ایستاده بر مدار صبر و تدبیر
بزرگداشت چهلم شهید لاریجانی
تالار وحدت تهران روز گذشته در مراسمی تحت عنوان «سیاستمدار حکیم ایران»، میزبان جمعی از مقامات کشوری بود تا یاد شهید علی لاریجانی، دبیر سابق شورایعالی امنیت ملی، را گرامی بدارند؛ مراسمی که در آن سخنرانان بیش از هر چیز بر «صبر استراتژیک» و «وفاداری خللناپذیر» او به آرمانهای انقلاب تاکید کردند.تالار وحدت تهران در روز شنبه ۱۲اردیبهشت۱۴۰۵، شاهد یکی از اجتماعات نخبگان سیاسی، فرهنگی و علمی کشور در طول 2ماه گذشته بود.
این مراسم که به همت وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی و با عنوان «سیاستمدار حکیم ایران» برگزار شد، به پاسداشت مجاهدتهای شهید علی لاریجانی، دبیر سابق شورایعالی امنیت ملی و وزیر اسبق فرهنگ و ارشاد اسلامی، اختصاص داشت. در این محفل چهرههای شاخص نظام گرد هم آمدند تا ابعاد شخصیتی مردی را واکاوی کنند که در تلاطمهای سخت تاریخ معاصر، همواره بر مدار اخلاق، فلسفه و مصلحت ملی گام برداشته بود. مراسم نه تنها یک یادبود برای یک مدیر ارشد، بلکه تلاشی برای تبیین الگوی «حکمرانی حکیمانه» در نظام جمهوری اسلامی بود.
محمدرضا باهنر، عضو مجمع تشخیص مصلحت نظام، بهعنوان یکی از یاران دیرین شهید، با لحنی آکنده از اندوه به ایراد سخن پرداخت و بر جایگاه لاریجانی در قلب دلسوزان نظام تاکید کرد. باهنر در ادامه به تبیین پیوند میان دانش فنی و بینش فلسفی در وجود شهید پرداخت و گفت: «دکتر علی لاریجانی مهندس و ریاضیدان بود و بعدها وارد فلسفه شد. معمولا کسانی که از رشتههای فنی وارد بحثهای فلسفه میشوند جور دیگری فلسفه را تعریف و تدریس میکنند و آقای لاریجانی از این نوع فلاسفه بود و بسیار قدرت منطق و استدلال را داشت. او یک دولتمرد واقعی بود.»
در ادامه این مراسم، علیاکبر صالحی، رئیس بنیاد ایرانشناسی، با تحلیلی عمیق از جایگاه بینالمللی ایران و نقش دولتمردانی چون لاریجانی در تثبیت این قدرت، به نقل از رسانههای بینالمللی پرداخت و گفت: «چند روز پیش نیویورکتایمز در صفحه اول کاریکاتوری کشیده بود و ایران را نشان میداد که یکی از مهرههای شطرنج را برداشته است؛ زیرا ایران را به شطرنج میشناسند و مجسمه آزادی را انداخته است. نوشته بود که ای آقای نادان تو با جنگ، ایران را به قدرت چهارم جهان تبدیل کردی، تو با نادانی و با راهنماییهای اشتباهی که به تو کردند و فکر کردند که در عرض سه تا چهار روز پرونده ایران بسته میشود، اشتباه بزرگی کردی.» صالحی با ابراز حزن عمیق از فقدان لاریجانی ادامه داد: «شنیدن این خبر و مفارقت یک دوست و حبیب برای من بسیار تاسفبار، حزنانگیز واندوهبار بود و از طرف دیگر حیف بود چنین شخصیتی اینگونه، عادی از دنیا برود. اگر بخواهم این شخصیت را در یک کلمه توصیف کنم، باید بگویم او یک دولتمرد بود؛ یک دولتمرد واقعی. او دارای سعه صدر و بردباری قابلتوجهی بود. همه میدانیم که در چه شرایطی قرار داشت، اما با چه آرامش و بزرگواری از آن شرایط عبور کرد.»
