دوره ۱+۴ بیمه‌گری به پایان رسید

گروه بنگاه‌ها- لیلا اکبرپور: چهارمین نشست شورای گفت‌وگوی رسانه و صنعت بیمه با حضور دکترمسعود حجاریان مدیرعامل انجمن حرفه‌ای صنعت بیمه برگزار شد.

محور گفت‌وگو نقش حاکمیت در توسعه اقتصاد و در مقیاس کمتر نقش حاکمیت بیمه در توسعه بیمه بود.

حجاریان با تعریف ساده‌ای از حاکمیت صحبت‌هایش را آغاز کرد و گفت: اگر بپذیریم که مردمی دور هم جمع شده‌اند و می‌خواهند جامعه را اداره کنند، چه روش‌هایی برای اداره این جامعه هست؟ یا تجربه جهانی برای جامعه پیشرفته امروز چه ساختارهایی را تدارک دیده است؟

حجاریان یادآور شد: در ایران قبل از ابلاغ سیاست‌های کلی اصل ۴۴ نظام اداره حکومتی ما نظام دولت‌محور بود به طوری که دولت با سرمایه‌گذاری پول نفت در پروژه‌های راهسازی و تولید و اشتغال‌زایی و... اقتصاد کشور را مدیریت می‌کرد. او ادامه داد: اما به این نتیجه رسید که این نظام بهره‌وری ندارد و کشورهای دیگری مانند ترکیه که نظام دیگری دارند ازایران سبقت گرفته‌اند بنابراین نظام حاکمیتی ایران نیز تغییر کرد.

وی با بیان اینکه کشورهای توسعه‌یافته با یکدیگر سر بازار کشور سومی رقابت دارند، گفت: نظام بهره‌ور ترکیه موجب شد تا ایران بازار آسیای میانه را طی سال‌های گذشته از دست بدهد. چرا؟ چون نظام ترکیه نظامی بهره‌ور و نظام ایران نظامی نابهره‌ور بود.

حجاریان گفت: انسان‌های استراتژیک این توان را دارند که افق تفکر خودشان را بلندمدت بگیرند و پیش‌بینی کنند ۱۰ سال یا ۲۰ سال آینده چشم‌انداز کدام کشورها پیروز می‌شوند.

وی ادامه داد: به عنوان مثال آیا ۱۰ سال دیگر ایران بازار عربستان را می‌گیرد یا ترکیه یا آلمان؟ دیگر جدال بین چشم‌اندازهاست. آیا ایران می‌تواند در تولید لوازم خانگی ۱۰ سال آینده بازار منطقه را بگیرد؟

حجاریان تصریح کرد: صنعت خودرو کره طی ۲۰ سال توانست صفر تا ۱۰۰ بازار بین‌المللی را بگیرد و خودرو با کیفیت هیوندایی تولید کند اما صنعت خودرو ایران طی این مدت توانست خودروهایی با این قیمت و کیفیت داشته باشد. خودروسازان ایرانی و هیوندایی محصول نظام اقتصادی کشورهای متبوع خود هستند. مدیرعامل انجمن حرفه‌ای صنعت بیمه گفت: اگر نظام حاکمیت صنعت بیمه شایسته بود که شرکت بیمه توسعه محصول آن نمی‌شد (بیمه توسعه سال ۹۳ به دلیل عدم رعایت مصوبات شورای‌عالی بیمه با زیان سنگینی مواجه شد و نتوانست خسارت زیان‌دیدگان را پرداخت کند و شورای‌عالی بیمه مجوز فعالیت این شرکت را لغو کرد).

حجاریان با اشاره به اینکه نظام حاکمیتی در دنیا به این نتیجه رسید که باید بنگاه از نظام حاکمیتی خارج شود، گفت: در صنعت بیمه ایران چه کسی آیین‌نامه‌های بیمه مرکزی را نوشته است؟ شرکت‌ها تنها مجری هستند.

وی افزود: در نظام نظارتی بیمه مرکزی اجرای آیین‌نامه‌های مدون دنبال می‌شود، آیا این مقررات به درستی اجرا می‌شود؟ اگر آیین‌نامه‌ها به درستی اجرا نشود از ضعف حاکمیت صنعت بیمه است. حجاریان با بیان اینکه اطلاع‌رسانی و شفافیت وظیفه دیگر حاکمیت بیمه است. گفت: رسانه‌ها باید به دنبال صورت‌های مالی شرکت بیمه ایران باشد درحالیکه بیلان تمام شرکت‌های بیمه در سایت‌ها منتشر شده است. چرا بین بیمه ایران و سایر شرکت‌های بیمه تفاوت قائل می‌شوند؟ این یعنی ناعدالتی. مدیرعامل انجمن حرفه‌ای صنعت بیمه درخصوص وظایف حاکمیت گفت: تدوین مقررات اولین وظیفه حاکمیت و نظارت بر اجرای درست آن دومین، اطلاع‌رسانی درست سومین و تدابیر توسعه چهارمین وظیفه حاکمیت است.

حجاریان گفت: چرا توسعه‌ای اتفاق نمی‌افتد؟ زیرا حاکمیت باید مجوز فعالیت دهد. به‌عنوان مثال اگر به خبرنگار مجوز فعالیت ندهند او می‌رود درشغل دیگری مشغول می‌شود و رسانه توسعه نمی‌یابد. الان درصنعت بیمه حاکمیت مجوز ورود شرکت‌های بیمه را نمی‌دهد.

