ارتقاء کیفیت با خلاقیت، قیمت مناسب، مرغوبیت و تولید بیشتر

در روز ملی کیفیت سال «همت مضاعف و کار مضاعف» در چند دقیقه‌ای که خدمت شما بزرگواران خواهم بود، ذکر چند موضوع را به اختصار ضروری و لازم می دانم. اول: مساله جایزه ملی کیفیت ایران، به عنوان ابزاری برای توسعه کیفیت در کشور. همان گونه که خانم مهندس سوفالی درسخنان خود اشاره نمودند اجرای اصولی و دقیق این جایزه در عرصه اقتصادی ملی به لحاظ توانمندسازی واحدهای ایرانی و قابلیت حضور آنها در بازارهای جهانی، نقش مهمی دارد. لذا همان گونه که طی چند سال اخیر فرآیند جایزه ملی کیفیت ایران در نهایت سلامت و مراقبت در بخش های اجرایی، آموزشی، و مهم تر از همه ارزیابی برگزار شده، بایستی در تداوم راه، این سلامت حفظ شود. همچنین نباید فراموش کنیم که برگزاری جایزه، اعطا و دریافت آن هدف نیست بلکه وسیله ای است برای نیل هدف بزرگتری که همانا رشد و توسعه پایدار اقتصاد ملی است.

لذا هدف گذاری های این جایزه ملی نباید بر مبنای برگزاری سالانه آن تمرکز یابد، بلکه بایستی به کیفیت برگزاری این جایزه در یک برنامه درازمدت با اهداف و استراتژی های معلوم بیش از کمیت آن توجه نمود. بنابراین از همکاران خود چه در دبیرخانه جایزه و چه در کمیته فنی و شورای سیاستگذاری و همچنین مجریان جایزه انتظار می رود به صورت هدفمند و برنامه ریزی شده به دنبال ارتقاء اثربخشی این فرآیند باشند و قطعاً اولین گام در ارتقاء اثربخشی جایزه ملی کیفیت، اندازه گیری اثربخشی آن با تعریف شاخص های مناسب و متناسب است. موضوع مهم دیگری که در روز ملی کیفیت بایستی مورد توجه همه دست اندرکاران مساله کیفیت و استانداردسازی کشور قرار گیرد، لزوم بهینه سازی نظام استانداردسازی در کشور است.

سال گذشته جناب آقای مهندس محرابیان در سخنان خود اشاره فرمودند که صنایع کشور بایستی طرح های عملیاتی خود را برای توسعه، منطبق با اهداف چشم انداز کشور، صنعت به صنعت ترسیم نموده و در این طرح ها به مساله کیفیت توجه ویژه ای نمایند. واقعیت این است که بدون کیفیت در ابعاد گوناگون زنجیره تامین، تولید و توزیع قادر نخواهیم بود که به پیشرفت های اقتصادی خصوصاً صنعتی نایل شویم.

لذا اتخاذ یک نظام یک پارچه و نوین جهت استانداردسازی به عنوان بستر توسعه کیفیت در کشور امری است ضروری که مسئولان و مدیران با همراهی کارشناسان بایستی بر روی آن متمرکز شوند. قوانین مرتبط با کیفیت که شالوده نظام استانداردسازی کشور را تشکیل می‌دهند، گرچه در زمان تصویب خود، قوانینی مناسب محسوب می شدند، اما قطعاً با نیازهای توسعه سریع اقتصاد کشور در حال حاضر انطباق لازم را ندارند.

از این روست که مقام معظم رهبری در ابتدای سال جاری چه در جریان بازدید یکی از صنایع خودروسازی و چه در سخنرانی مهم خود در مشهد مقدس تاکیدات فراوانی بر روی مساله کیفیت داشته اند.

لذا هم در راستای نیازهای توسعه صنعتی و اقتصادی کشور و هم در جهت جامه عمل پوشاندن به این تاکیدات راهگشا، بایستی ظرفیت های استانداردسازی در کشور ارتقاء یابد.

همان گونه که می دانید استانداردسازی که پایه ارتقاء کیفیت در ابعاد خلاقیت، قیمت، مرغوبیت و تولید بیشتر است، دارای اجزای تدوین استانداردها، اجرای آنها، ارزیابی انطباق و بازنگری استانداردهاست و اگر قرار باشد، این پایه توان بنیادی مناسبی برای بنای کیفیت در کشور را داشته باشد، نمی توان آن را محدود به نظارت بر اجرای چند ۱۰۰ استاندارد ملی، آن هم با عوامل کنترلی پیش بینی شده در مواد قانون موسسه استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران مصوب سال ۱۳۷۱ نمود. لذا سازمان استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران به عنوان متولی تدوین و اجرای استانداردهای ملی، خواستار شکل گیری «نهضت استانداردسازی» برای توسعه اقتصاد ملی است. نهضتی که ابعاد آن اصلاح قوانین و مقررات حاکم بر استانداردسازی کشور، اعم از قانون موسسه استاندارد، قانون حمایت از حقوق مصرف کنندگان و سایر قوانین مرتبط از یکسو و مشارکت عمومی آحاد مردم جامعه خصوصاً تولیدکنندگان و عرضه کنندگان کالا و خدمات از سوی دیگر می شود.

