همگام با تکنولوژی روز دنیا، همسو با نیازمندی های شما

صنعت مرغداری در ایران به عنوان دومین صنعت بزرگ کشور بعد از صنعت نفت از جایگاه ویژه‌ای برخوردار است.

این صنعت در بیش از ۱۷۰۰۰ واحد مرغداری بزرگ و کوچک در سراسر ایران و با اقلیم‌های مختلف جغرافیایی پراکنده شده و علیرغم گازرسانی به تعداد زیادی از واحدهای مرغداری در برخی نقاط ایران، سوخت اکثر قریب به اتفاق این واحدها به علت دوری از شهر و خطوط انتقال گاز توسط گازوئیل تأمین می‌شود. بنابر آمار موجود هر ساله بیش از ۸۰۰ میلیون لیتر گازوئیل برای گرمایش واحدهای مرغداری در ایران مصرف می‌شود.
قانون هدفمند کردن یارانه‌ها و بازتاب لحاظ نمودن قیمت‌های واقعی حامل‌های انرژی بر این صنعت، طی آینده‌ای نه چندان دور لزوم بهینه‌سازی مصرف انرژی در این بخش را بیش از پیش مورد توجه قرار می‌دهد. در این خصوص شرکت ایران مشعل در سال ۱۳۷۹ با همکاری یک شرکت اروپایی اقدام به تولید دستگاه گرم‌کننده تابشی با راندمان بالا با نام گرماتاب نمود. این محصول طی ۱۰ سال گذشته با همکاری شرکت بهینه‌سازی مصرف سوخت کشور در بیش از ۲/۵ میلیون متر مربع سطح سالن‌های صنعتی، ورزشی، گلخانه‌ و مرغداری در سراسر ایران نصب و اثرات کاهش مصرف بین ۲۵ تا ۴۰ درصد با ممیزهای انجام گرفته اثبات گردیده است.

گرماتاب گازسوز در مجتمع مرغ زربال مازندران

در همین راستا و برای آگاهی شما از نحوه کار سیستم های گرماتاب توجه شما را به توضیحات آقای دکتر صادقی، عضو هیئت علمی دانشگاه تهران و از پژوهشگران صنعت پرورش طیور نیز کشور که خود نیز با فعالیت در این صنعت،‌ از تجارب بسیار ارزشمندی بویژه در صنعت مرغداری گوشتی برخوردارند، جلب می‌کنیم. این مطلب پیش از این با عنوان "تامین گرمایش در سالن های مرتبط با پرورش طیور"‌ در نشریه دام، کشت و صنعت چاپ شده است.
سیستم های رایج تامین گرمایش در صنعت مرغداری ایران، سیستم هایی هستند که در آن ها هوای گرم از طریق جریان هوا وارد سالن می گردد.تزریق هوای گرم به داخل سالن ممکن است در روزهای اولیه به خصوص در هفته اول برای جوجه ها مشکل ساز شود.درست است که ما این جریان هوا را حس نمی نماییم اما این فرآیند بر روی پرندگان که در هفته اول از مکانیزم تنظیم دمای بدن خوبی برخوردار نیستند تاثیرگذار خواهد بود.در نتیجه ما باید کنترل بسیار بالایی بر روی شرایط دمایی داشته باشیم.یکی از مهمترین عوامل در پرورش طیور، تامین دمای مناسب در داخل مرغداری است.در سیستم های گرمایش تابشی به نوعی تابش جایگزین گرمایش از طریق گرمایش هوای گرم گردیده است.چون در این سیستم انتقال گرما از طریق جریان هوا نیست بلکه از طریق امواج تابشی صورت می گیرد.علاوه بر این در آینده ما مطمئناً با کمبود سوخت مواجه خواهیم شد.مهمترین عاملی که می تواند در تداوم تولید و سوددهی در صنعت مرغداری تعیین کننده باشد مصرف بهینه سوخت است و مطمئناً سامانه‌ای که کمترین مصرف سوخت را دارا می باشد پاسخگوی نیاز مرغداری ها خواهد بود.

گرماتاب گازوییل سوز در مجتمع طیور ارومیه (مرغ خانگی)

در سیستم گرمایش تابشی، با توجه به محاسبات و تجربیات به دست آمده پایین ترین مصرف سوخت را نسبت به سیستم های دیگر همانند چهارشاخ، هیترها و جت فن ها دارا است.البته در سیستم های اشاره شده (غیر تابشی)، مواردی وجود دارد که در بازدهی نیز اثر نامطلوب می‌گذارد.برای مثال در جت فن ها برای خارج نمودن گازهای زاید نیاز به تهویه بیشتر داریم که این تهویه مازاد موجب می گردد که گرمای تولید شده، توسط فن ها به بیرون انتقال یابد.در صورتی که در سیستم گرمایش تابشی محصولات احتراق به راحتی به خارج از سالن منتقل می شود و آلودگی هوا در سالن وجود ندارد.ضمن اینکه در این سیستم انرژی مصرفی برق نسبت به هیترها بسیار پایین تر است.
با سیستم گرمایش تابشی گرماتاب، یکنواختی توزیع گرما در سطح آشیانه را داریم.به همین دلیل تراکم جوجه ها در سطح یکنواخت تر خواهد بود.این در حالی است که در سیستم های گرمایش از طریق چهارشاخ یا هیترها عملاً مساحت نسبتاً زیادی از سطح سالن غیر قابل استفاده خواهد بود؛بنابراین در سیستم تابشی چون دما به طور یکنواخت پخش می گردد ما می توانیم ظرفیت جوجه ریزی را بالاتر ببریم.

