چالش‌ها و فرصت‌های ماشین‌سازان صنعت پلاستیک
از خصلت‌های زیبایی که در وجود انسان تبلور یافته، علاقه به خلقت است که از ابتدای ایجاد این جهان، آدمی‌توانسته بارها با استفاده از این غریزه خود، آثاری خلق کرده و برای سهولت بیشتر زندگی به خدمت بگیرد.
از خصلت‌های زیبایی که در وجود انسان تبلور یافته، علاقه به خلقت است که از ابتدای ایجاد این جهان، آدمی‌توانسته بارها با استفاده از این غریزه خود، آثاری خلق کرده و برای سهولت بیشتر زندگی به خدمت بگیرد. دستگاه‌های صنعتی از مهمترین مخلوقات انسان به شمار می‌رود. از جمله این دستگاه‌ها می‌توان ماشین‌های صنعت پلاستیک را نام برد که با تولید محصولات مختلف امکان استفاده از مواد پلاستیکی مفید را برای مردم فراهم می‌کند. این صحبت‌های آغازین محمدرضا شاکری مدیر عامل شرکت پارسیان با ما درخصوص فعالیت‌هایش و نمایشگاه ایران‌پلاست است. شرکت سازنده ماشین‌های فرآیند پلاستیک با نام پارسیان، از تولیدکنندگان به نام ماشین‌های پلاستیک به شمار می‌رود.
این شرکت در یک فضای ۲ هزار و ۵۰۰ متری واقع در جاده آبعلی، منطقه صنعتی خرمدشت با به‌کارگیری حدود ۳۰ نیروی انسانی مشغول به کار است.
«محمدرضا شاکری»، متولد سال ۱۳۴۴ با مدرک مهندسی مکانیک از دانشگاه علم و صنعت از مهندسانی است که ترجیح داده بیشتر به عنوان کارآفرین از تحصیلات خود استفاده کند و از سال ۱۳۸۱ با تاسیس شرکت پارسیان به جرگه کارآفرینان صنعت پلاستیک پیوسته است.
شاکری و همکارانش سالانه ۱۰۰ دستگاه تزریق پلاستیک در چهار مدل در کارخانه شرکت پارسیان تولید می‌کنند.
این تولیدکننده ایرانی ماشین‌آلات تزریق پلاستیک معتقد است که پارسیان جزء معدود شرکت‌هایی است که سیستم بالریل را در گیره و تزریق استفاده می‌کند و این سیستم در هیچکدام از ماشین‌های چینی و تایوانی وجود ندارد به عبارتی دیگر محصولات خود را برتر از محصولات چینی و تایوانی معرفی می‌کند. او همچنین تاکید دارد که شرکتش از معدود شرکت‌های جهان است که دستگاه‌های تزریق دو صفحه‌ای تا سایز ۶۵۰ تن تولید می‌کند.
وقتی جویای فعالیت‌های علمی شرکت پارسیان می‌شویم، مدیرعامل شرکت پارسیان به برگزاری چندین سمینار برای دانشجویان مرکز تحقیقات پلیمری دانشگاه صنعتی امیرکبیر اشاره می‌کند.
«شاکری» که از اعضای اصلی انجمن صنایع همگن ماشین‌سازان و تجهیزات پلیمری است با اینترنتی بودن ثبت نام نمایشگاه مخالف است و می‌گوید : «ما با ثبت‌نام اینترنتی موافق نبودیم چون این نمایشگاه ایران پلاست تخصصی است و آداب و آئینی دارد و اگر ثبت نام آنلاین انجام شود، شرایطی دارد که باید رعایت شود. چیدمان غرفه‌ها بسیار مهم است. شرکت‌های خارجی و بازدیدکننده‌ها باید تناسب میان چیدمان غرفه‌ها را ببینند و متوجه شوند. شرکت‌های کوچک و بزرگ باید متفاوت از هم چیده شوند.
وی می‌افزاید: چیدمان شرکت‌ها در نمایشگاه ایران پلاست باید کارشناسانه انجام گیرد، زیرا هر شرکت براساس ظرفیت خود باید غرفه مناسبی دریافت کند نه اینکه هر شرکتی که زودتر ثبت نام کرد، جای مناسب‌تری دریافت کند.
