بخشی از جنگل‌های شمال از بین می‌رود

رییس سازمان حفاظت محیط‌زیست با اشاره به بازدید نماینده ویژه رییس‌جمهوری از کنارگذر تالاب بین‌المللی انزلی گفت: نظر ایشان با احداث پل با دهنه‌های بزرگ بوده، به شکلی که مشکلی برای تالاب ایجاد نشود.

فاطمه واعظ جوادی، در گفت‌وگو با ایسنا، افزود: هر نوع عملیاتی در داخل تالاب انزلی به این تالاب بین‌المللی آسیب وارد می‌کند و باید تلاش کنیم کمترین آسیب به این تالاب وارد شود. نماینده ویژه رییس‌جمهوری هم‌اکنون در حال بررسی نوع سازه ساخت پل‌ها با دهانه بزرگ است که هم آلودگی صوتی را کاهش دهد و هم همخوانی با طبیعت موجب آزار پرندگان نشود.

جوادی تاکید کرد: بحث خشک شدن تالاب بین‌المللی انزلی هم موردنظر نماینده ویژه رییس‌جمهوری بوده است.

رییس سازمان حفاظت محیط‌زیست با اشاره به اینکه مسیر پیشنهادی سازمان حفاظت محیط‌زیست نیز به اطلاع نماینده ویژه رییس‌جمهوری رسید، گفت: در صورت ساخت مسیر کنارگذر انزلی در مسیر سازمان حفاظت محیط‌زیست بخشی از جنگل‌های منطقه تخریب می‌شود.

وی خاطرنشان کرد: احساس آرامش می‌کنم و امیدوارم نتیجه خوبی از این بازدید حاصل شود.

به این ترتیب در صورت تایید نماینده ویژه رییس‌جمهوری، مسیر مورد اختلاف در ساخت کنارگذر انزلی در مسیر پیشنهادی وزارت راه و روی پل‌هایی با دهنه‌های بزرگ ساخته خواهد شد.

واعظ‌زاده، معاون علمی و فناوری رییس‌جمهوری به عنوان نماینده ویژه رییس‌جمهوری به همراه وزیر راه‌وترابری، معاون رییس‌جمهور و رییس سازمان حفاظت محیط‌زیست و معاون وزیر مسکن و شهرسازی برای رسیدگی به موضوع ساخت کنارگذر تالاب انزلی روز پنجشنبه به بندر انزلی سفر کرده و از نزدیک در جریان مسائل این تالاب بین‌المللی قرار گرفتند.

اعضای کمیته تخصصی زیربنایی دولت، پس از بازدید ۱۰ دی‌ماه سال گذشته از محل ساخت کنارگذر انزلی و مسیرهای پیشنهادی وزارت راه و سازمان حفاظت محیط‌زیست اعلام کردند که دو گزینه جدید در این زمینه مطرح است که شامل گزینه پیشنهادی وزارت راه و دیگری گزینه پیشنهادی سازمان حفاظت محیط‌زیست است.

این کمیته در حالی که قرار بود در جلسه «یکشنبه» وعده داده شده از مدت‌ها پیش در خصوص این موضوع تصمیم‌گیری کند، بحث در مورد کنارگذر انزلی را تاکنون به تاخیر انداخت و روز گذشته تشکیل جلسه داد.

سرانجام براساس تصمیم کمیسیون اصلی زیربنایی دولت که با حضور ۳ تن از وزرا و رییس سازمان حفاظت محیط‌زیست تشکیل شد، کمیسیون مربوطه با احداث کنارگذر انزلی در مسیر پیشنهادی وزارت راه (مسیر کنونی مصوب شورای‌عالی شهرسازی) با رعایت الزامات زیست‌محیطی موافقت کرد.

یک روز پس از انتشار این خبر رییس سازمان حفاظت محیط‌زیست با حضور در جمع خبرنگاران با تاکید بر اینکه هنوز تکلیف کنارگذر انزلی نهایی نشده است، گفت: رییس‌جمهوری، نظر سازمان حفاظت محیط‌زیست را در حفاظت از تالاب بین‌المللی انزلی لحاظ کرده و به کمیسیون زیربنایی دولت دستور داده تا با نگاه حفاظتی، مجددا موضوع احداث کنارگذر تالاب انزلی بررسی شود.

در پی این امر رییس‌جمهوری نماینده ویژه‌ای را برای بررسی موضوع احداث کنارگذر تالاب بین‌المللی انزلی تعیین کرد.

به گفته کارشناسان محیط‌زیست در صورت اجرای مسیر پیشنهادی وزارت راه حدود ۳۰۰‌هکتار از تالاب بین‌المللی انزلی جدا و دچار تخریب و نابودی می‌شود که با توجه به ارزش ۸ تا ۲۲‌هزار دلاری هر هکتار تالاب بر اساس نرخ‌های بین‌المللی، احداث مسیر پیشنهادی وزارت راه خسارتی معادل ۴۷۰‌میلیارد ریال به تالاب وارد می‌کند.

