MBAچیست؟

MBA مخفف عبارت Master of Business Administration به معنی مهارت در مدیریت کسب وکار است؛ اما در اصطلاح، معنای وسیع‌تری دارد: MBA دوره‌ای آموزشی و کاربردی است که مجموعه گسترده‌ای از دانش‌ها و مهارت‌های فردی و سازمانی را برای مدیریت سازمان‌ها و پیشبرد کسب‌وکار در بر می‌گیرد. دورة MBA شاید شناخته‌شده‌ترین دورة تحصیلات‌تکمیلی در دنیاست. این دوره حاوی برنامه‌ای حرفه‌ای برای افرادی است که به کارآفرینی، کسب‌وکار، تجارت یا مدیریت مشغول‌اند. هدف اصلی دورة MBA توانمند‌سازیِ هرچه بیشتر افراد برای سِمت‌‌ها و شغل‌‌های پرمسئولیت، به‌ویژه شغل‌‌های مدیریتی است.

متأسفانه، بسیاری بر این باورند که MBA همان «مدیریت بازرگانی» است و برای آموختن سایر رشته‌های مدیریت، از نوع عمومی یا صنعتی یا سازمان‌‌های غیرانتفاعی، باید به‌سراغ رشته‌‌های دیگرِ مدیریتی رفت. این تصور تا حدی اشتباه است. درحقیقت، MBA توانایی مدیریت در هر مجموعه‌ای را به مدیران می‌دهد؛ به‌گونه‌ای که این دوره، اثربخشیِ لازم را برای ادارة انواع سازمان‌ها و شرکت‌ها، ازجمله سازمان‌‌های بازرگانی، اقتصادی، عمومی وغیره، در دانش‌آموختگان خود ایجاد می‌کند.

تفکر غلط بعدی دربارة MBA این است که فقط کسی دورة MBA را می‌گذراند که مدیری در سطح عالی است یا به‌زودی قرار است در چنین سِمتی گماشته شود. این درست است که دانش‌آموختة دورة MBA به توانایی‌‌های مدیریتی مجهز شده است؛ اما از این توانایی می‌توان در تمام عرصه‌های غیرمدیریتی بهره برد و آشکارا، هر فرد، در هر موقعیتی این امکان را دارد که از مهارت‌های خود برای افزایش بهره‌وری کار، بهبود سبک زندگی و تغییر نگرش‌های ذهنی خویش استفاده کند. دانش‌آموختگان MBA نیرو‌هایی اثرگذار و کارآمد می‌شوند که در افزایش بهره‌وری سازمان‌ها تأثیر بسزایی می‌گذارند. افراد در طی این دوره، با تدوین و اجرای استراتژی، مدیریت اثربخش منابع انسانی، فنون ارتباطات و مذاکره، نظریه‌های مالی و سرمایه‌گذاری، مباحث رفتار سازمانی، اصول بازاریابی وفروش و همة دانستنی‌هایی آشنا می‌شوند که در مدیریت موفقِ مجموعه‌های انسانی بدان نیاز است.

تحصیل در دورة MBA الزاماً به‌معنی تغییر شغل یا ادامه‌دادن مسیر شغلیِ گذشته نیست: گروهی از دانش‌آموختگان درزمینة کاری قبلیِ خود ادامة کار می‌دهند؛ با این تفاوت که وسعت دید و بهره‌وری کاری آنان افزایش چشمگیری ‌یافته است. از طرف دیگر، گروه بیشتری از دانش‌آموختگان MBA هم وارد فضا‌های جدید کاری می‌شوند؛ برای نمونه، شخصی که در رشتة مهندسی عمران تحصیل کرده و فعالیت کاری خود را در همین زمینه شروع کرده است، پس از آشنایی با مهارت‌های مدیریتی، می‌تواند با بهره‌وری افزون‌تری فعالیت خود را ادامه دهد یا اینکه مسیر شغلی خود را عوض کند و وارد حوزة کار جدیدی شود. برمبنای پژوهش‌های انجام‌گرفته در دانشگاه هارواردودانشگاه کنت بیش از ۵۰درصد از دانش‌آموختگان MBA شغل خود را عوض می‌کنند که این، نشان‌ از آن دارد که دورة MBA با تغییر در دانش و بینش افرادوقرار گرفتن آنها در شبکه های اجتماعی جدید باعث تغییر در عملکرد و حتی زمینة فعالیت آنان می‌شود. (https://www.kent.ac.uk/careers/MBA.htm)

افزون بر این، امروزه می‌توان گفت دوره‌‌های MBA دامنة ملموس‌تری از مهارت‌های کاربردی و مفاهیم حرفه‌ای را در بر می‌گیرد و به شرکت‌کنندگان کمک می‌کند تا مهارت‌های تیمی خود را بهبود بخشند. شناخت بیشترِ این مفاهیم و توسعة این مهارت‌ها می‌تواند از دلایل رفتار کارکنان سازمان‌ها و شیوة غلبه بر مشکلات پیشِ روی سازمان، درک بسیار بهتری برای مدیران فراهم آورد.

نباید انتظار داشت افرادی که به دورة MBA قدم می‌گذارند، حتماً رشتۀ کارشناسی عالی، دستاورد‌های تحقیقی، تجربة کاری موفق، موفقیت‌‌های فوق‌العاده و مقاله‌‌ها و مصاحبه‌‌های ویژ‌ه‌ای داشته باشند. درواقع، ویژگی اصلی افراد موفق در MBA این است که انگیزة قوی، دانش شخصی، اهداف واقع‌گرایانة شغلی و عطش سیراب‌نشدنی به یادگیری و رشد دارند.

اگر شما یکی از چنین افرادی هستید، MBA برای شما بسیار مناسب و کارساز خواهد بود.