مدیرعامل شرکت پارسیان با ارائه یک پیشنهاد به مسولان برگزاری ایران پلاست، ادامه می‌دهد: تقسیم‌بندی سالن‌ها برای شرکت‌های پلاستیکی مختلف در نمایشگاه بیشتر تفکیک شود، به طور مثال برای تفکیک ماشین‌سازان، شرکت‌های تولیدکننده ماشین‌های تزریق در یک سالن و تولیدکنندگان ماشین‌های بادی در سالنی دیگر قرار گیرند و در این چیدمان فرقی نداشته باشد که تولیدکننده ماشین تزریق یا بادی ایرانی است یا خارجی، بلکه مهم این است که تولیدکنندگان محصولات یکدست در کنار هم قرار گیرند.
این تولیدکننده که در پلاست‌های مختلف دنیا شرکت می‌کند جایگاه ایران پلاست را در میان نمایشگاه‌های پلاستیک این گونه تشریح می‌کند: نمایشگاه ایران پلاست جایگاه ویژه‌ای در منطقه دارد زیرا بازار ایران در منطقه سهم بزرگی دارد بنابراین نمایشگاه این بازار نیز از اهمیت خاصی بهره‌مند است، اما برگزارکنندگان این نمایشگاه بزرگ باید به گونه‌ای سیاستگذاری و برنامه‌ریزی کنند که نمایشگاه ایران پلاست را به جایگاهی که شایسته آن است، برسانند.
او می‌افزاید: در منطقه بعد از نمایشگاه پلاستیک چین که به دلیل بزرگ‌تر بودن بازار چین، جایگاه مهمی در بین نمایشگاه‌ها دارد، ایران پلاست اهمیت درخوری دارد که سیاست‌گذاران این نمایشگاه نباید با برنامه‌های نادرست فرصت را برای پررونق کردن نمایشگاه‌های دیگر منطقه فراهم کنند.
این ماشین‌ساز درباره نقش این صنف در برگزاری ایران پلاست اظهار می‌دارد: در نمایشگاه‌های پلاست دنیا سهم قابل توجهی در سیاستگذاری برای ماشین‌سازان قائل می‌شوند، زیرا در این نمایشگاه‌ها منافع ماشین سازان مدنظر است.
وی اطلاع رسانی ایران پلاست را بدین طریق نقد می‌کند: برای برپا کردن نمایشگاهی به بزرگی ایران پلاست باید برنامه‌های از پیش تعیین شده ای داشت و نمی‌توان چنین گردهمایی را با برنامه‌های کوتاه مدت موفق برگزار کرد، شاکری درخصوص دو سالانه بودن نمایشگاه ایران پلاست، تصریح می‌کند: بسیار با این ایده موافق هستم و ما خودمان از کسانی بودیم که ایده دو سالانه بودن ایران پلاست را مطرح کردیم به این دلیل که صنعت ماشین‌سازی صنعت بسیار سختی است و اگر هرساله بخواهد محصولات خود را به نمایش بگذارد، در نمایشگاه‌های مکرر، ماشین‌های تکراری ارائه خواهد کرد و باید یک صنعت گر حداقل دو سال برای تولید ماشین جدیدش فرصت داشته باشد.
مدیرعامل شرکت پارسیان نظر خود را درباره نقش ایران پلاست در جذب توریست بدین شرح بیان می‌کند: نمایشگاه ایران پلاست نقش مثبتی می‌تواند در جذب توریست ایفا کند و منافع ملی بسیاری را تامین نماید.
اگر فضاهایی را بتوان ایجاد کرد که در کنار نمایشگاه ایران پلاست، فرهنگ‌مان را به بازدید کنندگان معرفی کنیم، بسیار بهتر است و می‌توانیم با برنامه ریزی‌های زیاد و ایجاد تورهای چندروزه برای شهرهای دیدنی کشورمان، جذابیت شرکت در نمایشگاه ایران پلاست و حضور در ایران پلاست را برای شرکت‌ها و بازدیدکنندگان خارجی فراهم کنیم، درکنار این می‌توانیم درآمدزایی فراوانی برای دیگر شهرها داشته باشیم و فرهنگ و تاریخ زیبای ایران را به باقی کشورها صادر کنیم.
شاکری درباره محصول جدید شرکت پارسیان در نمایشگاه ایران پلاست هفتم می‌گوید: دستگاه تزریق دو صفحه‌ای با مصرف انرژی کمتر، اشغال فضای کمتر، کورس گیلر نامحدود، کاربری آسان و کنترل دقیق با تلفیقی از طراحی ایتالیایی و کره‌ای محصولی است که این شرکت برای نمایش در ایران پلاست درنظر گرفته است. فناوری به‌کار گرفته شده در این ماشین، در دنیا به عنوان فناوری روز شناخته می‌شود و ما با ماشین تزریق دوصفحه‌ای با بالاترین سطح ماشین‌سازان در صنعت پلاستیک در جهان رقابت می‌کنیم و همچنین پارسیان به دنبال تولید ماشین‌های هیدری است که کشورهای معدودی توان تولید آنها را دارند که شاید در دوره بعدی ایران پلاست این ماشین را به نمایش بگذاریم.
