آسیب‏‏‌شناسی پزشکیان از ناآرامی‏‏‌ها

ضرورت اطلاع‌‌‌رسانی شفاف به افکار عمومی

مسعود پزشکیان دیروز در دو جلسه مختلف حضور یافت. او ابتدا در جلسه هیات دولت پس از استماع گزارش وزیر اطلاعات درباره علل و عوامل بروز حوادث اخیر، برنامه‌‌‌ها و اقدامات دشمنان، ویژگی‌‌‌ها و تعداد دستگیرشدگان و همچنین نقش برخی سازمان‌ها و تشکل‌‌‌ها در شکل‌‌‌گیری ناآرامی‌‌‌ها و اغتشاشات، بر ضرورت اطلاع‌‌‌رسانی شفاف به افکار عمومی تاکید کرد و خواستار آن شد که جزئیات این گزارش به سمع و نظر مردم رسانده شود تا جامعه در جریان واقعیت‌‌‌ها و ابعاد مختلف این وقایع قرار گیرد. پزشکیان با اشاره به لزوم بازنگری در روندهای اجرایی کشور تصریح کرد: باید بپذیریم که در مسیر اداره امور، اشتباهاتی داشته‌‌‌ایم و اگر نسبت به خطاهای خود آگاه نشویم و برای اصلاح آنها تلاش نکنیم و صرفا تقصیرها را متوجه دیگران بدانیم، راه به جایی نخواهیم برد. به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی ریاست‌جمهوری، رئیس‌‌‌جمهور بی‌‌‌توجهی به اقشار آسیب‌‌‌پذیر جامعه را از عوامل مهم بروز نارضایتی‌‌‌ها دانست و اظهار کرد: زمانی که همه دستگاه‌‌‌ها و نهادهای حاکمیتی نسبت به مطالبات و مشکلات اقشار ضعیف بی‌‌‌اعتنا باشند، نمی‌توان انتظار داشت جامعه به سمت خشونت، بی‌‌‌میلی و فاصله گرفتن از کشور و نظام سوق داده نشود.

پزشکیان با تاکید بر اینکه صرفا برخوردهای قهری و امنیتی راه‌‌‌حل پایدار نیست، خاطرنشان کرد: در کنار برخورد قانونی، باید رویکرد جذب و اقناع نیز به‌‌‌طور جدی دنبال شود. با کلام و رفتار صحیح باید افراد را به کشور و نظام علاقه‌‌‌مند کرد، در غیر این صورت دیگران با روش‌های خود اقدام به جذب خواهند کرد. رئیس‌‌‌جمهور افزود: همه ما موظفیم پاسخ‌‌‌هایی درست، منطقی و قانع‌‌‌کننده به مردم ارائه دهیم. هر مسوول در هر جایگاه و سازمانی باید خود را مکلف بداند در چارچوب ماموریت‌‌‌های خود، با ایجاد هم‌‌‌افزایی، هماهنگی، گفت‌وگو و تعامل با گروه‌‌‌های مختلف، زمینه تفاهم و درک متقابل را فراهم کند.

انتقاد از نادیده گرفتن کاستی‌ها 

پزشکیان با انتقاد از نادیده گرفتن ضعف‌‌‌ها و کوچک‌انگاری نقاط منفی در درون ساختارها گفت: گاهی چشم خود را بر عیب‌‌‌ها می‌‌‌بندیم و کاستی‌‌‌هایمان را نادیده می‌‌‌گیریم و همین غفلت، زمینه نفوذ دشمنان را فراهم می‌‌‌کند. بر این اساس، لازم است جلسات تبیین‌‌‌گری، روشنگری و اقناع عمومی با جدیت و گستردگی بیشتری برگزار شود. در ادامه این جلسه، وزیر امور خارجه گزارشی از آخرین تحولات منطقه‌‌‌ای و بین‌المللی ارائه و به تلاش‌‌‌های اروپا و آمریکا برای دامن زدن به وقایع اخیر اشاره کرد. وزیر امور خارجه همچنین از تعاملات مثبت و سازنده کشورهای همسایه در قبال این تحولات به عنوان عامل موثر در مدیریت شرایط و تقویت ثبات منطقه‌ای یاد کرد.

