سهم ۲۰ درصدی استان آذربایجان شرقی از صادرات فرش کشور

صدور ۷۰ درصد تولیدات فرش دستباف آذربایجان شرقی

رئیس سازمان بازرگانی آذربایجان شرقی اعلام کرد ۷۰ درصد تولیدات فرش این استان به کشورهای خارج صادر می شود.صادق نجفی سهم استان از صادرات فرش کشور را ۲۰ درصد بیان نمود و خاطرنشان ساخت برای حمایت از قالی بافان استان ۲۰ میلیارد تومان از صندوق مهر امام رضا(ع) اعتبار تخصیص یافته است که از این مقدار تنها ۱۲ میلیارد تومان پرداخت شده و مابقی هم پرداخت خواهد شد. وی ایجاد نمایشگاه های دائمی در کشور و دیگر کشورهای همجوار را از دیگر اقدامات حمایتی ذکر کرد.رئیس سازمان بازرگانی خاطرنشان ساخت این شیوه کار در حوزه های دیگر نظیر کفش و چرم استان هم در حال انجام بوده و کار مطالعاتی آنها انجام یافته است و برای این کار هیئتی از استان به کشور ترکیه اعزام شده تا پس از بررسی و اعلام نتایج اقدامات اساسی پیرامون ایجاد نمایشگاه چرم و کفش در خارج از استان اقدام شود.

صادق نجفی با اعلام اینکه اکنون فرش دستباف کشور و از همه مهمتر فرش تولیدی آذربایجان شرقی در بازارهای جهانی حرف اول را می زند و این دستاورد اهمیت دادن دولت به این هنر را نشان می دهد گفت: در حال حاضر فرش دستباف استان به وزن ۴۱۵ تن به کشورهای : آلمان، امارات، اسپانیا، آمریکا، ایتالیا، سوریه، فرانسه، عربستان سعودی، عراق و ترکیه صادر می شود.

قالیبافى سرچشمه زاینده‌اى از خلاقیت، ابتکار، هنر و کوشش انسان‌هایى بود که بسیار بیشتر از آنکه چاه‌هاى قیرى رنگ نفت یک سده پیش در مسجد سلیمان پیدا شود، تبلور تلاش و پویایى زندگى روى زمین بوده است.

خطه آذربایجان به دلیل وسعت مراتع، زمین‌های کشاورزی، آب و هوای دلنشین طبیعی و کوهستانی همواره در تولید قالی از موقعیتی ممتاز بهره‌مند بوده است.

شهر تبریز نیز در میان تمام مراکز قالیبافی این خطه، دارای مقام و اعتبار بسزایی است.

تبریز از زمان جانشینان هلاکو مرکز مهم داد و ستد قالی بوده است. به خصوص در زمان حکومت صفویان با ایجاد کارگاه‌های بزرگ قالیبافی، قالیبافان طراز اول در این شهر گرد آمدند و به بافت فرش‌های بسیار نفیسی پرداختند که امروزه بسیاری از آنها زینت بخش موزه‌های بزرگ جهان است.

در واقع پس از انتقال پایتخت صفویان از هرات به تبریز، مکتب هنری ایران (مکتب تبریز) بنیان نهاده شد و به دنبال آن استقرار بی‌شماری از هنرمندان، از هر صنف و حرفه‌ای موجب شد که شهر تبریز به عنوان کانون هنر، مورد توجه بسیاری قرار گیرد و در این میان هنر فرشبافی نیز با استقرار نقاشان و طراحان زبده‌ای چون بهزاد و سلطان محمد دو چندان رشد یافت.

تبریز که در بسیاری موارد همواره پرچمدار بسیاری از نهضت ها بود، در اعتلا و گسترش جهانی نام فرش ایران نقش مهمی را ایفا کرد و رونق و احیای هنر قالیبافی ایران در اواخر دوره قاجار و اوایل سلطنت پهلوی و راهیابی فرش ایران به بازارهای جهان و گسترش این حرفه در سایر نقاط ایران تا حدود زیادی مرهون بازرگانان و تجار و قالیبافان آذربایجانی به ویژه تبریزی است و این موضوع بیش از سوابق تاریخی آذربایجان در قالیبافی برای آذربایجانی‌ها مایه فخر و مباهات است.

در واقع فرش ایران که در زمان سلسله صفویان به اوج شهرت رسیده بود، به دنبال هجوم افغان‌ها و آشفتگی‌های پس از آنها تنزل یافت و تنها در زمان قاجار تا حدی خود را بازیافت و صدور فرش ایران به عنوان کالای تجارتی از راه آذربایجان و ترکیه به اروپا آغاز شد و آنگاه که ذخیره فرش ایران به ویژه در آذربایجان رو به پایان بود، با همت بازرگانان تبریزی در سایر شهرهای بزرگ، قالیبافی عمری دوباره یافت که در این میان مشهد، کرمان، کاشان، اراک و همدان نقش مهمی را به عهده داشتند.

صادرات قالی ایران از طریق تبریز تا آن حد برای دولت ایران پر افتخار و مهم جلوه کرد که تصاویری از این رویداد روی نخستین کارت پستال‌های زیبایی که در اواخر دوره قاجار چاپ شده بود، نقش بست و به اقصی نقاط جهان ارسال شد.

همزمان با آغاز اقدامات بازرگانان تبریز در امر صادرات قالی به بازارهای جهانی، تجار و بازرگانان شهرهای مختلف کشور برای وسعت بخشیدن به فعالیت‌های خود و استفاده از امکانات و تسهیلات تجاری پایتخت به تهران مراجعت نمودند و در قسمت‌های مختلف بازار تهران موجبات ترویج و توسعه هنر قالیبافی را فراهم آوردند.

از بزرگ‌ترین صادرکنندگان فرش تبریز که نخستین پرچمدار صادرات فرش ایران نیز بودند و برخی خود در تولید فرش نیز دستی داشتند می‌توان به حاج یوسف قالیچی، حاج عبدالله قالیچی، حاج میرزا جعفراسلامبولچی، حاجی صمدقره قالیچی، میرزا علی اصغر و میرزا علی اکبر و اسماعیل قالیچی (فرزندان شادروان حاج عبدالله قالیچی)، صدقیانی، ایپکچی، حاج محمد ممقانی، محمد اف، دیلمقانی، آواکیان، کاسباریان و اردوبادی اشاره کرد.