بررسی تضاد آمارهای رسمی با واقعیتهای میدانی در گفتوگو با وزیر کشاورزی
سایه «گرانی» و «گرانفروشی» بر سفرهها
در میان هیاهوی بازار، غلامرضا نوری قزلجه، وزیر جهاد کشاورزی، در گفتوگوی اختصاصی با «دنیایاقتصاد» به تشریح ابعاد مختلف وضعیت فعلی پرداخت. وی با استناد به دادههای مرکز آمار، معتقد است که روند کلی تورم در بخش خوراکیها رو به کاهش بوده است. نوریقزلجه در اینباره اظهار کرد: «ما در گروههای میوه، سبزیجات و صیفیجات شاهد روند نزولی قیمتها هستیم. چنانچه هماکنون به آمار منتشرشده از سوی مرکز آمار مراجعه کنید، ملاحظه خواهید کرد که در ماههای بهمن، اسفند و فروردین، سیر تورم اقلام خوراکی نزولی بوده است؛ این موضوعی است که مرکز آمار اعلام میدارد و صرفا گفته بنده نیست.»
وزیر جهاد کشاورزی با اشاره به چالشهای محیطی و منطقهای افزود: «در دو ماه گذشته، با وجود شرایط بسیار دشوار، وضعیت جنگی در منطقه، تلاقی ماه مبارک رمضان با ایام شب عید و همچنین اجرای برخی اصلاحات اساسی اقتصادی، امنیت غذایی در کشور از شرایط پایداری برخوردار بود و انشاءالله همین مسیر را نیز ادامه خواهیم داد.» وی با پذیرش این نکته که قیمت تمامشده برخی محصولات افزایش یافته است، تصریح کرد: «بدیهی است که قیمت تمامشده برخی محصولات افزایش مییابد؛ چراکه بر اثر این جنگ، کشورهای ثالث نیز در این حوزه دچار تحول شده و قیمت انرژی و مواد غذایی آنها افزایش یافته است. وزیر جهاد کشاورزی در خصوص تاثیر محاصره دریایی بر قیمت کالاهای اساسی عنوان کرد: «در حال حاضر محاصره نمیتواند خیلی تاثیرگذار باشد اما آثار جنگ به هر حال اثرگذار بوده و به برخی زیرساختها لطمه و صدمه وارد کرده است که این موارد بر قیمتها تاثیر میگذارد.»
نوریقزلجه در ادامه این گفتوگو میان دو مفهوم «گرانی» و «گرانفروشی» تفکیک قائل شد و توضیح داد: «یک بحث موضوع گرانی است؛ به این معنا که وقتی هزینه تولید افزایش مییابد، تولیدکننده برای استمرار فعالیت خود ناگزیر است محصول را به قیمت تمامشده به فروش برساند؛ زیرا فروش با قیمتی کمتر از آن، توان تولید را از او سلب کرده و مانع ادامه فعالیتش میشود. اما اطمینان داشته باشید که اجازه گرانفروشی را در این شرایط نخواهیم داد.» وی همچنین با تمجید از همکاری اصناف تاکید کرد: «در وهله اول باید عنوان کنم که بازار همراهی بسیار خوبی داشت؛ دستکم در حوزه خوراکیها و مواد غذایی طی دو ماه گذشته، صنوف همکاری بسیار ارزشمندی ارائه کردند و سوءاستفاده و گرانفروشی به ندرت مشاهده شده است. با این حال، چنانچه فردی بخواهد از شرایط موجود سوءاستفاده کند و اقدام به گرانفروشی کند، قطعا با برخورد قاطع و محکمی مواجه خواهد شد.»
ابهام در قیمت کالاها
در سوی دیگر، مجلس شورای اسلامی نسبت به وضعیت فعلی معترض است. به گزارش «ایسنا» عباس پاپیزاده، عضو هیات رئیسه مجلس، با انتقاد از عملکرد دستگاههای اجرایی اعلام کرد که جلسات نظارتی مجلس از هفته آینده با جدیت بیشتری دنبال خواهد شد. وی با اشاره به اینکه بخشی از گرانیها ناشی از شرایط جنگی است، بخش عمدهای از مشکل را متوجه ضعف نظارتی دانست و گفت: «اکنون با وجود فراوانی کالا در بازار، شاهد افزایش قیمتهایی هستیم که برای مجلس دارای ابهام و محل سوال است. بهعنوان مثال وقتی برای کالاهای اساسی مانند برنج، مرغ و گوشت قرمز، نهادههای تولید پیشتر با قیمت مناسب در اختیار تولیدکنندگان قرار میگیرد، انتظار میرود محصولات با قیمت تمامشده متناسب به دست مصرفکننده برسد؛ اما شاهد قیمتهایی در بازار هستیم که ظلم به مصرفکننده است.»