او ادامه داد: حاکمیت صنعت بیمه موانعی را پیش پای بخش خصوصی گذاشته که نمی‌تواند مجوز تاسیس بیمه جدید بگیرد. سرمایه اولیه بیمه باید ۲۵۰ میلیارد تومان باشد، دو سال هم‌زمان می‌برد و شاید مجوز بدهند شاید هم ندهند. در واقع هیچ تعهد زمانی ندارد که چه زمان پاسخ سرمایه‌گذار را بدهند هر وقت صلاح دانستند درخواست یک گروه برای تاسیس شرکت بیمه را روی میز می‌گذارند.

وی بار دیگر بر تغییر نظام دولتی تاکید کرد و گفت: در نظام قدیم دولت تولید می‌کرد و مردم هم تقاضا می‌کردند، اما امروز نظام عوض شده است. امروز حاکمیت باید بگوید مردم خواسته‌های خود را از شرکت‌هایی که دراین فضای کسب‌وکار ایجاد شده‌اند تقاضا کنند و من دولت فقط روابط بین مردم و بنگاه‌ها را تنظیم می‌کنم. درواقع دولت فقط وظیفه حاکمیتی دارد نه اجرایی.

او درپاسخ به این پرسش که «اگر سرمایه‌گذار خارجی نیامد و سرمایه‌گذار داخلی هم سرمایه‌اش را ازکشور خارج کرد. چه می‌شود؟» گفت: در آن صورت دولت باید وارد شود اما توجه داشته باشید که درکشورهای عقب افتاده کسی در زیرساخت‌ها سرمایه‌گذاری نمی‌کند و تمام این وظایف بردوش دولت‌ها است.

حجاریان ادامه داد: در کشورهای توسعه‌نیافته سرمایه‌گذار فقط در بخش تجارت که پروسه کوتاه‌مدتی دارد وارد می‌شود و با کوچک‌ترین سختی می‌رود درحالی‌که حاکمیت باید زمینه را برای سرمایه‌گذاری‌های باثبات بلندمدت آماده کند. وی گفت: تولید مرحله بالاتری از تجارت است و حضور تولیدکننده در کنار سرمایه‌گذاری‌اش یعنی فضای سرمایه‌گذاری باثبات. او مرحله سوم را تحقیق و توسعه دانست و گفت: برای تولید، بخش قوی تحقیق می‌خواهیم که نیازمند دانشمند است، درواقع وظیفه بعدی حاکمیت نگهداری مغزها است تا بتوانیم بهترین مراکز تحقیقاتی و دانشگاهی را داشته و بهترین محصولات را تولید کنیم.

وی افزود: نیازی نیست دولت خودش مرکز رویان را تاسیس کند باید شرایطی را فراهم کند که صدها موسسه رویان درآن شکل گیرند.

حجاریان گفت: درنظام توسعه یافته می‌گویند تجمیع گروهی از نهادها مانند دولت، شرکت‌ها، انجمن‌ها و رسانه درکنار هم توسعه را ایجاد می‌کند.

وی یادآورشد: درسال‌های گذشته صنعت بیمه کشور ما شامل بیمه مرکزی و چهار شرکت بیمه دولتی بود و به تشکل‌هایی مانند انجمن حرفه‌ای صنعت بیمه و شورای گفت‌وگوی رسانه و بیمه و حتی سندیکای بیمه‌گران نیازی نبود.

حجاریان گفت: اما امروز در نظام مدرن همه‌چیز تغییر کرده به جز تفکر گروهی که هنوز سنتی است. زمانی بیمه مرکزی ۵۰ درصد اتکایی اجباری دریافت می‌کرد و چهارشرکت هم دربازار بودند یک گروه ۱+۴ اما امروز ۲۸ شرکت بیمه خصوصی وارد شده و باید مقررات و قوانین و فضای کسب‌وکار برای فعالیت این بخش فراهم شود.

وی یادآور شد: پس از ۱۵ سال به تازگی بیمه مرکزی نقش جدید خود را درک کرده است، اما هنوز تکلیف و جایگاه بیمه ایران مشخص نیست. حجاریان بر رتبه‌بندی شرکت‌های بیمه تاکید کرد و گفت: در بازار بیمه ایران همه شرکت‌ها می‌توانند در هر پروژه‌ای وارد شوند هرچقدرکه بخواهند منابع جذب کنند چرا؟ چون نظام بیمه‌ای کشور شایسته‌پرور نیست. وی افزود: در دنیا یک شرکت تازه تاسیس وارد بازار می‌شود فعالیت می‌کند و براساس عملکرد خود رتبه می‌گیرد اگر مشکلی هم داشته باشد رتبه او تنزل می‌یابد، اما درایران همه شرکت‌ها از اول خوب هستند.

حجاریان ادامه داد: در دنیا وقتی یک شرکت بیمه رتبه AAA می‌گیرد یعنی معتبرترین و سایرشرکت‌ها می‌توانند به آن اتکا کنند، اما در کشورمان این موضوع دیده نمی‌شود.