وی همچنین شرکت دادن بانک‌ها در نمایشگاه ایران پلاست را نظر مناسبی دانسته و تاکید می‌کند: حضور بانک‌ها در کنار صنعت گران و بازرگانان در نمایشگاه ایران پلاست ایده بسیار خوب و نویی است که باید به آن پرداخت.
این پیشنهاد می‌تواند کارشناسی شود تا در دوره‌های آتی ایران پلاست حضور پررنگ و موثری برای بانک‌های سراسر کشور در نمایشگاه ایران پلاست را شاهد باشیم. این ماشین‌ساز مجرب پس از بحث در خصوص نمایشگاه ایران پلاست به تشریح مشکلات شرکت‌های ماشین‌ساز در کشور می‌پردازد: سوال بزرگی اخیرا در صنعت ماشین‌سازی پلاستیک مطرح شده که چرا تولیدکنندگان ماشین آلات این صنعت به فروشندگان ماشین‌های خارجی تبدیل شده‌اند و به نظر من وزارت صنایع وظیفه پاسخگویی به این سوال را دارد.
بیشتر شرکت‌های مطرح ماشین‌آلات پلاستیک، اخیرا به عنوان نمایندگی‌های شرکت‌های خارجی مطرح شده‌اند و ما جزء معدود شرکت‌های سازنده‌ای هستیم که از تمام قطعات ایرانی استفاده می‌کنیم و مقاومت کرده‌ایم که تولید کننده صرف باشیم نه واردکننده، ولی برخی شرکت‌ها ترجیح دادند نمایندگی کشورهای خارجی را قبول کنند و علت بازار خوب واردات است.
او ادامه می‌دهد: واردات قطعات خارجی ارزان‌تر تمام می‌شود و ماشین ساز ایرانی با وارد کردن آنها هزینه کمتری پرداخت می‌کند بنابراین از نظر اقتصادی موجه است که واردکننده باشند تا تولید کننده.
در ۱۱ سال گذشته ۱۷ درصد قیمت دلار افزایش پیدا کرده، اما هزینه‌های کارگری ۳۲۰ درصد اضافه شده است با در نظر گرفتن این مساله تولیدکنندگان داخلی به این نتیجه می‌رسد که هزینه‌ها بیش از سود برای ماشین‌سازان افزایش داشته پس اگر وزارت صنایع حامی تولیدکنندگان نباشد، ماشین‌سازان به ماشین‌فروشان تبدیل خواهند شد.
وی افزود: ماشین‌سازان داخلی نه تنها با واردات ماشین مخالف نیستند، بلکه با ورود فناوری به کشور از طریق واردات تاکید دارد، اما این تولیدکنندگان خواستار این هستند که شرایط برای تولید آنها هم راحت‌تر شود تا بتوانند با محصولات وارداتی رقابت کنند.
مدیرعامل شرکت پارسیان یارانه را از دیگر مشکلات موجود در اقتصاد تولید می‌خواند و می‌گوید: یارانه‌ها هستند که به صورت کاذب تولید کنندگان را چاق بار می‌آورند و عرصه را برای رقابت از بین می‌برند و به نظر من با تفکیک کردن شرایط و تشخیص اینکه چه کسی نیازمند یارانه است و چه کسی نیازمند نیست، می‌توان یک بازار سالم و رقابتی در تولید ایجاد کرد.
او توصیه می‌کند: در این زمینه دولت باید بنگاه‌های سود ده را شناسایی کند و به بنگاهی یارانه بدهد که تولیدکننده مفید باشند و این کمک مالی بتواند بازوی او را قوی تر کند نه اینکه بنگاهی نتواند در عرصه سود دهی مفید باشد و دولت نیز از آن حمایت مالی کند.
جدا از این مساله، وظیفه دولت فقط پول دادن نیست و چون شرایط برای حمایت و هدایت در دولت فراهم است، وزارت خانه‌های مرتبط باید با مطالعات دقیق تر و بیشتر درباره بازار و وضع تولیدکنندگان و فروشندگان بنگاه‌های اقتصادی را هدایت کنند.
