قرار داد. رسایی تاکید کرد که طبق قانون اساسی، سوگند باید در چارچوب جلسات رسمی یاد شود.
حاجیبابایی در پاسخ به این تذکر با استناد به ماده۱۶ آییننامه داخلی اظهار کرد: «زمانی که جلسه علنی مجلس تشکیل میشود، آن جلسه رسمی است؛ اما برای ادای سوگند، الزامی به برگزاری جلسه رسمی وجود ندارد و در آییننامه تصریح شده که سوگند باید در حضور نمایندگان انجام شود.» وی افزود که این تشریفات در جلسه وبیناری و با حضور رئیس و نمایندگان به درستی انجام شده است.
در همین راستا، عباس گودرزی، سخنگوی هیاترئیسه نیز در تذکری به نحوه اداره جلسه و سلب فرصت از نمایندگان موافق انتقاد کرد. حاجیبابایی با پذیرش این نقد، آن را ناشی از یک رویه غلط در مجلس دانست که نمایندگان زمان نطق خود را صرف تذکر میکنند و وعده داد که از این پس آییننامه با دقت بیشتری اجرا شود تا توازن میان موافقان و مخالفان حفظ شود. بخش پایانی نشست به اعلام وصول ۷سوال از وزرا اختصاص یافت که توسط سمیه رفیعی، عضو هیاترئیسه، قرائت شد. این سوالات طیف گستردهای از دغدغههای معیشتی و امنیتی را دربرمیگرفت.
