رضایت‌مندی حداکثری بیمه‌گران و بیمه‌گزاران را با جدیت دنبال می‌کنیم

عملکرد بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران و صنعت بیمه
صنعت بیمه به عنوان یک زیرساخت مهم اقتصادی در بسیاری از مناسبات اقتصادی و اجتماعی کشور، اثرگذار است و این تأثیر، گاه به صورت آشکار و گاه نهفته، خود را نشان می‌دهد.

بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران در راستای بازیابی جایگاه و ایفای نقش حساس خود در زمینه‌های هدایتی، نظارتی و حمایتی می‌کوشد با هدایت دقیق و کارشناسانه، نظارت فعال و مستمر و حمایت دو جانبه برای بیمه‌گذاران و بیمه گران، در کنار دیگر دستگاه‌های خادم نظام مقدس جمهوری اسلامی به وظایف و ماموریت‌های خود به نحو احسن، عمل نماید.
به کارگیری روش‌های توسعه بازار و تلاش برای افزایش ضریب نفوذ بیمه در کشور از طرق مختلف و به خصوص ایجاد بسترهای مناسب برای فرهنگ سازی و به تبع آن افزایش سرانه بیمه از یک سو و تأمین و تضمین آرامش بازار کسب و کار و بالاخره نظارت مستمر در ابعاد فنی و مالی در سطوح مختلف شرکت‌ها، نمایندگی‌ها و کارگزاری‌ها از برنامه‌های جدی بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران است که در راستای آرامش بخشی و اطمینان دهی به تمامی آحاد جامعه، طراحی و اجرا شده و خواهد شد.
در چند سال اخیر و به خصوص سال گذشته و سال جاری، توطئه ای ناجوانمردانه از سوی بخشی از جامعه جهانی که خود را قیم و ارباب جهان می‌دانند، علیه ملت شریف ایران شکل گرفت و بدخواهان بین المللی نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران، شمشیرهای تحریم را از نیام برکشیدند تا به اقتصاد پویای کشور لطمه وارد کنند. اما فرزندان خلف این مرز و بوم با ارائه طرح‌ها و اجرای برنامه‌های مبتکرانه، لبه تیز تیغ تحریم‌ها را برگردانند و با خلق فرصت‌های جدید از تحریم‌های ناجوانمردانه و حل مشکل پوشش بیمه‌ای منابع مهم اقتصادی کشور برگ زرین دیگری به کتاب تاریخ افتخارات ایران عزیز افزودند.

در این دوره حساس و استراتژیک که صنعت بیمه با چالش‌های بین المللی روبرو بوده و هست، اهالی این صنعت از رویکرد توسعه گرایانه نیز غافل نبوده اند و با تلاش خستگی ناپذیر خود، شاخص‌های بیمه‌ای را ارتقا داده‌اند.
رشد قابل توجه حق بیمه تولیدی و آشنایی بیشتر مردم با رشته‌های بیمه‌ای اعم از بیمه‌های زندگی و غیرزندگی و همچنین حرکت در مسیر توسعه شرکت‌های بیمه‌ای و نگاه آینده پژوهانه، خلق ظرفیت‌های تازه، بازارسازی و به دنبال آن کوشش برای افزایش سطح رضایت‌مندی بیمه‌گذاران و بیمه‌گران از دستاوردهای مهمی است که بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران در آن سهم قابل توجهی دارد.
اصلاح آیین‌نامه‌ها و تشکیل کارگروه‌های مختلف برای بازنگری در قوانین موجود برای آسان سازی فعالیت‌های بیمه‌ای و ایجاد بستر مناسب برای توسعه صنعت بیمه از برنامه‌های مهمی است که از سال گذشته در بیمه مرکزی آغاز شده و با جدیت هر چه تمامتر دنبال خواهد شد.

