سه رسانه بینالمللی بررسی کردند؛
رویکرد مسکو در قبال تنش ایران و آمریکا
تغییر موضع روسیه
افزایش تنشها و گزینههایی چون درگیری فراگیر، خوانشهایی را نیز در زمینه موقعیت و موضع کشورهای منطقه و متحد ایران به دنبال داشته است. در همین رابطه، بیبیسی در گزارشی با اشاره به تنشهای فعلی عنوان کرد که به نظر میرسد منطقه شاهد تغییراتی گسترده در آرایش ژئوپلیتیک خود بوده و روسیه نیز بهعنوان یکی از کشورهای تاثیرگذار در سیاست بینالمللی از این دایره خارج نیست. این شبکه طی گزارش خود عنوان کرد که بالا رفتن سطح تنشهای موجود از آن جهت اهمیت بیشتری پیدا کرده که اکنون جهان شاهد تغییر آهسته موضع روسیه در قبال ایران است. این شبکه گزارش داد که بهرغم حمایت این چند هفته مسکو از تهران، چنین به نظر میرسد که کرملین تصمیم گرفته فاصلهای نسبی با وضعیت پرتنش فعلی حفظ کند تا مانع از آسیب دیدن منافعش در سایه تحولات اخیر باشد. روزنامه تلگراف نیز به تاریخ ۲۵ ژانویه گزارش داد که نزدیکی روسیه به آمریکا از زمان روی کار آمدن دونالد ترامپ، رئیسجمهور ایالات متحده، سبب شده که رویکرد کرملین در قبال تهران در سطح تداوم وضعیت موجود باقی بماند و دیگر همچون گذشته ماهیت استراتژیک ندارد. این روزنامه افزود: این امر فرصتی بیبدیل برای دستگاه تصمیمگیری آمریکاست، چراکه کرملین دست به تغییر در چیدمان دوستانش در خاورمیانه زده است.
این گزارش البته در حالی منتشر میشود که طی روزهای گذشته مقامهای روس بارها نسبت به تلاشهای غرب برای ترویج بیثباتی در ایران هشدار دادهاند. در همین رابطه، به تاریخ سهشنبه ۳۰ دیماه، وزیر امور خارجه روسیه تاکید کرد که مسکو نگران تلاشهای اعلامشده قدرتهای خارجی برای بیثبات کردن اوضاع در ایران است. سرگئی لاوروف، رئیس دستگاه دیپلماسی روسیه، طی نشستی طی توضیح نتایج دیپلماتیک کشورش در سال گذشته میلادی، در پی زیادهخواهی آمریکا و رژیم صهیونیستی مبنی بر غنیسازی صفر در ایران و برچیده شدن برنامه هستهای آن، خواستار احترام به حقوق ایران در کاربرد صلحآمیز انرژی هستهای شده و گفت که این موضوع باید راهکار کلیدی تنشزدایی با تهران باشد. دیپلمات ارشد روس درباره همکاریهای دوجانبه با ایران گفت: ما طرحهای خوبی با ایران داریم، نهتنها در تجارت، بلکه در عرصه سرمایهگذاری. نیروگاه هستهای بوشهر فعالانه در حال گسترش و توسعه است. در بخش مهمی از حملونقل بینالمللی از جمله در کریدور شمال-جنوب میان ایران، روسیه و آذربایجان، پروژههای همکاری در دست اجرا هستند.