این تولید کننده از دیگر مشکلات تولید در ایران را این گونه توصیف می‌کند: روش‌های تولید در کشورمان سنتی شده و ناب سازی و به روز کردن روش‌ها در کمتر شرکتی صورت می‌گیرد و اما ما در پارسیان سعی کرده‌ایم تا در این عرصه به ناب‌سازی روش‌های تولید خود بپردازیم.
با وجود شیوه‌های سنتی در تولید هنوز ماشین‌آلات ایرانی نسبت به ماشین‌های چینی و تایوانی برتر است و وزارت صنایع می‌تواند با اصلاح روش‌های تولید در کشور، به تولیدکنندگان فرصت‌های ۵ یا ۱۰ ساله دهد تا خود را با روش‌های جدید تولید به تولید استاندارد جهانی برسانند و علاوه بر برتری نسبت به ماشین‌های چینی با ماشین‌سازان برتر جهان هم رقابت داشته باشند.
شاکری در خصوص فعالیت‌های وزارتخانه صنایع و معادن می‌گوید: البته این وزارتخانه در برخی موارد به دلیل قانون‌های موجود نمی‌تواند به صنعتگران کمک‌رسانی کند و اصلاح قوانین نیز از حیطه وظایف وزارت صنایع خارج است و در اینجا مجلس و آنان که می‌توانند به اصلاح قوانین صنعتی بپردازند باید با این اقدام، راه را برای پیشرفت در تولید برتر در کشور باز کنند.
عضو هیات مدیره انجمن ماشین‌سازان صنعت پلاستیک در تشریح بیشتر صنعت ماشین‌سازی اظهار می‌دارد: این صنعت با شاخه‌های زیاد اقتصاد از جمله ارز و واردات و صادرات در ارتباط است که بررسی مشکلات تبادلات ارزی در دستور کار دولت قرار گرفته و این خبر ماشین‌سازان ایرانی را بسیار خوشحال کرده و امیدواریم با تشکیل کارگروه رفع مشکلات این عرصه، حجم زیادی از مسائل اقتصادی تولیدکنندگان حل شود.
درباره واردات و صادرات، نیز معتقدم که حجم واردات بسیار زیاد شده و صادرات کشور کاهش یافته است که اگر تبادلات ارزی آسان‌تر صورت بگیرد، صادرات نیز می‌تواند رونق بیشتری پیدا کند.
از دیگر علل افزایش واردات در ایران، برتری خرد فردی نسبت به خرد جمعی در کشور است که با افزایش روحیه فعالیت جمعی در میان ایرانیان می‌توانیم در صادرات نیز موفق‌تر باشیم تا دو کفه ترازوی اقتصاد کلان مملکت به توازن برسد.
او همچنین در مورد بازار ماشین‌سازی تایید می‌کند: بازار صنعت ماشین‌سازی در ایران رشد بسزایی داشته، ۲۰ سال پیش فقط ۲۰۰ ماشین نیاز کشور بود، اما پارسال فقط ۱۲۰۰ ماشین وارد ایران شده و تولید داخلی نیز تقریبا دو برابر شده است.
وی در ادامه ارتباط میان دانشگاه و صنعت را مهم شمرده و دلیلش را این چنین بیان می‌کند: شرکت‌ها و کارخانجات تولید کننده در ایران و دانشگاه‌ها با یکدیگر رابطه برقرار نکرده‌اند که همین امر موجب فاصله‌گیری علم از تجربه می‌شود.
صنعت گران ما باید بیش از پیش در پی به روز کردن علوم خود از طریق ارتباط با دانشگاه‌ها باشند و همچنین دانشگاه‌ها نیز باید زمینه را برای حضور دانشجویان در کنار کارخانجات فراهم کنند تا تجربه را به علم ارائه شده به دانشجو بیافزایند و نیروی کار کاملی را به جامعه تحویل دهند.
مدیرعامل شرکت پارسیان در پایان در خصوص نقش کارخانه‌های ماشین‌سازان صنعت پلاستیک در حفظ محیط‌زیست، خاطر نشان می‌کند:به عقیده من صنعت ماشین‌سازی کشور به دلیل نداشتن تولید شیمیایی، (استفاده از محصولات یا تولید مواد شیمیایی) صنعت آلوده‌ای به حساب نمی‌آید بنابراین مدیران این عرصه تا به حال کمتر به فکر حفظ محیط زیست بوده‌اند.
