وقتی چین بزرگترین بازار خودرو دنیا می‌شود

محمد قاسمی

سال ها پیش وقتی جهان بین دو ابر قدرت شرق و غرب تقسیم شده بود کشور پهناور چشم بادامی ها در قلمرو کمونیست با اقتصاد دولتی خود زمان را می گذراند. اما از زمانی که طعم اقتصاد آزاد به مذاق برخی دولت ها مزه کرد و آزاد سازی تجارت، نقل محفل کشورگردانان جهان شد، چینی ها هم خود را وارد گردونه کردند و حرکت لاک پشتی آن ها تبدیل به جهشی غزال گونه در توسعه اقتصادی شد. چین در سال ۱۹۵۲ در آتش جنگ با کره می سوخت، دولت مردان چینی مثل هر سیاست مدار دیگری به فکر رهایی از جنگ بودند به طوری که در آن سال درآمد ناخالص ملی این کشور تنها ۹/۶۷ میلیارد یوهان بود. این روند تا دوره خصوصی سازی کشاورزی در سال ۱۹۷۸ ادامه داشت اما از آن پس به بعد سیر صعودی پیشرفت اقتصادی در چین موجب تعجب جهانیان شد به طوری که این روند از سال ۱۹۹۳ به بعد در دوران بازسازی اقتصادی، به اوج خود رسید و شگفتی جهانیان را بر انگیخت.

شاید تصور رسیدن به مرز ۱۸ هزار و ۲۳۲ میلیارد یوهان درآمد ناخالص ملی در سال ۲۰۰۵ برای خود چینی ها هم امری غیرقابل باور بود اما آنها به این مهم رسیدند و هم اکنون نیز حرکت جهشی شان ادامه دارد.

در نهایت چین در سال ۲۰۰۹ با رسیدن به رشد اقتصادی ۷/۸ درصدی در تولید ناخالص داخلی به مرز ۵۲۶۴ میلیارد دلار رسید به طوری که این روزها در همه جای دنیا کالاهای چینی مشهود است.

کالاهایی که یکی از مهمترین آنها خودرو است. هر چند صحبت از ضعف کیفی محصولات چینی در همه جا مطرح است، اما به گفته تنگ بول، دبیر انجمن خودروسازان چین،دولت چین قصد دارد ساز و کاری را تعریف کند که بر اساس آن سازمانی مسئول ارزیابی خودروهای صادراتی و افزایش کیفیت آن ها باشد و در نهایت براساس نیاز مشتریان حرکت کند." هدف آن ها بدست آوردن بازار در دراز مدت است.

با این حال با اشاره ای به صنعت خودرو سازی چین، شواهد رشد و پیشرفت اقتصادی چینی ها در این بخش هم به خوبی نمایان می شود. یکی از خودروسازان مطرح دولتی در چین که با عمر کوتاه ۱۳ ساله خود تاکنون لرزه به اندام خودروسازان دنیا انداخته و سهم زیادی از بازار چین را تصاحب کرده است. شرکت چری Chery است.

در طی ۱۳ سال، سرعت پیشرفت این خودروساز به جایی رسید که در حال حاضر صاحب ۲۶ خودرو در کلاس های مختلف است. در سال ۲۰۰۳ ،چری یکصد هزار خودرو تولید و در سال ۲۰۰۵ با همکاری AVL ، موتور ACTECO را ساخت. در سال ۲۰۰۶ چری موتورهای تولیدی خود را به آمریکا صادر کرد و سال بعد یک میلیون خودرو روانه بازار کرد. چری در اوایل سال ۲۰۱۰ تولید دو میلیون و نیم خودروی خود را با حضور مسئولان عالی رتبه دولتی چین جشن گرفت و به گفتة آقای یین تونگ Tongyue yin رئیس هیأت مدیره چری، " محقق شدن همه جانبه اهداف تولید و فناوری و خدمات ، در آینده نزدیک این شرکت را به یک شرکت بزرگ تولید کننده فناوری و تکنولوژی تبدیل خواهد کرد.

