سل تا قلب پایتخت هم پیش آمده است

مریم خباز

وقتی رادیو تهران می‌خواست خبر «تهدید شدن کودکان ایرانی با سل» را پیگیری کند و تایید یا تکذیب آن را از زبان یکی از مسوولان وزارت بهداشت بگیرد هیچ مسوول درجه یکی حاضر نبود پشت خط تلفن حاضر شود و خیلی صریح در این باره سخن بگوید. ایرج خسرونیا، رییس هیات مدیره جامعه پزشکان متخصص داخلی، این خبر را چندی قبل اعلام کرده بود اما وزارت بهداشتی‌ها که گفته‌های او را به هیچ می‌گرفتند، خبر ورود و شیوع سل به ایران را زاییده ذهن خسرونیا تفسیر کردند. آنها می‌گفتند سل در ایران هرگز دوباره ظاهر نشده و حتی در ۱۶ سال گذشته سیر نزولی نیز داشته است؛ اما انگار تایید این خبر و تکذیب آن از دو تریبون گوناگون، داستانی است که بعد از آنفلوانزای مرغی و تابو شدن سخن گفتن از شیوع آن در کشور قرار است برای بیماری سل نیز تکرار شود؛ همان داستانی که به گفته خسرونیا سرپوش گذاشتن روی آن دردی را دوا نمی‌کند.

شما اخیرا اعلام کردید که «سل کودکان را تهدید می‌کند» اما این خبری بود که وزارت بهداشت هرگز حاضر به قبول آن نیست. بالاخره واقعیت چیست؟

موضوعی که من اعلام کردم، نتیجه یک تحقیق بود که در یکی از بیمارستان‌های علوم پزشکی انجام شده بود. من فقط نتیجه آن تحقیق را اعلام کردم که در کنگره امسال نیز این تحقیق مطرح خواهد شد. در واقع در این تحقیق مبتلایان به سل مورد بررسی قرار گرفتند که حدود ۴/۵۲درصد از آنها افغانی و حدود ۶/۴۷درصد آنها ایرانی بودند. به این ترتیب تعداد افراد افغانی مسلول بیش از ایرانیان بیمار بوده که این نشان می‌دهد این مریضی تا قلب پایتخت هم پیش آمده است.

پس خبری را که اعلام کردید باز هم تایید می‌کنید.

بله، البته این حرف من نیست، آماری است که سازمان بهداشت جهانی آن را اعلام می‌کند. طبق آمارهای این سازمان، این بیماری در دنیا بروز کرده؛ به طوری که یک‌سوم مردم جهان به میکروب سل آلوده‌اند و سالی دومیلیون نفر هم به این بیماری مبتلا می‌شوند. ما اگر هشدار می‌دهیم کار نادرستی نیست، بلکه حرف ما این است که سل در ایران هم باید بررسی شود، اکنون اطفال مسلول به جای اتباع ایرانی، افغانی‌اند.

اما با این حال مسوولان وزارت بهداشت این مساله را نمی‌پذیرند. وقتی من در مورد شیوع وبا در عراق هم صحبت کردم آنها گفتند تو از کجا خبر داری؛ اما یک هفته بعد این مساله تایید شد.

به نظر ما این پنهان‌کاری‌ها باعث می‌شود که پزشکان ما در مورد بیماری‌هایی چون سل دیگر اطلاعی نداشته باشند و اگر فردی مسلول را دیدند، بیماری‌اش را تشخیص ندهند.

اکنون شیوع سل در کدام مناطق ایران است؟

در منطقه شرقی ایران که تعداد مبتلایانش از افغانستان هم بیشتر شده است. در این منطقه چون ساکنان شهرهای مرزی مدام به آن طرف مرزها آمد و رفت دارند، دیگر داروهای معمولی هم رویشان اثر ندارد.

حال که وزارت بهداشت از دادن اطلاعات و آگاه کردن مردم ابا دارد در مورد راه‌های پیشگیری از سل برایمان بگویید.

کسی که مبتلا به سل است و خلط مثبت دفع می‌کند، باید از جمعیت جدا شود و خلطش را هم در فضا پرتاب نکند؛ چرا که خلط آزاد، خشک می‌شود و میکروب آن در هوا پراکنده می‌شود. از سوی دیگر رعایت اصول بهداشت و پرهیز از معاشرت با افراد آلوده بهترین راه پیشگیری از بیماری سل است.