رسـانه‌ها، روزمحـورند مالیات، آینده محور
بیانیه‌ی هیات داوران چهارمین جشنواره‌ی مطبوعات و خبرگزاری‌ها در حوزه‌ی مالیات- به نمایندگی از بقیه‌ی داوران- از سوی مجید رضائیان، رییس هیات داوران، قلمی شده بود که وی در مراسم اختتامیه‌ی جشنواره نیز قرائت کرد. متن بیانیه به شرح زیر است:
بیانیه‌ی هیات داوران چهارمین جشنواره‌ی مطبوعات و خبرگزاری‌ها در حوزه‌ی مالیات- به نمایندگی از بقیه‌ی داوران- از سوی مجید رضائیان، رییس هیات داوران، قلمی شده بود که وی در مراسم اختتامیه‌ی جشنواره نیز قرائت کرد. متن بیانیه به شرح زیر است: «هوالمبین»
یکم: رسانه‌ها، روزمحورند و مالیات، آینده‌محور: محور اساسی اما، فراتر از این دو است؛ آن هنگام که ارتباط، میان روزمحوری و فردامحوری گسسته و گم شود؛ ما خود را نمی‌توانیم پیدا کنیم. آن گم شدن و این پیدایی، دو رویه‌ی یک سکه‌اند که تنها با تولد و رشد ژانر روزنامه‌نگاری تخصصی و در این‌جا همان «ژورنالیسم مالیاتی» معنا می‌یابد و بر امروز و فردای ما، نقش تصویر می‌زند.
روزمحوری رسانه‌ها اما، دیری است که از جنس فرآیندی، فردایی و برآمدن شده و از باشندگی و اکنون‌زدگی فاصله گرفته است. پرسش‌های رسانه‌ها، روز و امروز را می‌کاوند تا غبارهای فردا در حوزه‌ی تخصصی و آینده‌مدار مالیات زدوده شود. این جستار مدام رسانه‌ای را باید نیک و پاک دانست و با حرکت ممیزی و پاک مالیات، بیش از آن‌چه وجود دارد، پیوند زد؛ پیوندی «کارشناسانه»البته.
دوم: رسانه‌ها، پرسش‌گرند و مالیات، مطالبه‌محور و پاسخ‌طلب: محور اساسی اما فراتر از این دو است؛ آن هنگام که دفتر مشترک میان پرسش‌محوری و پاسخ‌محوری فصل‌انداز شود تا وصل‌ساز، ما خود را نمی‌توانیم در یک فهرست بگنجانیم. آن دفتر و این فهرست، دو رویه یک برگه‌اند که تنها با آموزش و ایجاد بانک جامع اطلاعاتی مودیان، به بار می‌نشیند و بر تعامل این پرسش‌گری و آن مطالبه‌محوری، مشق قلم‌می‌نگارد.
پرسش‌گری رسانه‌ها اما، تفاوت ماهوی با مطالبه‌محوری مشارکت‌گرای مالیات ندارد. چند زمانی است که رسانه‌ها، حوزه‌های تخصصی و خبری خویش را -پرسش‌گرانه و متعهدانه- نظارت می‌کنند و بر قوام و غنای روند رو به رشد استقلال اقتصادی افزوده می‌کنند. ارزش افزوده‌ی رسانه‌ها نیز، به همین است که بالا بردن نرخ مشارکت مودیان و مشارکت‌جویی و افکارعمومی را -کمی و ریاضی- مانند پرسش‌گران مالیاتی محاسبه کنند و بالا ببرند.
سوم: رسانه‌ها، ترقی‌جویند و مالیات، مدرن‌گرا: محور اساسی اما، فراتر از این دو است؛ آن هنگام که قانون مترقی مالیات بر ارزش افزوده به میدان اجرا آمد، رسانه‌ها بستری شدند که ناهمواری‌های راه را هموار کنند. اینک اگر ارتباط، میان ترقی‌خواهی متعهدانه و دین‌مدار رسانه‌ها با نوجویی و مدرن‌گرایی مالیات مستحکم‌تر نشود، ما خود را متزلزل خواهیم یافت. آن استحکام و این یافتن، دو پرده از یک نمایش واحد است که تنها با رشد نگاه حرفه‌ای به این دو نقش -رسانه‌ی نوجو و مالیات مدرن- جلوه‌گر می‌شود و بر وسعت دیده شدن‌های بیش از پیش ما نزد نسل امروز و نسل پسین، افزون می‌کند.
نکته‌ی آخر: هیات داوران با اعتماد به کارکرد موثر این حشنواره بر رشد ژورنالیسم مالیاتی و تعامل کارشناسی و حرفه‌ای‌تر این دو با یک‌دیگر، نقاط متفاوت آثار ارسالی را بازخوانی و ارزیابی می‌کند:
- کیفیت آثار ارسالی به‌ویژه به‌دلیل تحولات مربوط به اجرای قانون مالیات بر ارزش افزوده در قیاس با جشنواره‌های پیشین، از رشد قابل اعتنایی -در اکثر رشته‌ها- برخوردار‌بود.
- گزارش‌محوری رسانه‌ها، نشان از رویکردی است که رفته رفته از آن می‌توان به تولد ژورنالیسم مالیاتی در چارچوب ژورنالیسم تحلیلی یاد کرد. اما بی‌تردید غنی نبودن نگاه کارشناسی و پشتوانه‌ی اطلاعاتی این‌گونه آثار، نکته‌ای لایه‌ای‌تر را گوشزد می‌کند و آن این‌که: حوزه‌ی تخصصی مالیات می‌باید در رسانه‌ها بیش از گذشته تقویت شود و آموزش‌ها، با هدف تربیت خبرنگار تخصصی توسعه یابد.
- فقدان نگاه تولید به عرصه‌ی خبر در این حوزه، هم‌چنان به مثابه‌ی یک ضعف خودنمایی می‌کند؛ امری که در سال‌های پیشین نیز، به چشم می‌آمد. با این وجود، در این دوره از جشنواره، شاهد رشد کمی آثار در این رشته بودیم.
- عکس، طنز و کاریکاتور در حوزه‌ی مالیات، ظرفیت‌های ناشناخته و باقی‌مانده‌ای دارد که یک تحلیل و برنامه‌ریزی رسانه‌ای، اما تخصصی خاص خود را طلب می‌کند. پیشنهاد جشنواره‌های تخصصی رشته‌ای در این ۳ عرصه، می‌تواند بر ضعف‌های احتمالی موجود فایق آید.
هیات داوران چهارمین جشنواره:
جمشید پژویان -مجید رضاییان - مهدی فرقانی - یونس شکرخواه
فریدون صدیقی - حسین قندی- احمد توکلی
احمد خادم‌المله - بیژن مقدم