در بخشی دیگر از مراسم، حسین انتظامی، معاون وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی، به نمایندگی از میزبان مراسم به ایراد سخن پرداخت و با اشاره به دوران وزارت شهید لاریجانی گفت: «شهید علی لاریجانی در سیر مسوولیتهای متعدد و متنوعی که داشت و آنجا منشأ اثر بود، در دوره کوتاه و پراثر و پرثمری وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی بودند، به همین دلیل وزارت فرهنگ این جلسه را برگزار کرد.» فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت، نیز در این مراسم، شهید لاریجانی را الگویی برای خدمتگزاران نظام معرفی کرد و گفت: «متاسفانه فردی خردمند و صبور را از دست دادیم، دکتر لاریجانی فردی بسیار خردمند، صبور و وفادار به نظام بود، ایشان حاضر بود خود را برای نظام هزینه کند تا هزینهای بر دوش ایران نباشد. شهید علی لاریجانی معلمی است برای همه کسانی که میخواهند در نظام جمهوری اسلامی ایران خدمت کنند.»
آیتالله سیدمصطفی محققداماد، رئیس گروه مطالعات اسلامی فرهنگستان علوم ایران، با نگاهی معرفتشناسانه به شخصیت شهید لاریجانی، بر اهمیت خردورزی در سیاست تاکید و اظهار کرد: «اسلام یعنی تسلیم و پای این تسلیم ایستادن و برای حب شهرت منحرف نشدن؛ ضربهای که انقلاب خورده از دست کسانی است که شجاعت تسلیم آن تعقل را نداشتند و علی لاریجانی در این چند سال گاهی اوقات صد در صد نسبت به آنچه قبلا فکر میکرد، تغییر کرده بود. او هم از دشمن میخورد هم از دوست.» وی همچنین با اشاره به پیام «بنده خدا» افزود: «بنده خدا یعنی مسلمان، آن هم یک مسلمان واقعی، یعنی تسلیم شدن در برابر حق و ایستادن محکم پای آن که این روش شهیدعلی لاریجانی بود. این یک تواضع صرف نیست، این یک نمونه مسلمانی است.»
در ادامه، اسماعیلی، معاون راهبردی رئیسجمهور، شهید لاریجانی را «مدیر تراز جمهوری اسلامی» خواند و صفار هرندی، وزیر اسبق ارشاد، بر ویژگی «گرهگشایی در بنبستها» بهعنوان خصیصه بارز ایشان تاکید کرد. باقری، معاون بینالملل شورایعالی امنیت ملی، نیز با اشاره به مجاهدتهای خستگیناپذیر وی گفت: «بعید میدانم در شبانهروز شهید لاریجانی یک ساعت استراحت میکرد. شهادت پاداش مجاهدتهای ایشان بود.» حسینی، وزیر سابق فرهنگ و ارشاد اسلامی، نیز بر تسلط شهید لاریجانی بر علوم اسلامی و فلسفه صحه گذاشت و گفت: «شهید لاریجانی هم در بحث مسائل فلسفی که رشته تحصیلی ایشان بود و هم در رشتههای دیگر در بحث معارف و علوم اسلامی خوب بودند.» حسین سیماییصراف نیز در حاشیه این آیین، به ابعاد علمی و اخلاقی شهید پرداخت و خاطرنشان کرد: «شهید لاریجانی با اینکه یک مدیر اجرایی بود، اما هرگز بهعنوان عضو هیات علمی، از وظایف آموزشی و پژوهشی خود فروگذار نکرد و این یکی از مهمترین ویژگیهای اخلاقی ایشان بود.
شهید لاریجانی دستاوردهای علمی را در کار و سمت خود دخالت میداد تحمل و مدارا و برخورداری از منطق دیگر ویژگی بارز شهید لاریجانی بود، ایشان بهرغم نامهربانیها از نظام قهر نکرد، او آرمانها و چارچوبهایی داشت که در راستای حفظ و دستیابی به آنها، ناملایمات او را خرد نکرد و نشکست.» این مراسم با رونمایی از کتاب زندگی و اندیشههای شهید لاریجانی به پایان رسید؛ درحالیکه طنین سخنان حاضران بر یک نکته اشتراک داشت: ایران یکی از خردمندترین و صبورترین فرزندان خود را از دست داده است، اما میراث فکری او در ساحت سیاست و فرهنگ، همچنان راهگشای آیندگان خواهد بود.