گرماتاب گازوییل سوز در مرغداری آقای جعفرنیا - سلفچگان

در خصوص میزان جوجه ریزی،‌استاندارد کشور ما و پروانه بهره برداری که بر همان اساس صادر می گردد، تراکم ۱۰ قطعه جوجه در متر مربع را منظور می نماید که به نظر بنده کاملاً اشتباه است و ما باید بر اساس وزن زنده آخر دوره تصمیم گیری نماییم.به طور مثال انجمن حمایت از حیوانات به شما اجازه می دهد در هر متر مربع ۳۵ کیلوگرم گوشت زنده برداشت نمایید.بنابراین با توجه به وزن زنده هر قطعه در پایان دوره، می توان ظرفیت جوجه ریزی را در واحد سطح تنظیم نمود.این ظرفیت می تواند در ۴۲ روزگی یک تعداد قطعه مشخص و در ۵۰ روزگی یک تعداد قطعه (ظرفیت) دیگری تعریف شود.اعتقاد بنده این است که در کشور ما،‌با استفاده از سیستم گرمایش تابشی گرماتاب و با داشتن شرایط تهویه مناسب، می توان ۳۵ کیلوگرم گوشت زنده را برداشت نمود.در سیستم‌های دیگر همانند جت فن ها و هیترها مشکلاتی وجود دارد که نیازمند کنترل شبانه روزی است زیرا در هر لحظه احتمال خطر وجود دارد.برای مثال ممکن است مشعل کار نکند یا به هر دلیل دیگر نشت گازوئیل وجود داشته باشد.اما در سیستم گرمایش تابشی دستگاه کاملاً ایمن بوده، مدیریت سیستم بسیار آسان و کنترل دما یکنواخت و دقیق است.اگر در زمستان، شما سالن را با یک سیستم مرکزی گرم نمایید در صورت ایجاد مشکل و خرابی در سیستم، ممکن است تا تعمیر آن خسارات جبران ناپذیری به شما وارد گردد اما در این سیستم تابشی گرماتاب چون شما از چندین واحد دستگاه در سالن پرورش استفاده می‌نمایید حتی اگر یکی از آن ها خراب گردد می توان از الباقی دستگاه ها با ظرفیت بالاتر استفاده نمود.در خصوص صرفه جویی در مصرف سوخت نیز کارهای تحقیقاتی و پژوهشی در حال انجام است که نتایج را در میان خواهیم گذاشت ولی در همین زمان کم صرفه جویی در مصرف سوخت و برق مصرفی کاملاً مشهود می باشد و طبق نظر رسمی شرکت بهینه سازی مصرف سوخت کشور، تامین گرمایش از طریق گرمایش تابشی گرماتاب نسبت به سیستم های مشابه، صرفه جویی بیش از ۴۰ درصدی در مصرف گاز و ۹۰ درصدی در مصرف برق را به همراه دارد.در سامانه های گرمایش تابشی به دلیل اینکه کف سالن گرم می گردد در مناطق خشک ممکن است در روزهای اولیه که تهویه خیلی زیاد نمی باشد،کمبود رطوبت در بستر را شاهد باشیم که که با استفاده از دستگاه رطوبت زن این مورد مرتفع می گردد لیکن این امر امر در مناطق شمال کشور به دلیل رطوبت بالا مشهود نمی باشد.در عین حال به مرور که سن جوجه ها افزایش پیدا می کند رطوبت مدفوع زیاد شده، بنابراین این مسئله به خودی خود رفع می گردد.لازم به توضیح است با توجه به اینکه در روزهای اولیه،‌ رطوبت سالن مرغداری خیلی مهم می باشد، اگر بتوان در بخشی که جوجه ریزی وجود ندارد عمل مه پاشی را انجام داده و از آنجایی که عمل تهویه نیز زیاد ا نجام نمی شود رطوبت نسبی سالن تامین می گردد.البته می‌توان به جای استفاده از دستگاه های مه پاش هر چند وقت یکبار بخشی که جوجه ریزی نمی شود را آبپاشی نمود تا رطوبت مورد نیاز تامین گردد.
آقای فرج پور از جمله فعالان عرصه مرغداری است که یکی از واحدهای مرغداری خود را به سیستم گرمایشی گرماتاب مجهز کرده است. وی از چگونگی آشنایی خود با سیستم گرمایشی گرماتاب و مزیت‌های این سیستم چنین توضیح می‌دهد.