رتبه‌بندی شرکت‌های بیمه، شفاف سازی صورت‌های مالی، ایجاد واحد حسابرسی داخلی، ساماندهی سرمایه‌گذاری‌ها، تعامل گسترده با دستگاه‌های ذیربط و نهادهای ذی‌نفع و مجلس شورای اسلامی و همچنین ارتباط تنگاتنگ با راهنمایی و رانندگی از دستاوردهای مهم بیمه مرکزی در سال گذشته به شمار می‌رود.
در کنار این دستاوردها، فعالیت دو چندان صندوق تأمین خسارت‌های بدنی و پژوهشکده بیمه نیز در کارنامه فعالیت سال گذشته جایگاه مناسبی دارد. راه‌اندازی دوره دکترای بیمه، تربیت اکچوئر و نگاه جدی به پژوهش‌های کاربردی از دیگر فعالیت‌های جدی بیمه مرکزی در سال ۱۳۹۰ به حساب می‌آید.

برنامه تحول در صنعت بیمه
به دنبال تاکید رییس‌جمهور بر تنوع در خدمات‌رسانی و سرویس‌دهی صنعت بیمه کشور و ارتقای نقش آن در توسعه اقتصادی، بحث تحول در صنعت بیمه با تشکیل کارگروه‌های تخصصی در زمینه‌های مختلف از جمله فناوری اطلاعات، نظارت، تعاملات بین المللی و... با مسئولیت بیمه مرکزی جمهوری اسلامی ایران و شرکت‌های بیمه و مشارکت برخی از صاحبنظران صنعت بیمه آغاز شد و برنامه تحول در صنعت بیمه کشور تهیه و تدوین گردید.

۱- ارزیابی عملکرد برنامه تحول در صنعت بیمه
بررسی عملکرد صنعت بیمه پس از شروع برنامه تحول در این بخش از سال ۱۳۸۷ به بعد بر مبنای شاخص‌های کلیدی، نشان از موفقیت در دستیابی به اهداف کلان میان مدت در سال ۱۳۹۰ دارد. بر این اساس:
• سهم بخش غیردولتی، طی سال ۱۳۹۰، به ۲/۵۳ رسید و از هدف ۴۲ درصدی پیش بینی شده در برنامه، جلو افتاد.
• حق بیمه سرانه در سال ۱۳۹۰ به ۹۳ دلار رسید و موجبات پیشی گرفتن از هدف ۷۸ دلاری در برنامه را فراهم نمود.
• ضریب نفوذ بیمه در سال ۱۳۹۰ به حدود ۵/۱ درصد رسید.
• ارتقاء سهم بیمه‌های زندگی از بازار بیمه و رسیدن آن به ۸ درصد در سال ۱۳۹۰، باعث جلو افتادن از هدف مورد انتظار ۶/۷ درصد برنامه گردید.
• سهم بیمه‌های اختیاری (غیر از بیمه اجباری شخص ثالث) در سال ۱۳۹۰ به ۵۴ درصد رسیده است.
• میزان انحصار در بازار بیمه (برمبنای فرمول هرفیندال- هیرشمن) در سال ۱۳۹۰ به عدد ۲۴۸۳ رسید.

۲- بررسی جایگاه جهانی صنعت بیمه کشور
از آنجا که بررسی شاخص‌های کلیدی برنامه تحول وابسته به متغیر پایه‌ای حق بیمه تولیدی در صنعت بیمه است، ابتدا به بررسی آمار عملکرد آن در سطح بین‌المللی پرداخته می‌شود:
۱-۲- حق بیمه تولیدی
میزان تولید حق بیمه‌های بازار بیمه کشور با رشد ۸/۲۲ درصدی (بر پایه دلار) از ۷/۵ میلیارد دلار در سال گذشته به ۷ میلیارد دلار در سال ۲۰۱۱ (۱۳۹۰) رسیده است. همچنین حق بیمه تولیدی صنعت بیمه کشور (بر پایه دلار ) نسبت به پنج سال گذشته تقریباً ۲ برابر شده است.
بر اساس آمار سال ۲۰۱۱ (۱۳۹۰)، صنعت بیمه کشور حدود ۱۵/۰ درصد از بازار بیمه جهان سهم داشته و با دو پله ارتقاء نسبت به سال قبل در جایگاه چهل و چهارم ایستاده ‌است. همچنین کشور ما در سطح منطقه چشم‌انداز با سهم ۱/۱۴ درصدی در جایگاه سوم قرار دارد (پس از فلسطین اشغالی و ترکیه).