لزوم اقناع جامعه پزشکی درباره حوادث اخیر

رئیس‌جمهور در ادامه نشست‌های دیروزش در جلسه پایش و ارزیابی اجرای طرح پزشک خانواده و نظام ارجاع، حضور یافت. او در این جلسه هر اقدامی که منجر به کاهش تنش، جلوگیری از گسترش خشونت و تعمیق شکاف‌‌‌های اجتماعی از منظر سلامت روان شود را دارای اهمیت اساسی دانست و تصریح کرد: اقناع جامعه پزشکی درباره وقایع اخیر بسیار مهم است، در عین حال نظام سلامت باید مراقب باشد در دام تحلیل‌‌‌هایی که مطلوب دشمنان است گرفتار نشود.

رئیس‌‌‌جمهور در این جلسه با تاکید بر اینکه در شرایط فعلی کشور، یکی از مهم‌ترین اولویت‌های نظام سلامت، رسیدگی همه‌‌‌جانبه به ابعاد روانی، اجتماعی و سلامت روان جامعه است، تصریح کرد: دولت در این زمینه برنامه دارد و به انجام کامل وظایف خود متعهد است و ضروری است نظام سلامت کشور نیز در این زمینه مشارکت فعالانه و نقش‌آفرینی موثر داشته باشد. ما موظف هستیم سلامت مردم را، نه‌‌‌تنها در بعد جسمی بلکه در ابعاد روانی و اجتماعی تامین و صیانت کنیم.

ریشه اجتماعی وقایع اخیر

پزشکیان با اشاره به اهمیت عوامل اجتماعی موثر بر سلامت (SDH) اظهار کرد: بررسی آمار فوتی‌‌‌ها و بستری‌‌‌شدگان در حوادث و ناآرامی‌‌‌های اخیر نشان می‌دهد که بخش قابل توجهی از این پیامدها ریشه در عوامل اجتماعی دارد؛ عواملی که امکان پیشگیری از آنها وجود دارد. پزشکان می‌توانند در این حوزه نقش بسیار موثری ایفا کنند، چراکه بخش از این افراد با مشکلاتی نظیر آسیب‌‌‌های روانی، اختلالات سلامت روان یا مسائل مرتبط با اشتغال و محرومیت‌‌‌های اجتماعی مواجه بوده‌‌‌اند.

رئیس‌جمهور با بیان اینکه اگر نظام سلامت و جامعه پزشکی با این نگاه پیشگیرانه وارد عمل شوند، اساسا نباید شاهد بروز چنین اتفاقاتی باشیم، تصریح کرد: مداخلات به‌‌‌موقع در حوزه سلامت روان می‌تواند نقش تعیین‌‌‌کننده‌‌‌ای در کاهش تنش‌‌‌ها و کنترل پیامدهای اجتماعی ایفا کند. در حوادث اخیر، هم سلامت جسمی و هم سلامت روانی جامعه آسیب‌دیده و هزینه‌‌‌های سنگینی بر نظام سلامت تحمیل شده است. این پرسش اساسی مطرح است که آیا باید منتظر بیمار شدن افراد بمانیم و سپس درمان کنیم، یا با رویکردی علمی و پیشگیرانه از بروز بحران جلوگیری نماییم؟

پزشکیان با تاکید بر نقش آموزش در کاهش خشونت اجتماعی گفت: نقش روان‌‌‌پزشکان، روان‌‌‌شناسان و سایر متخصصان حوزه سلامت روان در کاهش خشونت و تنش‌‌‌های اجتماعی بسیار حائز اهمیت است.  رئیس‌جمهور در ادامه تصریح کرد: پیشگیری از وقوع حوادث، برای من به‌‌‌مراتب مهم‌تر از برخورد با عوامل پس از بروز آشوب و اغتشاش است. پزشکیان با اشاره به مسوولیت جامعه پزشکی در تبیین واقعیت‌‌‌ها برای افکار عمومی گفت: در کجای دنیا در جریان اعتراض، به آمبولانس، خودروهای امدادی و آتش‌‌‌نشانی حمله می‌شود یا نیروهای پلیس هدف قرار می‌گیرند؟  رئیس‌‌‌جمهور تاکید کرد: ما هر دو سوی ماجرا را بررسی می‌‌‌کنیم، چراکه به‌‌‌دنبال یافتن علت‌‌‌های اصلی هستیم تا اشکالات خود را شناسایی و اصلاح کنیم؛ اما از مقطعی به بعد، این تحولات دیگر صرفا اعتراض نبود و به پروژه‌‌‌ای با هدف براندازی تبدیل شد.