همواره با ورود اندیشه ها و راهکارهای جدید ، مخالفت ها و نا ملایمتی هایی پدید می آید .به عنوان مثال علیرغم سابقه سی ساله استفاده از تجهیزات گرمایش تابشی در دنیا، شایعاتی در ایران به جهت عدم مطلوبیت دستگاه های گرم کننده تابشی در مرغداری ها مطرح شده بود که عملاً پس از گذشت نزدیک به ده سال و نتایج مثبت حاصل شده، خلاف آن دیدگاه ها اثبات گردید.این سیستم در مقایسه با سایر سیستم های گرمایشی نقاط قوت زیادی دارد .به طور مثال اکثر سیستم های گرمایشی، مورد استفاده در مرغداری ها، مشکل معلق نمودن ذرات گرد و غبار در هوا را دارند که در سیستم گرماتاب این مسئله دیده نمی شود.شاید در ابتدای جوجه ریزی این مشکل چندان به چشم نیاید اما به مرور زمان، کود بر روی زمین باقی مانده، خشک و خرد شده و در اثر جریان هوا به گرد و غبار تبدیل می شود.
از دیگر محسنات دستگاه های گرماتاب می توان به نگهداری این سیستم اشاره کرد که برای واحد ما نگهداری و سرویس دوره ای و سالانه آن هزینه ای در بر نداشته است.کار کردن با دستگاه بسیار آسان بوده، تنظیم دمای آن به راحتی با ترموستات امکان پذیر می باشد.یکی دیگر از تفاوت های این سیستم با دیگر سیستم ها، توزیع یکنواخت دما در تمام نقاط کف سالن است که موجب پخش یکنواخت گله در تمام سطح سالن می شود و این امر به مرغدار کمک می کند تا بتواند تراکم متعارف جوجه ریزی را که ۱۰ قطعه جوجه در متر مربع است را افزایش دهد.در این خصوص با استفاده از تجهیزات گرمایش تابشی گرماتاب ما این رقم را به ۱۵ قطعه جوجه در متر مربع رسانده ایم.باید اذعان داشت که هرچه همگام با تکنولوژی روز دنیا پیش برویم می توانیم راندمان کار را با مدیریتی مناسب تر بالا ببریم.در سیستم های قدیمی، ما با گرم نمودن حجم بالایی از هوای داخل سالن و تخلیه آن به وسیله فن ها،‌ اتلاف حرارتی بسیار کمتر خواهد بود..به ویژه که در این سیستم قادر به گرم نمودن کنج دیواره ها نیز می باشیم.هنگام نصب دستگاه ، ورودی هوا جهت تامین اکسیژن مورد نیاز جهت احتراق از خارج سالن گرفته می شود که البته در مورد گازهای خروجی به علت احتراق از خارج سالن گرفته می شود که البته در مورد گازهای خروجی به علت احتراق کامل در مشعل و جابه جایی مداوم هوا توسط فن های سالن نیاز به لوله کشی به بیرون نمی باشد زیرا گرمای خروجی از فن گرماتاب نیز می تواند در گرم نمودن سالن موثر باشد علیهذا امکان نصب دودکش جهت خروج محصولات احتراق به خارج سالن وجود دارد.مسئله دیگری که در حال حاضر مورد توجه بسیاری از دولتمردان است مسئله سوخت و اصلاح الگوی مصرف است.
با توجه به بحث کاهش ذخایر انرژی های فسیلی و حذف دیر یا زود یارانه ها، باید همکاران ما به این فکر باشند که در انتخاب سیستم های گرمایشی، توجه لازم را داشته باشند.برای تولید در صنعت مرغداری، بار سنگین تامین سوخت برعهده دولت می‌باشد که با صرف هزینه سنگین و دادن یارانه، سوخت مصرفی در این صنعت را تامین می‌نماید. سوختی که در بازارهای جهانی قیمتی چندین برابر قیمت عرضه شده در ایران را دارد. با توجه به این که به جز این فارم، ۲ فارم دیگررا اداره می‌نمایم، باید اعتراف کنم که سوزاندن آن حجم از گازوئیل همواره برای بنده ناراحت کننده بوده و مطمئناً در اولین فرصت که گاز به آن منطقه برسد اقدام به بهینه‌سازی دستگاه‌ها خواهم نمود، زیرا برای اصلاح اقتصاد جامعه، باید درصدد تولید با کمترین هزینه و بهترین کیفیت بود.
مسلماً در طراحی تکنولوژی روز دنیا این نکته لحاظ می‌شود که با صرفه جویی در مصرف سوخت و با برگشت سرمایه از این طریق، به اقتصاد کشور و تولید کننده کمک به سزایی می‌شود. همچنین باید توجه نمود برای همگام شدن با تجارت جهانی باید به این مسایل توجه گردد. عدم توجه به این نکته موجب خواهد شد که به مرور بازارهای داخلی مملو از محصولات کشورهای دیگر شود.