۲-۲- حق بیمه سرانه
نسبت حق ‌بیمه تولیدی بازار بیمه به جمعیت کشور از ۷۶ دلار در سال ۱۳۸۹ به حدود ۹۳ دلار ( حدود ۱۱۵ هزار تومان) در سال ۱۳۹۰ رسیده است. بدین ترتیب شاخص مذکور نسبت به سال گذشته حدود ۱۷ دلار افزایش یافته است.
میزان حق بیمه سرانه در کشور طی سال‌های اخیر روند صعودی داشته و از حدود ۵۱ دلار در سال ۲۰۰۷ (۱۳۸۶) به حدود ۹۳ دلار در سال ۲۰۱۱ (۱۳۹۰) رسیده است. از نظر شاخص حق بیمه سرانه، ایران در سال ۱۳۹۰ نسبت به سال گذشته با پنج پله صعود، از رتبه هفتاد و سوم به رتبه شصت و هشتم ارتقا یافت و در منطقه رتبه دهم را کسب نمود.
نمودار۱: روند تغییرات حق بیمه سرانه کشور در پنج سال اخیر

۳-۲- ضریب نفوذ بیمه
ضریب‌ نفوذ بیمه که حاصل تقسیم حق‌ بیمه تولیدی به تولید ‌ناخالص‌داخلی کشور است، در سال ۲۰۱۱ (۱۳۹۰) به حدود ۵/۱ درصد رسید. رتبه ایران از نظر شاخص ضریب نفوذ بیمه در این سال ، با یک پله ارتقا، در رتبه هفتاد و دوم بین کشور دنیا و پنجمین کشور منطقه قرار گرفت.

نمودار۲: روند تغییرات ضریب نفوذ بیمه کشور در پنج سال اخیر

۳- بررسی عملکرد صنعت بیمه در داخل کشور
۱-۳- حق بیمه تولیدی
مقدار حق بیمه تولیدی شرکت‌های بیمه مستقیم به ۹/۸۵ هزار میلیارد ریال در سال ۱۳۹۰ رسیده‌ است که در مقایسه با سال قبل ۲/۴۵ درصد رشد نشان می‌دهد. به لحاظ نقش شرکت‌های بیمه در بازار، سهم و وزن اصلی همچنان بر دوش شرکت‌های بیمه ‌ایران و آسیاست که در مجموع ۷/۵۸ درصد از حق بیمه بازار را تولید کرده‌اند.
نمودار ۳: سهم شرکت‌های بیمه از حق بیمه تولیدی بازار بیمه در سال ۱۳۹۰

۲-۳- خسارت پرداختی
مقدار خسارت پرداختی صنعت بیمه در سال ۱۳۹۰ به ۷/۵۳ هزار میلیارد ریال رسید که از ۹/۳۶ درصد رشد نسبت به سال قبل برخوردار بود. دو شرکت‌ بیمه ‌ایران و آسیا در مجموع ۴/۶۲ درصد از خسارت‌های بازار را پرداخت کرده‌اند.
۳-۳- ضریب خسارت
در سال ۱۳۹۰ نسبت خسارت بازار بیمه کشور (حاصل تقسیم خسارت پرداختی به حق‌بیمه تولیدی) به ۵/۶۲ درصد رسید و نسبت به سال گذشته ۸/۳ واحد کاهش داشت. این امر حاکی از بهبود وضعیت بیمه‌گری در بازار بیمه است. لازم به ذکر است در محاسبه نسبت خسارت مبالغ خسارت‌های معوق، ذخایر حق بیمه، کارمزد شبکه فروش و هزینه فعال اداری در نظر گرفته نمی‌شود.