مایه حیات صنعت بیمه!
<p> <b>بهروز میرزایی</b> </p> <p> <b>عضو انجمن حرفه‌ای صنعت بیمه</b> </p> <p> صنعت بیمه طی ادوار گذشته روزگاران را از سر گذرانده و سردی و گرمی‌ها به خود دیده است. </p> <p> این صنعت با گذشت سال‌ها فرازها و فرودهایی داشته که همواره مورد شماتت بسیاری از صاحب‌نظران بوده است. از نکات قابل‌توجهی که توسط کارشناسان و صاحب‌نظران این صنعت مورد بحث و بررسی قرار می‌گیرد و در برخی موارد با ظن و گمان در مورد آن مجادله می‌شود ارائه نرخ فنی توسط شرکت‌های بیمه است. بحثی که از بدیهیات و اصول اولیه حرفه بیمه‌گری است. </p>
بهروز میرزایی
عضو انجمن حرفه‌ای صنعت بیمه
صنعت بیمه طی ادوار گذشته روزگاران را از سر گذرانده و سردی و گرمی‌ها به خود دیده است.
این صنعت با گذشت سال‌ها فرازها و فرودهایی داشته که همواره مورد شماتت بسیاری از صاحب‌نظران بوده است. از نکات قابل‌توجهی که توسط کارشناسان و صاحب‌نظران این صنعت مورد بحث و بررسی قرار می‌گیرد و در برخی موارد با ظن و گمان در مورد آن مجادله می‌شود ارائه نرخ فنی توسط شرکت‌های بیمه است. بحثی که از بدیهیات و اصول اولیه حرفه بیمه‌گری است. ولی کاربرد آن برای بیمه‌گران، صرفا در محافل و جلسات رسمی منطقی و قابل قبول رخ می‌نماید و رعایت حال رقیب و احترام به آن فقط در حد همین محافل است، درحالی‌که در فضای کار و در برخورد با مشتریان کنار گذاشته می‌شود و کمتر به اهمیت آن توجه می‌شود و به نوعی موجب آزار دیگران می‌شود.
با اینکه صنعت بیمه داعیه ایجاد امنیت و آرامش را دارد، خود در آرامش نیست، ناهماهنگی و ناسازگاری سازمان‌ها و نهادهای غیربیمه‌ای با صنعت بیمه از یک‌طرف و رقابت ناسالم بین بیمه‌گران در بسیاری مواقع از طرف دیگر این تنش و ناامنی‌ها را دامن می‌زند. اگر از رقابت ناسالم و ناامنی در فضای کاری صنعت بیمه صحبت می‌شود برای آن دلیل و مصداق‌ها وجود دارد.
بر اساس مستندی، شرکت بیمه «X» طی چند سال با بیمه‌گذاری قرارداد داشته و بیمه‌گذار براساس نظرسنجی انجام شده از خدمات بیمه‌ای آن رضایت نسبی داشته‌اند. بیمه‌گذار، برای حفظ روند واگذاری و استفاده از خدمات بیمه‌ای بیمه‌گران به‌طور معمول از چند شرکت بیمه استعلام نرخ می‌کند که در این بین شرکت بیمه «X» که ضریب و نسبت خسارت بیمه‌گذار را در اختیار داشته مطابق سالیان قبل براساس محاسبات فنی نرخ خود را به مشتری ارائه می‌کند که در فرآیند بازگشایی پاکت‌های استعلام شرکتی با مشخصه بیمه «Y» با نرخی پایین‌تر از نرخ سال قبل که شرکت بیمه «X» با بیمه‌گذار قرارداد داشته، برنده استعلام می‌شود. متاسفانه هر یک از شرکت‌های بیمه در بازار بیمه داعیه رعایت اخلاق حرفه‌ای را دارند ولی در مواردی از این دست، نه‌تنها اخلاق رنگ باخته بلکه جایی برای دفاع از این صنعت را در مجادله با بیمه‌گذاران باقی نمی‌گذارد.