این گفته آقای یین خیلی هم دور انتظار نیست، چون تاکنون چری به ۵ افتخار ارزشمند در تولید و فناوری دست یافته است که هر کدام از آن ها راه را برای توسعه این شرکت هموارتر کرده است.

جایزه برتر پیشرفت فناوری و علوم ملی چین در ۹ ژانویه ۲۰۰۹ ، جایزه برندهای چندگانه در همان سال، رونمایی از ۲۳ مدل جدید خودرو در نمایشگاه بین المللی شانگهای در سال ۲۰۰۹، دریافت لوح افتخار به عنوان نماینده خودروسازان داخلی چین در همان سال، ثبت زمان ۸ دقیقه و ۵۶ صدم ثانیه ای با حضور خودرویG۵ در مسابقات نورنبرگ رینگ آلمان در اکتبر ۲۰۰۹ از افتخارات شرکت کم سن و سال چری است.

چری در سال ۲۰۰۴ با کاهش فروش خودرو مواجه بود اما در سال ۲۰۰۹ با تولید و فروش ۵۰۰ هزار و ۳۰۳ دستگاه خودرو در مقام نخست خودروسازان داخلی چین قرار گرفت و در حال حاضر چری با ۵۴۰ شبکه توزیع نمایندگی در ۸۰ کشور جهان محصولات خود را به قاره های آمریکا، اروپا، آسیا، آفریقا و استرالیا صادر می کند.

لازم به ذکر است که چین در سال ۲۰۰۹ با پشت سر گذاشتن آمریکا، بزرگ ترین تولید کننده خودروی دنیا، گوی سبقت را ربود و با تولید ۸ /۱۳ میلیون دستگاه خودرو در جایگاه نخست فروش خودرو در دنیا قرار گرفت.

خودروسازی چین منهای چری

صنعت خودروسازی چین، تنها به چری بسنده نمی شود، شرکت های بزرگ داخلی خودروساز در چین با حضور محصولات خود در نمایشگاه های بزرگ جهان، حالا دیگر رقابت را برای خودروسازان جهان سخت و دشوار کرده اند شرکت BYD با حضور خود در نمایشگاه دیترویت آمریکا و ارائه خودروی برقی دوستدار محیط زیست، خوش درخشید.

این شرکت در سال ۱۹۹۵ تأسیس شد و با تولید باتری های چینی با شرکت آمریکایی موتورولا ، در سال ۲۰۰۰ محصول خود را روانه بازار کرد. BYD همچون دیگر هموطن خود " چری"، عزم پیشرفت را جدی گرفت، این شرکت هم در سال ۲۰۰۵ میلادی ۲۰۰ هزار دستگاه خودرو فروخته است و با داشتن جوایز متعددی چون، جایزه خودروی جدید، جایزه خودرویی با بیشترین درصد پذیرش، توانسته لقب دومین خودروساز داخلی چین را به خود نسبت دهد.

در سال ۲۰۰۹ چری با تولید ۵۰۰ هزار و ۳۰۳ دستگاه خودرو ، اولین خودروساز چینی، BYD با تولید ۴۴۸ هزار و ۳۹۶ دستگاه دوم و جیلی با ۳۲۹ هزار و ۱۰۴ دستگاه در مکان سوم قرار گرفت. شرکت هایی چون: Great wall، Brilliance و JAC نیز به ترتیب در مکان چهارم تا ششم جای دارند.

برندهای خارجی در چین

سهم برند خودروهای خارجی در چین در سال ۲۰۰۹ بین کشورهای بزرگ تقسیم شد. اروپایی ها، آمریکایی ها و ژاپنی ها هر کدام ۲۰ درصد ، کره ای ها ۱۰ درصد و خود چینی ها ۸ درصد ، سهم بازار خودرو را در چین بر عهده دارند. تنگ بول دبیر انجمن خودرو سازان چین که به تصاحب بازارهای دنیا خوش بین است اعتقاد دارد که تا پایان سال ۲۰۱۰ میلادی ۳۰ درصد محصولات چینی به دنیا صادر می شود.