پزشکیان پیشنهاد داد مراکز سلامت کشور، حوادث اخیر را از منظر مسوولیت‌ها و ماموریت‌‌‌های حرفه‌‌‌ای خود مورد آسیب‌‌‌شناسی و علت‌‌‌یابی قرار دهند و افزود: اقناع جامعه پزشکی درباره وقایع اخیر بسیار مهم است؛ چراکه تا زمانی که شما اقناع نشوید، نمی‌توانید وظایف حرفه‌‌‌ای و اخلاقی خود را در قبال آسیب‌‌‌دیدگان و جامعه به‌‌‌درستی ایفا کنید. در عین حال نظام سلامت باید مراقب باشد در دام تحلیل‌‌‌هایی که مطلوب دشمنان است گرفتار نشود.

لزوم پر کردن شکاف‌‌‌های ایجاد شده در جامعه 

رئیس‌جمهوری عصر سه‌شنبه نیز در جلسه شورای عالی انقلاب فرهنگی، عدم تحمل شنیدن نظرات مخالف، رویکردهای سلبی و حذفی در مواجهه با نقد و اعتراض و تصمیمات تبعیض‌‌‌آمیز را از جمله زمینه‌‌‌های ایجاد گلایه‌‌‌مندی در جامعه دانست و تصریح کرد: لازم است دستور جلسات این شورا به سمت‌‌‌وسوی بررسی و احصای راهکارهای مناسب و اصولی مواجهه با مطالبات و اعتراضات مردمی اولویت‌‌‌بندی شود.

پزشکیان در این جلسه که با حضور محسنی‌اژه‌ای، رئیس قوه‌قضائیه و محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس برگزار شد، در تحلیلی کلی از وقایع اخیر کشور و برجسته‌‌‌سازی بُعد اجتماعی این وقایع، خواستار اولویت‌‌‌دهی و هدایت دستور جلسات این شورا به سمت‌‌‌وسوی بررسی آسیب‌‌‌شناسانه علل و زمینه‌‌‌های وقوع چنین پدیده‌‌‌هایی و همچنین احصای روش‌ها و راهکارهای مناسب و اصولی مواجهه با مطالبات و اعتراضات مردمی شد و تصریح کرد: معتقدم عدم تحمل شنیدن نظرات مخالف، رویکردهای سلبی و حذفی در مواجهه با نقد و اعتراض، تصمیمات تبعیض‌‌‌آمیز و اعطای امتیازات غیرعادلانه در اقتصاد، آموزش و دیگر بخش‌ها، موجب ایجاد گلایه‌‌‌مندی و نارضایتی در جامعه شده و لازم است همه ما مسوولان در تمامی نهادها و ارگان‌های حاکمیتی به‌‌‌صورت ویژه به اصلاح این روندهای معیوب در نظام حکمرانی بپردازیم.

به گزارش پایگاه اطلاع‌رسانی ریاست‌جمهوری، پزشکیان در ادامه با تاکید بر اینکه اگر ما به وظایف خود در قبال سه نهاد بنیادین جامعه و کشور یعنی خانواده، مدرسه و دانشگاه به‌‌‌درستی و بهنگام عمل می‌‌‌کردیم، بسیاری از زمینه‌‌‌های این‌گونه وقایع در کشورمان به وجود نمی‌‌‌آمد، اظهار کرد: تحلیل‌‌‌های جامعه‌‌‌شناختی از سن‌‌‌وسال برخی مرتکبین اعمال و رفتارهای خشونت‌آمیز موید غفلت ما از این سه نهاد بنیادین است و همه دستگاه‌‌‌های مرتبط باید خود را نسبت به انجام وظایف خود و پرکردن خلأها و شکاف‌‌‌های ایجاد شده در مسائل اجتماعی متعهد و مسوول بدانند. رئیس‌‌‌جمهور با بیان اینکه اگر راه و مسیر ما حق است، پس قطعا نباید باکی از نقد داشته باشیم، تصریح کرد: باید رفتارها، اقدامات و تصمیمات مجموعه حاکمیت با ایجاد جاذبه، نسل جوان امروز کشور را به نظام و انقلاب علاقه‌‌‌مند کرده و به سرمایه اجتماعی کشور اضافه کند.