با گریزی به تیتر یادداشت نرخ فنی را باید مایه حیات صنعت بیمه دانست، این پاسخی است که به بیانی یادآوری یا باز گفت بدیهیات است که «نرخ فنی برای صنعت بیمه همچون آب برای انسان مایه حیات است» صنعت بیمه در روزگاری به سر می‌برد که هنور اندرخم یک کوچه است و در عمل به بدیهیات داشته‌های علم خود دچار تردید شده است. به‌رغم تاکید بیش از حد دست‌اندرکاران صنعت بیمه بر عدم ارائه نرخ فنی به بیمه‌گذار و رعایت جوانب فنی و اخلاقی در ارائه نرخ، شاهد بی‌پروایی هستیم که چندی است حیات صنعت بیمه را به مخاطره انداخته است. همان‌گونه که می‌دانید، صنعت بیمه چند سالی است در تکاپوی ارتقا و افزایش ضریب نفوذ بیمه در کشور و پررنگ کردن نقش خود در اقتصاد کشور است. در طول این سال‌ها صنعت بیمه با ایجاد تغییر و تحولات مدیریتی با ارائه برنامه عملیاتی، تدوین سند چشم‌انداز و... سندهایی که چارچوب‌ها را برای فعالیت بهتر و نفوذ بیشتر در جامعه مهیا می‌کند دست به‌کار شده و درصدد است که خود را به اقتصاد و فعالان اقتصادی ثابت کند. ولی طی این سال‌ها گفتار و عمل بیمه‌گران یکی نبوده و یکسری کجروی‌ها و رفتارهای غیرحرفه‌ای با هدف افزایش سهم از بازار به هر قیمتی در حال شکل‌گیری است که متاسفانه رفتار صنعت بیمه را به‌عنوان یکی از شخصیت‌های اصلی و مهم اقتصاد کشور تحت‌تاثیر قرار داده است. با اینکه دست‌اندرکاران صنعت بیمه بهتر از همگان می‌دانند ارائه نرخ‌های غیرفنی و پایین‌تر از حد معمول موجب بروز رقابت ناسالم و رفتارهای نادرست و خارج کردن رقبا از دور رقابت می‌شود ولی متاسفانه کماکان بر آن اصرار دارند.
آیا صنعتی که خود را بانی و مروج و به قولی تئوری آینده‌نگری در سرمایه‌گذاری برای جامعه می‌داند می‌تواند با شکل‌گیری رفتار نادرست فروشنده خوبی باشد؟ به نظر می‌رسد تا وقتی بیمه‌گران اراده‌ای بر پایبندی به اصول حرفه‌ای بیمه که جان مایه آن را شکل می‌دهد، از خود نشان ندهند و معضل نرخ‌شکنی را حل نکنند نباید از جامعه انتظار استقبال از بیمه و خدمات آن‌را داشت، چرا که با وجود نرخ‌شکنی که پیامد آن عدم ایفای تعهدات است مشتریان هر روز از صنعت بیمه دورتر خواهند شد و با ایجاد فضای بی‌اعتمادی نمی‌توان انتظار افزایش ضریب نفوذ بیمه‌ای را داشت. بروز بی‌اعتمادی در جامعه نسبت به خدمات بیمه‌ای یکی از مهم‌ترین پیامدهای نرخ شکنی بیمه است که به‌طور حتم نه تنها باعث بزرگ‌تر شدن کیک صنعت بیمه نخواهد شد بلکه آن‌را در همین حد و اندازه نگه خواهد داشت. ظاهرا، برخی بیمه‌گران جذب نقدینگی را به‌عنوان هدف و دلیلی برای ارائه نرخ پایین و عدم رعایت نرخ فنی برگزیده‌اند، غافل از اینکه با کسب حداقل نقدینگی باید پاسخگوی تعهدات سنگینی باشند که با اولین اتفاق و شوک اقتصادی باید به تعهدات خود عمل کنند. در این مجال با گریزی به تحقیقی که پژوهشکده بیمه پیرامون علل رواج نرخ‌های غیرفنی در بازار بیمه انجام داده است مطلب را به آخر می‌رسانیم. این تحقیق، دلیل رواج نرخ‌های غیرفنی در بازار بیمه را استراتژی افزایش سهم از بازار، نبود نظام محاسباتی و اکچوئری مناسب در شرکت‌های بیمه و نگاه کوتاه‌مدت مدیران به بازار و وجود فرهنگ مدیریت دولتی در مدیران شرکت‌های بیمه قلمداد کرده است.