البته سازمان استاندارد در سال «همت مضاعف، کار مضاعف» تلاش هایی را جهت افزایش ظرفیت های استانداردسازی کشور نموده است، اما قطعاً نمی‌توان نظام استانداردسازی کشور را محدود به یک سازمان با امکانات مشخص نمود.

از جمله اقدامات اخیر سازمان می توان به اجرای مصوبه یکصد و پنجمین اجلاسیه شورای عالی استاندارد مبنی بر صدور پروانه استانداردهای کارخانه ای پس از ارزیابی انطباق، تشکیل مرکز تایید صلاحیت ایران به عنوان یک مرکز مستقل و تحت نظارت ریاست سازمان، افزایش دامنه طرح های نظارتی نظیر طرح «طاها» افزایش قاطعیت برخورد با متخلفان، ایجاد شورای راهبری سازمان به عنوان اتاق فکر و با استفاده از نخبگان سازمان و جامعه، همفکری با نمایندگان محترم مجلس شورای اسلامی و بسیاری دیگر از اقدامات مشابه اشاره نمود. اما قطعاً این اقدامات شامل تمامی نیازهای استانداردسازی در کشور نخواهد بود.

چرا که دامنه کار استانداردسازی به وسعت تمامی مراکز تولید و عرضه و مبادی ورودی و خروجی کشور بوده و ابزارهای نظارتی و کنترلی سازمان استاندارد به تنهایی پاسخگوی آن نخواهد بود.

مساله سومی که اشاره به آن را در این روز ضروری می دانم مساله کیفیت و صیانت از حقوق جامعه و شهروندان است. اساساً تمامی استانداردها اعم از مدیریتی، فرآیندی و محصول بر پایه یک هدف استوار شده اند و آن زندگی بهتر مردم است. در واقع تمامی عواملی که باعث آسایش، راحتی و برعکس ناراحتی مردم یک جامعه می شوند در واقع به موضوع کارآمدی یا نارکارآمدی، اجرا و یا عدم اجرای استانداردها در سطوح و ابعاد مختلف، مرتبط هستند لذا در رعایت حقوق اجتماعی و شهروندی شهروندان، بایستی موضوع کیفیت در درجه اول اهمیت قرار داشته باشد. مساله حفظ محیط زیست، انجام پروژه های ملی، تولیدات داخلی، واردات و... همه و همه از یک سو به حقوق اجتماعی و فردی شهروندان جامعه مرتبط هستند و از سوی دیگر به موضوع استاندارد و کیفیت وابسته اند.

لذا روز ملی کیفیت فرصتی است تا تمامی مسئولان محترم دستگاه های اجرایی و ناظر با عنایت ویژه به مساله کیفیت در حیطه فعالیت های خود، نسبت به این مهم توجهی مضاعف مبذول نمایند. همچنین تولیدکنندگان و عرضه کنندگان کالا و خدمات، بایستی در راستای رعایت حقوق مشتریان، موضوع کیفیت را همواره مدنظر قرار دهند. اما مهم تر از همه اینکه مصرف کنندگان ایرانی با حقوق خود در مورد کیفیت آشنا شده و آن را از تولیدکنندگان و عرضه کنندگان مطالبه نمایند. لذا نقش رسانه های جمعی و نظام آموزش و پرورش کشورمان در این زمینه بسیار مهم است.

از این رو ترویج فرهنگ کیفیت چه در بعد اجرا، چه تولید و عرضه و چه مصرف، باید یکی از اهداف مهم بخش اطلاع رسانی و آموزش کشور قلمداد گردد. سازمان استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران در این خصوص و در راستای اجرای وظایف ترویجی خود آماده ارایه همکاری های لازم به مراکز علمی، پژوهشی، آموزشی و اطلاع رسانی است.

همچنین این سازمان در راستای تدوین برنامه های توسعه بخشی در صنایع با محوریت موضوع کیفیت آماده است تا با تشکل های صنعتی و وزارت محترم صنایع و معادن همکاری های لازم را اعمال نموده و خدمات علمی مورد درخواست را ارائه نماید.

خصوصاً پژوهشکده سازمان استاندارد و تحقیقات صنعتی ایران آماده است تا در قالب پروژه های پژوهشی در جهت ارتقاء کیفیت محصولات ساخت داخل خدمات لازم را ارایه نماید.

در پایان ضمن سپاس از بذل توجه شما حضار گرامی و گرامیداشت مجدد روز ملی کیفیت از ایزد منان توفیقات همگی سربازان عرصه کیفیت و صنعت را از خداوند متعال خواهانم.