بیم دنیا از افزایش ارزش یوان

نیلوفر قدیری- هنری پالسون، وزیر دارایی آمریکا برای اولین‌بار به چین رفت. کسی درباره موضوع اصلی این سفر تردیدی ندارد. چینی‌ها انتظار شنیدن همان حرف‌هایی را از پالسون دارند که از مدت‌ها قبل تاکنون از وزرای قبلی آمریکا شنیده بودند: بگذارید پولتان کمی افزایش ارزش پیدا کند تا صادراتتان آنقدر ارزش رقابتی نداشته باشد.

اما موقعیت پالسون در افکار عمومی بهتر از مقامات قبلی وزارت دارایی آمریکا است. او در سخنرانی اخیر خود نشان داد که رویکردش محکم و خلل‌ناپذیر اما دوستانه است. در آن سخنرانی گفت: کامیابی آمریکا و چین در اقتصاد جهانی کاملا به هم وابسته و مرتبط است. سخنان او به سرعت محافظه‌کاران آمریکایی را که رشد چین را خطرناک می‌دانند، برآشفت. پالسون از چین خواست به مسوولیت‌های خود به عنوان یک رهبر جهان بیشتر عمل کند و بازارهایش را بیشتر بگشاید و نظام پولیشان را انعطاف‌پذیرتر کنند.

هفته گذشته ارزش یوان در برابر دلار آمریکا به ۹۲۳/۷ رسید که این بالاترین رقم از جولای سال گذشته است. شاید دلیل این شرایط آن باشد که آمریکا تنها کشوری نیست که از چین می‌خواهد نظام پولی‌اش را اصلاح کند. «رودریگو راتو»، رییس صندوق بین‌المللی پول هم که نگران عدم توازن در نظام پولی و تجارت جهانی در اثر کسری حساب جاری آمریکا است، خواستار انعطاف بیشتر قیمت یوان شده است.

اما چین تاکید کرده که مداخله زیاد را تحمل نمی‌کند. رییس بانک‌مرکزی چین در نشست اخیر صندوق بین‌المللی پول گفت: صندوق بین‌المللی پول باید به استقلال اعضا در انتخاب نظام نرخ تبادل ارز خود احترام بگذارد.

رویکرد پالسون و تاکید او بر اینکه آزاد گذاشتن نرخ ارز برای خود چین مفید و پرسود است و مانع از فشار تورمی رشد سریع صادرات این کشور می‌شود، در میان مقامات چینی با استقبال بیشتری روبه‌رو می‌شود تا حرف‌ها و اظهارنظرات محافظه‌کاران آمریکایی.

اما این سفر هیچ نشانه‌ای از پیشرفت در اصلاحات ارزی و پولی نداشت. او با معاون نخست‌وزیر چین درباره ورود این کشور به سازمان تجارت جهانی گفت‌وگو کرد و بعد از پایان مذاکراتش از ایجاد یک گفت‌وگوی اقتصادی دوبار در سال میان چین و آمریکا خبر داد. در این بیانیه‌ها هیچ اشاره‌ای به یوان نشد. اما حتی اگر بانک مرکزی چین بگذارد که ارزش یوان افزایش یابد، شرایط مطابق خواسته خیلی‌ها نمی‌شود. همان‌طور که «کوون» استاد علوم اقتصاد دانشگاه جورج میسون می‌گوید، چین بسیاری از قطعاتی را که مونتاژ می‌کند و به محصول نهایی تبدیل می‌کند، وارد می‌کند. با افزایش ارزش یوان این قطعات ارزان‌تر تمام می‌شود و تاثیری که قرار بوده با افزایش ارزش یوان بر صادرات گذاشته شود، خنثی می‌شود. قدرت رقابتی چین فقط به پول ارزان آن خلاصه نمی‌شود. اگرچه چین یکی از دلایل بزرگ کسری حساب جاری کنونی آمریکا است، نمی‌توان گفت که تنها دلیل است. تا وقتی آمریکایی‌ها اشتهای خود را به واردات و وام‌گیری محدود نکنند و شروع به تولید محصولاتی نکنند که دیگر کشورها به دنبال خرید آن هستند، این کسری ادامه خواهد یافت و همچنان یک معضل خواهد بود. دولت چین هم همین را می‌گوید.

افزایش ارزش یوان تاثیرات و پیامدهای منفی برای غرب دارد که کمترین آن کمبود قطعات الکترونیک ارزان است. واردات ارزان چینی تورم را در بسیاری کشورها کنترل کرده و به بانک‌های مرکزی امکان داده که نرخ بهره را بدون نگرانی از پیامدهای اقتصادی، پایین نگه دارند. همان‌طور که رییس بانک مرکزی انگلیس هشدار داده است، وقتی یوان شروع به افزایش ارزش کند، بانک‌های مرکزی با فشار تورمی بیشتری روبه‌رو می‌شوند.

به همین دلیل بانک‌های مرکزی دنیا چندان مشتاق افزایش ارزش یوان نیستند.

منبع: اکونومیست