وعده درمان هوشمند در کمبود و گرانی دارو

تقابل قیمت و تولید در میانه بحران‌های ارزی

به گزارش خبر فوری، فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، در نشست خبری روز گذشته خود با اشاره به فشارهای اقتصادی وارده بر مردم در حوزه درمان اظهار کرد: «یکی از موضوعاتی که دولت مسوولیت دارد، همین قضیه است و اتفاقا جزو برنامه‌های کلان دولت نیز اصلاح نظام درمان است.» وی با پذیرش وجود فشارهای سنگین بر جامعه، از چهار راهکار اصلی دولت شامل واردات سریع و هوشمند، اصلاح نظام قیمت‌گذاری، ارتقای پوشش بیمه‌ای و تقویت تولید داخل برای برون‌رفت از این وضعیت خبر داد.

به گزارش «ایسنا» محمد‌ هاشمی، سخنگوی سازمان غذا و دارو، در باره افزایش قیمت‌ها گفت: «سیاست سازمان غذا و دارو آن است که میان اصلاح قیمت و کمبود دارو، اولویت را به تداوم تولید و موجود بودن دارو بدهد تا شرکت‌ها بتوانند به فعالیت خود ادامه دهند و شرایط را به وضعیت نرمال نزدیک کنیم.»  وی با بیان اینکه طبق مطالعات اقتصادی، برای جبران هزینه‌ها نیاز به افزایش ۹۴ تا ۱۴۲درصدی قیمت‌ها بود، افزود: «در عمل و با ملاحظات اقتصادی و اجتماعی، تاکنون در بازه ۷ تا ۶۰درصد و به‌طور متوسط ۴۸درصد افزایش قیمت برای نیمی از داروها اعمال شده و ریاست سازمان غذا و دارو از شرکت‌ها درخواست کرد با در نظر گرفتن مسوولیت اجتماعی، با افزایش کمتر از میزان درخواستی خود موافقت کنند.»

  سایه جنگ بر زیرساخت‌های دارویی و لجستیک

تنش‌های نظامی اخیر نه تنها مسیرهای ترانزیتی را با چالش مواجه کرده، بلکه مستقیما زیرساخت‌های تولیدی را نیز هدف قرار داده است. سخنگوی دولت با تاکید بر اینکه جنگ به حوزه‌های حیاتی آسیب زده، خاطرنشان کرد: «تاکید می‌کنم که جنگ فقط به زیرساخت‌های فولاد و پتروشیمی آسیب نزد، بلکه در حوزه دارو نیز مانند شرکت توفیق دارو شاهد آسیب‌هایی بودیم.» این موضوع نشان‌دهنده ابعاد جدیدی از دشواری‌های تامین دارو در شرایط بحرانی است که فراتر از مسائل صرفا اقتصادی است. به گزارش «ایسنا» مهدی پیرصالحی، رئیس سازمان غذا و دارو، درخصوص وضعیت لجستیک و تامین مواد اولیه در شرایط جنگی اظهار کرد: «واردات داروهای برند اروپایی و آمریکایی با دشواری‌های فراوانی همراه است و در شرایط جنگی و تحریم، نمی‌توان انتظار داشت این داروها به سهولت در دسترس باشند؛ بنابراین استفاده از داروهای تولید داخل و جایگزین‌های معتبر یک ضرورت محسوب می‌شود.»

وی همچنین به هزینه‌های گزاف تامین دارو از بازارهای خارجی اشاره کرد و گفت: «در حال حاضر قیمت بسیاری از داروهایی که برای جبران کمبودها از خارج کشور استعلام می‌شود، حتی از کشورهای شرقی و غیرغربی، بین پنج تا ۱۰برابر قیمت داروهای موجود در داخل کشور است.» در همین راستا، محمد‌ هاشمی با اشاره به آسیب دیدن ۴۴شرکت دارویی و تجهیزات پزشکی در جریان درگیری‌های اخیر، به تخریب گسترده یکی از قطب‌های تولیدی اشاره کرد و گفت: «متاسفانه شرکت توفیق دارو به شکل آخرالزمانی ویران شد و هنوز هم هیچ دلیل قانع‌کننده و توجیه‌پذیری برای اینکه آنجا مورد هجمه قرار گرفته است، وجود ندارد؛ اما با توزیع نیروهای انسانی این مجموعه در سایر شرکت‌ها، روند تولید محصولات آن متوقف نشد.»

