در پی بازدید میدانی رئیسجمهور از اماکن تخریبشده مطرح شد
نقشه راه دولت برای بازسازی
درحالیکه آمارهای رسمی از تخریب گسترده در بخشهای مسکونی، ورزشی و میراث فرهنگی حکایت دارند، استراتژی اعلامی از سوی پاستورنشینان نشان میدهد که دولت قصد دارد تهدیدهای ناشی از جنگ را به فرصتی برای جهش تکنولوژیک و بهسازی زیرساختها تبدیل کند. به گزارش پایگاه اطلاعرسانی ریاستجمهوری، مسعود پزشکیان در یکی از بازدیدهای میدانی خود راهی مجموعه ورزشی ۱۲هزار نفری آزادی شد؛ مکانی که در جریان تجاوزات و حملات اخیر آمریکا و رژیم صهیونیستی به کلی تخریب شده و اکنون به نمادی از اراده ملت برای ایستادگی تبدیل شده است. رئیسجمهور در جریان این بازدید، ضمن بررسی دقیق ابعاد خسارات وارده و گفتوگو با مدیران و مهندسان پروژه، بر لزوم تسریع در روند بازسازی و احیای کامل زیرساختهای آسیبدیده تاکید کرد. پزشکیان با ابراز تاسف عمیق از هدف قرار گرفتن اماکن عمومی و ورزشی، نگاهی فراتر از کالبد فیزیکی به این موضوع داشت و اظهار کرد: «حمله به مجموعههای ورزشی، صرفا تخریب یک سازه یا فضای فیزیکی نیست؛ این اماکن، بخشی از حافظه تاریخی، هویت ملی و نماد تلاش، امید و افتخار جوانان این سرزمین هستند.»
نخبگان؛ معماران نوین ایران
درحالیکه رئیسجمهور بر بازسازی نمادهای هویت ملی تاکید دارد، محمدرضا عارف، معاون اول رئیسجمهور، در سلسله بازدیدهای خود از مراکز علمی و پژوهشی، بر نقش بیبدیل نخبگان در فرآیند نوسازی کشور تمرکز کرده است. به گزارش پایگاه اطلاعرسانی دولت، عارف در دیدار با اعضای باشگاه دانشپژوهان جوان، نخبگان را «سرمایه عظیم ملی» خواند و پیامی روشن به ایرانیان مقیم خارج از کشور فرستاد. عارف با تبیین دکترین جدید اجرایی کشور گفت: «حکمرانی مبتنی بر علم و فناوری، راهبرد جدید کشور است.» وی راهبرد دشمن در آسیب رساندن به زیرساختها و مراکز علمی را ناشی از ترس آنها از دانش ایرانی دانست و تاکید کرد: «راهبرد ما هم نه تنها بازسازی این مراکز و زیرساختها بلکه بهسازی و نوسازی آنها با استفاده از علم و فناوری روز دنیا است.»
نهضت بازسازی در ۲۴ استان
بخش مسکن بهعنوان حیاتیترین نیاز خانوارها، شاهد یک عملیات لجستیکی و اجرایی گسترده است. فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، در تشریح آخرین وضعیت واحدهای مسکونی آسیبدیده، از پایان فرآیند ارزیابی ۱۲۲هزار واحد در ۲۴استان، ۲۱۴شهر و ۱۸۷روستا خبر داد. طبق آمارهای ارائهشده، از مجموع واحدهای ارزیابیشده، یکهزار و ۳۶واحد نیازمند احداث کامل و بیش از ۹۸هزار واحد نیازمند تعمیرات هستند.
نکته امیدوارکننده در گزارش سخنگوی دولت، بازگشت بیش از ۳۶هزار خانوار به منازل بهسازی شده است. مهاجرانی همچنین به موضوع حساس تامین مالی و ودیعه اسکان موقت پرداخت و اعلام کرد که ۸۷درصد متقاضیان وام خود را دریافت کردهاند که این رقم در بسیاری از استانها به بالای ۸۰درصد میرسد. به گزارش «ایرنا» معاونت مسکن و ساختمان وزارت راه و شهرسازی اعلام کرده است که بحران اخیر تنها یک تخریب فیزیکی نبود، بلکه لایههای مختلفی از جمله اختلال در بازار اجاره و جابهجایی جمعیت را دربرمیگرفت. برای مقابله با این وضعیت، چهار محور «پایش مستمر، ارزیابی دقیق، تصمیمسازی سریع و مداخله هدفمند» بهعنوان ستونهای اصلی بازسازی تعریف شدهاند. این وزارتخانه با همکاری بنیاد مسکن، بانک مسکن و صندوق ملی مسکن، زنجیرهای منسجم برای راهبری اقدامات پس از جنگ ایجاد کرده است تا از بیثباتی در بازار مسکن جلوگیری کند و بستر را برای بازسازیهای بلندمدت فراهم آورد. بخش دیگری از بازسازیها که جنبه هویتی دارد، مربوط به بناهای تاریخی و مذهبی است که هدف حملات قرار گرفتهاند. به گزارش «ایسنا» سیدرضا صالحی امیری، وزیر میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی، در مراسمی در کنیسه رفیعنیا تهران که در حملات تخریب شده بود، اعلام کرد: «این مکان علاوه بر بازسازی، باید بخشی از آن به موزهای برای ثبت این رویداد تبدیل شود.» در همین پیوند، محسن فتحی، رئیس فراکسیون گردشگری مجلس، در گفتوگو با «ایسنا» ابعاد خسارات به میراث فرهنگی را گستردهتر ارزیابی کرد و از آسیب به بیش از ۱۴۰بنای تاریخی از دورههای مختلف خبر داد.
اقتصاد بازسازی
تامین مالی این حجم از پروژههای عمرانی، نیازمند نوآوری در سیاستهای پولی و مالی است. به گزارش پایگاه اطلاعرسانی دولت، عبدالناصر همتی، رئیس کل بانک مرکزی، از تدوین برنامه جامع تامین مالی بازسازی زیرساختها خبر داد. وی با اشاره به پرداخت یکهزار و ۸۰۰ هزارمیلیارد تومان سرمایه در گردش توسط شبکه بانکی، تاکید کرد که بانک مرکزی حتی در سختترین شرایط جنگی، پشتیبانی از تولید و معیشت مردم را متوقف نکرده است. همتی الگوی جدید همکاری میان دستگاههای اجرایی، وزارت اقتصاد و سازمان برنامه را کلید «جهش بازسازی» دانست. از سوی دیگر، در حوزه علمی و دانشگاهی، حسین افشین، معاون علمی رئیسجمهور، در نشست با وزیر اقتصاد، راهکار هوشمندانهای را برای بازسازی دانشگاههای آسیبدیده ارائه کرد. وی اعلام کرد که هزینهکرد بخش خصوصی برای ایجاد ظرفیت در دانشگاههای آسیبدیده، به عنوان «اعتبار مالیاتی» محسوب خواهد شد. آنچه از مجموع اظهارات مسعود پزشکیان، محمدرضا عارف و سایر مدیران ارشد دولت برمیآید، ترسیم چهرهای دانشمحور از ایران در دوران پس از جنگ است. تاکید بر حضور نخبگان، استفاده از فناوریهای نوین در بازسازی زیرساختها و پیوند عمیق میان دولت و ملت، نشاندهنده آن است که بازسازیها تنها به سیمان و آهن محدود نخواهد بود.
