وضعیت شاخص شدت انرژی در کشورهای بریک (BRIC)

براساس بررسی‌های موسسه مشاوره اقتصادی گلدمن ساکس در مورد شاخص شدت انرژی (میزان انرژی مصرفی به ازای هر هزار دلار تولید ناخالص داخلی) در چهار کشور برزیل، روسیه، هند و چین که به کشورهای بریک معروف هستند چهار نتیجه جالب به دست آمده است: ۱ - در فاصله ۱۹۹۴ تا ۲۰۰۳، میزان مصرف انرژی چین برای هر واحد محصول تولیدی در صنایع ۵۶درصد کاهش یافته است که بزرگترین پیشرفت در کارایی انرژی بین کشورهای در حال توسعه بوده است. در همین دوره شدت انرژی در هند فقط ۳۰درصد کاهش داشته و برزیل تقریبا پیشرفتی در این زمینه نداشته است. پس نباید چین را به خاطر مصرف بسیار زیاد انرژی محکوم کنیم. چون جمعیت این کشور زیاد بوده و اقتصاد در مراحل اولیه صنعتی شدن است. اقتصاد در حال بزرگ شدن چین، پیشرفت بسیار بیشتری از سایرین داشته است.

۲ - شدت انرژی روسیه در بین بالاترین‌های جهان است. شدت انرژی این کشور حدود سه برابر آمریکا است. در کشوری که انرژی را به مردمانش با چنان میزان یارانه‌ای تحویل می‌دهد که برق تقریبا رایگان است چنین وضعیتی تعجب ندارد. در ضمن ایران و ونزوئلا نیز مصرف انرژی و بالاخص مصرف بنزین بالایی دارند چون قیمت انرژی به‌شدت یارانه‌ای است. بهترین سلاح برای جلوگیری از اتلاف و مصرف غیراقتصادی انرژی، اجازه دادن به بازارها است تا قیمت‌ها را تعیین کنند.

۳ - شدت انرژی‌بری بخش غیرصنعتی چین دو برابر بخش صنعتی این کشور است.

۴ - گزارش پیش‌بینی می‌کند کشورهای بریک (به استثنای روسیه) هنگامی که به سطح درآمد فعلی کشورهای توسعه‌یافته‌تر (آمریکا، ژاپن و غیره) برسند انرژی سرانه بسیار کمتری نسبت به میزان کنونی در کشورهای توسعه یافته مصرف کنند.

آمریکا در زمان حال و آینده بزرگترین مصرف‌کننده انرژی (حتی با توجه به درآمد سرانه) باقی خواهد ماند. چرا آمریکایی‌ها هنوز هم انگشت خود را به سوی کشورهای در حال توسعه نشانه رفته و چین را به خاطر تمام کردن منابع انرژی سیاره زمین متهم می‌کنند.

رابطه بین رشد اقتصادی و محیط زیست نشان می‌دهد هر چقدر کشور ثروتمندتر شود، شدت انرژی کاهش می‌‌یابد چون کارایی بخش صنعتی بیشتر شده و تغییر ساختار اقتصاد به بخش خدمات باعث صرفه جویی در مصرف انرژی می‌شود. نتیجه اینکه بهترین سلاح در برابر آلودگی، رشد اقتصادی است نه اینکه قاره آفریقا را به باغ وحش تبدیل کنیم.