حدود ۳۰سال قبل که چینی ها حق خرید خودرو نداشتند دولت چین، کنترل خرید خودرو را از میان برداشت و نیاز چینی ها به داشتن خودروهای شخصی افزایش یافت. این سیاست مصرف گرایی، نزدیک شدن کشور چین به آزاد سازی اقتصاد و خصوصی سازی منابع را نوید می داد.

از سال ۱۹۸۰ به این طرف، چین پشت درهای بسته، اقتصاد خود را برای پیوستن به تجارت جهانی آماده می کرد. چشم بادامی ها نمی خواستند خود را از گردونه توسعه و پیشرفت جهان عقب تر ببینند، نعمت ارزان و فراوان نیروی کار در چین، آن ها را به فکر به کار گیری از آن واداشت تا اینکه در سال ۲۰۰۳ چین به سازمان تجارت جهانی (WTO) پیوست.

این درحالی است که تا قبل از آن در سال ۱۹۹۰، چین با تولید ۵۰ هزار خودرو به تولید بیش از ۶۰۰ هزار خودرو در سال ۲۰۰۰ رسید. در سال ۲۰۰۹ در این کشور ۸ /۱۳ میلیون خودرو تولید شد که با پشت سر گذاشتن ژاپن و آمریکا به بزرگ ترین تولید کننده خود در جهان تبدیل شد. در حال حاضر آمریکا با شرکت های GM و فورد، آلمان با فولکس، بنز و BMW ژاپن با تویوتا، هوندا و نیسان، فرانسه با رنو، پژو و سیتروئن، کره با هیوندا و کیا و ایتالیا هم با فیات در صحنه پر رونق بازار خودروی چین خودنمایی می کنند.

اهمیت بازار ایران برای چینی ها

چینی ها علاوه بر بازارهای آمریکا و اروپا، بازار ایران را نیز برای توسعه صادرات مناسب می دانند ، اما مشروط بر آنکه بتوانند ذهنیت منفی ایرانیان را نسبت به کالای چینی بهبود بخشند.

آمارها گویای این واقعیت هستند که تولید خودرو در چین به سرعت در حال افزایش است هر چند در کشور ما عده ای بر این باورند که خودروی چینی سم مهلکی برای صنعت ایران است، اما چینی ها خلاف این را می اندیشند. آنچه پیداست صنعت خودروی چین بزودی دامنگیر همه کشورهای دنیا می شود. به همین زودی، خودروهای چینی در کشورهای همسایه و پشت مرزهای کشورمان صف می بندند به گونه ای که خودروسازان داخلی را تهدید کرده و چون ریسمانی گلوی آنها را خواهد فشرد. طبیعی است که راه برون رفت از این هجوم، تنها بالابردن کیفیت، کاهش قیمت، حذف تعرفه ها و ایجاد فضای رقابتی سالم است.

تا قبل از پیوستن به WTO، دولتمردان چینی هم فکر می کردند با ورود به تجارت جهانی، آن ها نتوانند در مقابل خودروسازان بزرگ خارجی تاب تحمل بیاورند. شاهد آن این بود که فولکس واگن با سابقه ۲۵ ساله در چین، زمانی ۸۰ درصد سهم بازار این کشور را بر عهده داشت اما حالا این درصد بسیار کم شده است.

امروز به لطف سخت کوشی چشم بادامی ها سهم فولکس واگن ، فقط ۱۸ درصد سهم بازار داخلی چین است. برخلاف آنچه تصور می شود، امروزه قیمت خودرو در چین رو به کاهش است و رقابت چینی ها در این صنعت سرمایه بر و پردرآمد در جهان، بیش از پیش جدی است. ترس از این قاعده تا آنجا جدی است که به رغم اهمیت نمایشگاه خودروی پکن ۲۰۱۰، اندکی از خودرو سازان کیفی جهان از ترس کپی برداشتن از خودروهای جدیدشان توسط چینی ها ، در این نمایشگاه حاضر نشدند.

مدیر فروش و بازاریابی شرکت سناباد خودرو توس