پاپیزاده با تاکید بر اینکه دلیلی برای افزایش قیمت در شرایط فراوانی کالا وجود ندارد، از تذکر به وزارت جهاد کشاورزی خبر داد و افزود که هفته آینده وزرای اقتصادی دولت باید برای پاسخگویی درباره علل افزایش بیرویه قیمتها در مجلس حاضر شوند. همچنین جبار کوچکینژاد، نایب رئیس کمیسیون برنامه و بودجه مجلس، در گفتوگو با رسانه «خانه ملت» بر ضرورت مهار تورم در شرایط جنگی تاکید کرد و گفت: «مردم با حضور پرشور خود وفاداریشان را نشان دادهاند و انتظار دارند مسوولان با دقت و قاطعیت بیشتری بر بازار نظارت کنند؛ چراکه هرگونه بیثباتی در این حوزه مستقیما بر معیشت مردم اثرگذار است.»
واکنش پاستور و میرداماد
رئیسجمهور نیز در واکنش به نگرانیهای عمومی، ضمن ابراز اطلاع از وضعیت بازار، بر برخورد با تخلفات تاکید کرد. وی در پیامی در شبکه ایکس اظهار کرد: «از افزایش قیمتها مطلع هستم. بخشی از آن مربوط به تغییر قیمتهای مواد اولیه یا مشکلات مرتبط با جنگ ظالمانهای است که مردم میدانند، اما گرانفروشی و احتکار قابل تحمل نیست. از وزیر دادگستری خواستم با هماهنگی قوه قضائیه با هرگونه تخلف که آرامش جامعه را برهم میزند، برخورد جدی شود.» در همین راستا، فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، در گزارشی تلویزیونی نوسانات قیمتی را ناشی از هیجانات مقطعی دانست.
به گزارش «ایسنا» وی با استناد به گزارش بانک مرکزی گفت: «نوسانی که در قیمتهای ارز مشاهده شده ناشی از بازگشایی بازارها و تحت تاثیر هیجانات مقطعی و رفتارهای احتیاطی است. خرید ارز در فضای پرالتهاب همواره با مخاطره همراه است و بانک مرکزی روند تامین ارز برای کالاهای اساسی را مطابق برنامه ادامه میدهد.» وی در ادامه تاکید:« پاسخگویی به نیازهای واقعی مردم کاملا در دستور کار و در جریان است.» عبدالناصر همتی، رئیسکل بانک مرکزی، نیز با غیرقابل قبول خواندن سطح فعلی قیمتها، وعده بازگشت آرامش به بازار را داد. در همین رابطه رئیس سازمان بازرسی کل کشور مهلت ۷۲ ساعته برای دستگاههای متولی تنظیم بازار در جهت کنترل قیمتها تعیین کرد.
وقتی دستمزدها به گرد پای تورم نمیرسند
گزارشهای آماری و تحلیلی، اما ابعاد نگرانکنندهتری از وضعیت معیشتی را مطرح میکنند. به گزارش «اقتصادنیوز»، درحالیکه نرخ دلار تا روز دوشنبه بالا میرفت ولی در دو روز گذشته رو به نزول گذاشت، قیمت اقلام خوراکی به ارقام عجیبی رسیده است. بر اساس این گزارش، هر دانه تخممرغ بیش از ۲۰هزار تومان، هر کیلو برنج درجه دو ایرانی ۴۰۰هزار تومان و هر کیلو گوشت قرمز بیش از ۲میلیون و ۲۰۰هزار تومان در بازار قیمت خورده است. بخش نگرانکننده ماجرا سقوط ارزش واقعی دستمزدها است. دادههای رسمی نیز حاکی از آن است که تورم نقطه به نقطه در فروردین ماه به رقم ۷۳.۵درصد رسیده و تورم سالانه ۵۳.۷درصد اعلام شده است. شکاف تورمی بین دهکهای هزینهای نیز افزایش یافته که نشاندهنده فشار مضاعف بر طبقات کمدرآمد است. آنچه از برآیند نظرات مسوولان و آمارهای میدانی برمیآید، تضادی آشکار میان «تلاش برای ثبات» و «واقعیتهای تورمی» است.