تالاب بین‌االمللی انزلی علاوه‌بر کارکردهای اکولوژیکی، از جاری شدن سیلاب در منطقه انزلی و از آب گرفتگی شهر انزلی در پی افزایش و بالا آمدن آب دریای خزر به عنوان یک کانال اطمینان جلوگیری می‌کند. از سوی دیگر اجرای مسیر پیشنهادی وزارت راه تالاب را به دو قسمت کرده و موجب می‌شود کارکردهای آن نابود شود.

به گفته کارشناسان، تالاب بین‌المللی انزلی هم‌‌اکنون گرفتار جلبک آزولا شده و این جلبک درحال خفه کردن تالاب و موجودات آن است.

مطالعات انجام شده نشان می‌دهد که سیلاب‌های فصلی تنها تنفسگاه این تالاب است که موجب می‌شود آزولا وارد آب شور شده و از بین برود که این امر خودپالایی تالاب بین‌المللی انزلی است. از سوی دیگر بررسی‌های کارشناسی نشان می‌دهد احداث میانگذر انزلی علاوه‌بر اثرات آلودگی صوتی و هوا، خود پالایی تالاب را نیز از بین برده و موجب خشک شدن بخش‌های وسیعی از این تالاب می‌شود.

به گفته کارشناسان، در صورت احداث جاده کنارگذر براساس سناریوی اول بخش وسیعی از کارکردهای تالاب بین‌المللی انزلی از بین خواهد رفت و احتمال بروز یک فاجعه زیست‌محیطی در این تالاب وجود دارد.

گزارش سازمان بازرسی کل کشور

این در حالی است که سازمان بازرسی کل کشور در گزارشی اعلام کرده است: نتایج مطالعات و تحقیقات انجام گرفته درخصوص تالاب انزلی توسط سازمان حفاظت محیط‌زیست و واحدهای تابعه، راهکارهای مناسبی برای طرح‌های توسعه ارائه و روش‌های تعدیل اثرات سوء یا مخرب این گونه طرح‌ها را مشخص نکرده و اصولا فاقد راهکارهای اجرایی مشخص است.

به همین دلیل و با عنایت به نبود مطالعات فنی و زیست‌محیطی جامع در خصوص تالاب انزلی و همچنین اشکالات و ایردات وارده نمی‌توان با اطمینان کامل هیچ یک از گزینه های موجود اعم از پیشنهادی وزارت راه و سازمان حفاظت محیط‌زیست را تایید کرد.

در بخش دیگری از گزارش سازمان بازرسی کل کشور تاکید شده است: ادامه وضعیت فعلی تالاب انزلی با توجه به ورود سالانه حدود ۳۰‌میلیون مترمکعب فاضلاب شهری، ۱۵‌هزار تن انواع کودهای شیمیایی، ۴۰۰‌لیتر سموم کشاورزی، فاضلاب ۵۰ کارخانه، ورود گونه غیر بومی مهاجم به نام آزولا که به شدت حیات تالاب و به خصوص ماهیان آن را به مخاطره انداخته است، آلودگی صوتی و نفتی ناشی از تردد قایق‌های موتوری هزاران بازدید‌کننده و رسوب حاصل از فرسایش خاک مناطق بالادست به‌طوری‌که عمق متوسط تالاب از ۶ متر به ۵/۱ طی ۴۰ سال اخیر کاهش یافته است، قطعا موجب تخریب و نابودی کامل این اکوسیستم خواهد شد.

این تالاب اخیرا در فهرست تالاب‌های با تغییرات شدید اکولوژیک در لیست قرمز کنوانسیون رامسر ثبت شده است.

تاکنون در تالاب انزلی ۷۸ پرنده شناسایی شده که ۳۳ گونه آبزی و مهاجر و ۴۵ گونه آن کنارآبزی بوده و در بیشه‌زارهای پیرامونی زیست می‌کنند. از سوی دیگر مهم‌ترین ماهیان تالاب انزلی سیم، اردک ماهی، سوف معمولی، کپور، اسبله، شاه‌کولی و ماهی سفید است؛ همچنین در بیشه‌زارهای اطراف این تالاب نیز پستاندارانی مانند گراز، تشی و شغال زیست می‌کنند.

از سوی دیگر دپوی زباله شهری در حاشیه تالاب، ورود سالانه ۵۰۰‌میلیون تن رسوب از حوزه آبخیز، ورود فاضلاب‌های انسانی و آلودگی‌های صنعتی و ورود بی‌رویه سموم و کود‌های شیمیایی مهم‌ترین فشارهایی است که هم‌اکنون به تالاب انزلی وارد می‌شود.