نمایشگاه پانزدهم نمایش شکست تحریم

از پنج‌شنبه تهران در مهم‌ترین رویداد نمایشگاهی کشور، به مدت پنج روز میزبان بیش‌از ۱۳۵۰ شرکت داخلی و خارجی فعال در حوزه نفت، گاز، پالایشگاه و پتروشیمی‌است تا این شرکت‌ها مهم‌ترین و تازه‌ترین دستاوردهای خود را به نمایش بگذارند. پانزدهمین نمایشگاه بین‌المللی نفت، گاز، پالایش و پتروشیمی‌در شرایطی کار خود را آغاز کرده است که امسال شاید از هر سال دیگری مهم‌ترین رویداد نمایشگاهی برای اقتصادی که نفت خواسته و ناخواسته نقش مهمی‌در آن دارد، در وضعیت متفاوتی برگزار می‌شود.

با وجود اینکه طی ۳۰ سال گذشته، اقتصاد ایران و صنایع نفت و گاز کشور با تحریم‌های متعدد کشورهای غربی و در راس آنها ایالات متحده روبه‌رو بوده است، اما از زمان شتاب‌گیری برنامه هسته‌ای ایران، تقریبا می‌توان اذعان کرد که دولت‌های غربی بیشترین تلاش خود را برای فشار روی ایران اعمال داشتند.

تحریم علیه ایران به اشکال مختلف اجرا شده است. پرهیز از فاینانس یا تامین مالی پروژه‌ها، اعمال فشار روی شرکت‌ها نفتی غربی برای انصراف آنها از سرمایه‌گذاری در ایران، خودداری از صدور تجهیزات نفتی برای اجرای پروژه‌ها، فشار بر فروشندگان و صادرکنندگان بنزین به ایران، فشار روی خریداران نفت ایران، تهدید، تطمیع و امتیازدهی به طرف‌های تجاری ایران، مداخله و تلاش برای سیاسی کردن معاملات، مذاکرات و قراردادهای ایران با سایر کشورها و تلاش برای تضعیف توان چانه‌زنی ایران در مذاکرات از جمله مهمترین نمادها و نمودهای دور جدید تحریم علیه ایران است. در چنین شرایط ویژه‌ای نمایشگاه پانزدهم در تهران برپاشده است.

حال از دو منظر متفاوت می‌توان به این نمایشگاه نگریست. اول این که تحریم تا چه اندازه توانسته است صنعت نفت ایران را تحت تاثیر قرار دهد؟ و دیگر اینکه آیا تحریم توانسته است ایران را از مسیر پیگیری برنامه دستیابی به توانمندی صلح‌آمیز هسته‌ای منحرف کند یا خیر؟

در پاسخ به پرسش اول باید گفت با وجود تمام تدابیر تحریمی‌که از سوی غرب بر ایران اعمال شده است، صنعت نفت ایران توانسته‌است طی دو سال گذشته محدودیت‌های پیش‌رو را از سر راه بر دارد و به توانمندی‌های جدیدی دست یابد که گوشه‌ای از آن در نمایشگاه امسال به نمایش درآمده است و اخبار آن هم در حاشیه نمایشگاه منتشر می‌شود. در پاسخ به پرسش دوم باید گفت با وجود اصرار بر تحریم ایران به منظور توقف برنامه صلح‌آمیز هسته‌ای، اما شواهد نشان می‌دهد که برنامه صلح‌آمیز کشورمان همچنان پیش می‌رود. بنا‌به اذعان کشورهای غربی، تحریم صنعت نفت به عنوان مهمترین بخش اقتصادی کشور، نتوانسته اهداف راهبردی تحریم را محقق کند.ترجیح کشور به ادامه مراودات و مناسبات با ایران در بخش انرژی، اعتراض کشورهای اروپایی به فشارهای کاخ‌سفید برای تسری بخشیدن خواسته‌های ایالات متحده به این کشورها در بسته‌ای به عنوان قانون، اعتراض شرکت‌های اروپایی به دول خود به دلیل واگذاری بازاری بالقوه به رقبا و شرکت‌های شرقی و حتی تدابیری نظیر سبک کردن دامنه تحریم‌ها علیه ایران برای ایجاد اجماع میان مواضع چین و روسیه، همراهی این دو با کشورهای اروپایی و آمریکا علیه ایران، همه نشان می‌دهد که تحریم نتوانسته‌است به مقصود برسد. از این رو نمایشگاه پانزدهم را با توجه به افزایش حضور شرکت‌های خصوصی و خارجی در ایران می‌توان « نمایش و جلوه ناکامی‌های تحریم» توصف کرد.