دیلی تلگراف با اشاره به تحولات موجود افزود: بهرغم دوستی دیرینه میان ایران و روسیه، مسکو حاضر نیست که خود را به خاطر تهران به خطر بیندازد. این در حالی است که سقوط دولت بشار اسد در سوریه سبب شد که روسیه بخش قابلتوجهی از ابزار چانهزنی خود در منطقه خاورمیانه را از دست بدهد. از سوی دیگر، توافق جامع همکاریها میان ایران و روسیه که از ژانویه ۲۰۲۵ در دستور کار قرار گرفته، تاکنون نتایج ملموسی در پی نداشته است و این خود نشان از آن داشته که روسیه منتظر است ببیند تحولات فعلی به چه سمتوسویی کشیده خواهد شد. در صورت وقوع اقدام نظامی، بعید به نظر میرسد که روسیه حاضر به فدا کردن منافع کلان و طولانیمدت خود باشد. از سوی دیگر، باید در نظر داشت که روسیه طی سالهای اخیر به سطح قابلقبولی از همکاریهای چندجانبه با دیگر کشورهای حوزه خلیج فارس رسیده و این امر بهنوبه خود تاثیر مهمی بر رویکرد کرملین در قبال ایران داشته است. این روزنامه چاپ انگلستان در پایان افزود: در حال حاضر، مذاکرات میان روسیه و آمریکا بر سر منازعه اوکراین بهخوبی پیش میرود و بسیاری انتظار دارند که این منازعه طولانیمدت بالاخره به پایان برسد. در چنین وضعیتی، پوتین ترجیح میدهد که ترامپ را راضی نگاه دارد و این امر مساوی است با دور نگه داشتن روسیه و دیپلماسی این کشور از خط مقدم اختلافها میان ایران و آمریکا.
نگاه سرد مسکو به تهران
روزنامه کییف پست نیز طی گزارشی عنوان کرد که همکاریها میان ایران و روسیه در ماههای آغازین جنگ اوکراین به سطح بیسابقهای رسیده بود. اما با گذشت زمان، روسیه خود توانست در زمینه تکنولوژی پهپادی به خودکفایی برسد و در نتیجه دیگر نیاز چندانی به حضور تهران در این معادله نمیدید. بنا به گزارش این روزنامه، بررسی میزان مراودات تجاری میان دو کشور خود نشانه دیگری از نگاه سرد روسیه به ایران در وضعیت فعلی است. این گزارش عنوان کرد: همکاریهای میان ایران و روسیه طی سالهای اخیر همچنان بسیار محدود بوده است. در انتهای سال ۲۰۲۴، سطح همکاریهای تجاری میان ایران و روسیه به رقم ۴.۸میلیارد دلار رسید که تنها اندکی از رقم مشابه در سال ۲۰۲۱ بالاتر بود. این در حالی است که طی مدت مشابه، سطح تجارت میان مسکو و آنکارا به ۵۲.۶میلیارد دلار رسیده بود.
تلگراف در ادامه عنوان کرد: از سوی دیگر، حضور اقتصاد روسیه در ایران هیچگاه به صورت پررنگ احساس نشد و ادغام تجاری میان دو کشور هیچگاه به سطوح مورد انتظار طرفین نرسید. به همین خاطر، میتوان انتظار داشت که اقدام نظامی احتمالی یا بالا رفتن سطح تنشها طی روزهای آتی تاثیر آنچنان جدی بر منافع اقتصادی روسیه ندارد. به بیان دیگر، وضعیت فعلی بیش از هر چیز برای روسیه ماهیتی سیاسی دارد تا استراتژیک، چراکه این کشور گزینههای دیگری نیز برای سناریوهای بدبینانه در آستین دارد و بعید است که حاضر باشد تمامقد پشت ایران بایستد.
مبحث دوستی بخشی مهم از رساله «لوسیس» افلاطون را به خود اختصاص میدهد. افلاطون، بهرغم تایید پیچیدگیهای تعریف مفهوم دوستی، دست آخر چنین نتیجه میگیرد که «کارآیی» عنصر اصلی یک دوستی است، یعنی چیزی که فرد را بیش از پیش به هرآنچه باید باشد نزدیک کند. تا جایی که به رابطه میان روسیه و ایران در بستر تحولات فعلی مربوط میشود، چنین به نظر میرسد که کرملین علاقه خاصی به تعریف افلاطون از دوستی داشته باشد.