ضرب‌الاجل برای شفاف‌سازی کمبودها

با تشدید گلایه‌های مردمی از نایاب شدن برخی اقلام و جهش قیمت‌ها، کمیسیون بهداشت و درمان مجلس شورای اسلامی وارد عمل شده است. به گزارش خانه ملت، حسینعلی شهریاری، رئیس این کمیسیون، پس از نشست نظارتی در سازمان غذا و دارو اظهار کرد: «یکی از مهم‌ترین موضوعاتی که مردم به نمایندگان مجلس منتقل می‌کنند، برخی کمبودهای دارویی، افزایش قیمت دارو و همچنین مشکلات مربوط به دسترسی به برخی اقلام مورد نیاز بیماران است.»

شهریاری با تعیین یک ضرب‌الاجل یک‌ماهه برای ارائه گزارش جامع از وضعیت بازار دارو، تصریح کرد: «در این جلسه مقرر شد سازمان غذا و دارو ظرف حداکثر یک ماه آینده اطلاعات کامل‌تر، دقیق‌تر و جامع‌تری درباره مشکلات موجود، علل بروز آنها و اقدامات انجام شده برای رفع این چالش‌ها در اختیار اعضای کمیسیون قرار دهد.» وی همچنین بر آمادگی مجلس برای برخورد با دستگاه‌های خاطی تاکید کرد و افزود: «نمایندگان مجلس از ظرفیت‌های گسترده نظارتی و قانونی برخوردار هستند و می‌توانند از تمام دستگاه‌ها، سازمان‌ها و مسوولانی که در انجام وظایف خود کوتاهی کرده‌اند، مطالبه‌گری کنند.» مهدی پیرصالحی نیز در این نشست مشترک، ضمن تایید فشارهای مالی بر صنعت، به مشکلات نقدینگی و حمل‌ونقل اشاره کرد و گفت: «مسائل و مشکلاتی را که امروز کل نظام سلامت با آن درگیر است، به اطلاع اعضای کمیسیون رساندیم. امیدواریم با کمک نمایندگان مجلس شورای اسلامی بتوانیم معضلات و مشکلات حوزه دارو را هرچه سریع‌تر برطرف کنیم.»

ذخایر استراتژیک و آینده نظام سلامت

به‌رغم تمامی بحران‌ها، مسوولان سازمان غذا و دارو معتقدند که برنامه‌ریزی‌های پیش‌دستانه مانع از فروپاشی کامل زنجیره تامین شده است. پیرصالحی با اشاره به تخصیص ۷۰۰‌میلیون دلار برای تقویت ذخایر راهبردی در سال گذشته گفت: «از میان حدود ۳هزار قلم داروی موجود در کشور، ۸۰۰ قلم داروی حیاتی و ضروری مورد نیاز در شرایط جنگی و بحران شناسایی و تامین شد. به واسطه این ذخایر، در جریان جنگ ۱۲روزه و سایر بحران‌ها، هیچ کمبود جدی در حوزه دارو و تجهیزات پزشکی رخ نداد.»

با این حال، چالش تخصیص ارز و بدهی‌های انباشته همچنان به عنوان یک مانع بزرگ باقی مانده است. محمد‌ هاشمی، سخنگوی سازمان غذا و دارو، در این‌باره خاطرنشان کرد: «تغییرات در نظام ارزی و فاصله میان اعتبارات مصوب با تخصیص‌های بانکی، مشکلاتی را در زنجیره تامین ایجاد کرده است. با توجه به حجم بدهی‌های انباشته، وضعیت فعلی تخصیص‌ها را نمی‌توان رضایت‌بخش ارزیابی کرد.» وی در پایان بر لزوم تقویت بیمه‌ها تاکید کرد و گفت: «راهکار اساسی برای جلوگیری از فشار بر مردم، تقویت بیمه‌ها و افزایش بودجه آنهاست؛ موضوعی که نیازمند همکاری بانک مرکزی، سازمان برنامه و بودجه و سایر دستگاه‌های مسوول است.»

آنچه از برآیند دیدگاه‌های دولتی و مجلسی برمی‌آید، تلاش برای حفظ پایداری بازار دارو در شرایطی است که هزینه‌های تولید به شدت افزایش یافته و مسیرهای تامین با موانع فیزیکی و تحریمی روبه‌رو شده‌اند. اگرچه اصلاح قیمت ۱۰۹۶ قلم دارو به‌عنوان یک مسکن برای جلوگیری از توقف تولید تزریق شده، اما موفقیت نهایی این اقدامات در گرو پوشش کامل بیمه‌ای و تخصیص به موقع ارز توسط بانک مرکزی است تا رنج بیماری با رنج بی‌پولی و کمبود گره نخورد.