صندوقهای تثبیت درآمد نفت به کجا می‌روند؟
روزنامه تایمز مالی گزارشی درباره وضعیت جاری صندوقهای تثبیت درآمد نفت تهیه کرده است.
روزنامه تایمز مالی گزارشی درباره وضعیت جاری صندوقهای تثبیت درآمد نفت تهیه کرده است. دارایی صندوق نروژ از کمتر از ۱۰۰میلیارد دلار در سال ۲۰۰۲ به تقریبا ۳۰۰میلیارد‌دلار رسیده است. در نتیجه اینکه پول صندوق‌ها در چه راه‌هایی استفاده شود بسیار اهمیت دارد. در کشورهای با محیط غیر شفاف مثل اکوادور، دولت‌ها موجودی صندوق‌ها را برای هزینه‌های جاری دائما تاراج می‌کنند. برخی صندوق‌ها از دستبرد دولت‌ها محفوظ مانده و دارای اهداف و مدیریت مستقل و بلند مدت هستند که معمولا این ثروت را برای نسل‌های آینده حفظ می‌کنند. سایرین درآمد نفت را دم‌دست نگهداشتند تا در بودجه‌های سالانه خرج کنند، در حساب‌های ارزی بگذارند یا حتی صرف ریخت‌و‌پاش‌ها و کارچاق کنی بکنند. مشکلات زمانی به وجود می‌آید که هیچ قیم و سرپرستی برای این پول‌ها تعیین نمی‌شود. این مساله خصوصا در کشورهای در حال توسعه بسیار حاد است چون که وسوسه می‌شوند تا پول نفت را صرف هزینه‌های جاری کنند خصوصا در پروژه‌های
زیر بنایی با محبوبیت سیاسی کوتاه مدت. بسیاری از روس‌ها می‌گویند ۹۰میلیارد‌دلار پول صندوق تثبیت نفت را باید برای رهایی اقتصاد وابسته کشور به مواد خام استفاده کرد، سایرین خواهان یک اتوبان پرزرق و برق بین مسکو و سن پترزبورگ هستند. خطر این است که تزریق درآمد نفت و منابع صندوق به بودجه دولت باعث اعتیاد دولت‌ها شود- شاهد آن ته کشیدن صندوق نفت ونزوئلا از ۱۹۹۹ تاکنون است. برای جلوگیری از این اتفاق، دولت روسیه در حال بررسی تبدیل صندوق به دو صندوق مجزا است تا حداقل بخشی از دارایی‌های صندوق حفظ شود.
حتی پول کنار گذاشته برای نسل‌های بعد هم با خطر تاراج مواجه است. مبلغ ۸۰میلیارد دلار از صندوق نسل آینده کویت که بیش از ۲۰۰میلیارد دلار موجودی دارد و بر اساس مصوبه مجلس کنار گذاشته شده است برای بازسازی کشور در پوشش وام برداشت شد. در دنیای نامطمئن و پرتلاطم سیاسی، مقررات و مصوبات به اندازه کافی قوی نیستند تا از چنین مبالغ عظیمی برای مدت طولانی محافظت کنند.
مساله دیگر به مدیریت واقعی این دارایی‌ها برمی‌گردد. بسیاری از این صندوق‌ها مدیریت ریسک یا حتی تخصص سرمایه‌گذاری ندارند و فقط ۳۰درصد آنها این وظایف را برون‌سپاری کرده‌اند.
تخصیص دارایی‌ها نیز افتضاح است: اکثر صندوق‌ها تقریبا ۱۰۰درصد منابع را در اوراق قرضه سرمایه‌گذاری کردند در حالی که تجربه تاریخی حکم می‌کند در بازار سهام سرمایه‌گذاری شوند.
دولت‌ها باید به الگوهای نروژ و آلاسکا نگاه کنند. این صندوق‌ها شفافیت بالایی دارند و اجباری بودن ارائه گزارش به عموم مردم و روزنامه‌نگاران باعث گوش به زنگی و هشیاری نسل‌های فعلی و آتی در برابر عملکرد آنها می‌شود.
