فرهنگ‌سازی مالیاتی، حرف آخر

دکتر علی عسکری*

یکم: پیچیدگی‌های عرصه‌ی اقتصاد در برابر ما این آموزه را قرار می‌دهد که سازمان و سیستمی فرهنگی متناسب با پیچیدگی‌های این عرصه طراحی کنیم و به همان نسبت نیز برای پاسخ‌گو بودن آن و ایجاد ظرفیت‌های لازم در برابر مودیان گام برداریم. سازمان امور مالیاتی کشور به‌عنوان یک سیستم محوری در اقتصاد ملی -در چارچوب سیاست‌های کلان نظام و دولت عدالت‌محور از یک سوی و تاکید ویژه‌ی رییس‌جمهور محترم و وزیر امور اقتصادی و دارایی از دیگر سوی- همواره نقشی متفاوت را ایفا کرده است، اما در این میان شرایط رو به رشد اقتصاد ایجاب می‌کند تا این سازمان به‌عنوان پیشانی اقتصاد کشور، فعال‌تر از پیش، هدف‌های مورد نظر را پی بگیرد.

ایجاد اعتماد در مودیان و ارایه‌ی خدمات گسترده به آنان، یکی از بسترهایی است که راه را در زمینه‌ی فرهنگ‌سازی مالیاتی می‌گشاید و در این راه، ما موظفیم تا ظرفیت‌های متفاوت بالقوه و بالفعل را شناسایی و این ظرفیت‌ها را به‌کار گیریم؛ به‌نوعی که سازمان در برابر مودیان قادر باشد حرفه‌ای‌تر و قدرتمندتر از پیش عمل کند.

دوم: چالش دیرینه‌ی سازمان امور مالیاتی در زمینه‌ی اخذ مالیات آگاهانه و باورمند، به یک‌سری پیش زمینه‌هایی که در ذهن مردم ما رسوب کرده است، باز می‌گردد. اینک سازمان با درک این نکته، همه‌ی تلاش خود را در چارچوب فرهنگ‌سازی مالیاتی متمرکز کرده و نظام متناسب با آن را در درون سیستم طراحی کرده است؛ به‌طوری که هم‌اینک اداره‌های کل استانی با ابلاغ آیین‌نامه‌ای قاعده‌مند و با تفویض اختیارها، مشکلات مودیان را در استان‌ها و دورترین نقاط کشور به حداقل ممکن رسانده است.

این نوع نگاه، یعنی تفویض اختیارهای تازه به مدیران استانی، از تلاش روزافزون در عرصه‌ی جلب اعتماد مودیان و فرهنگ‌سازی مالیاتی حکایت می‌کند؛ اختیارهایی که می‌تواند حضور سازمان امور مالیاتی را در جز جز صحنه‌های آشکار و پنهان اقتصاد ملی پررنگ‌تر کند و ضمن افزایش درآمد ملی، منفذهای فرار مالیاتی را با نگاه کارشناسانه‌ی مدیران استانی مسدود سازد.

سوم: فرهنگ‌سازی در عرصه‌ی مالیات، هدفی جز ایجاد بستر مالیات خوداظهار و بالا بردن نرخ مشارکت مودیان ندارد. در همین راستا، سازمان امور مالیاتی قادر خواهد بود با ایجاد تحول‌های تازه‌ی درون‌سازمانی، مقوله‌ی فرهنگ‌سازی مالیاتی و افزایش نرخ مشارکت مودیان را بالا ببرد: هدفی که از ابتدای دولت نهم پی گرفته شده بود، اما اینک با پی‌گیری تحولات مودی‌محور در درون سازمان، این هدف بیش از گذشته به خود جامه‌ی تحقق می‌پوشد.

نکته‌ی آخر: نگاه هماهنگ و قدرتمند رسانه‌ها و تمامی فعالان عرصه‌ی فرهنگ، به‌خوبی هدف فرهنگ‌سازی مالیاتی و جلب اعتماد مودیان را نه‌تنها محقق کرده، بلکه واقعیتی نوین در چارچوب ترغیب جامعه به مقوله‌ی مالیات به‌عنوان یک وظیفه‌ی شهروندی را ترسیم ساخته و حتی می‌توان گفت تثبیت کرده است. اتفاقی که می‌توان از آن، به مودی‌محوری به‌عنوان حرف آخر یاد کرد.

* رییس کل سازمان امور مالیاتی کشور

معاون وزیر امور اقتصادی و دارایی