پیشرفت‌های صنعتی و معدنی در استان کرمان

استان کرمان دارای 181214 کیلومترمربع مساحت با جمعیت 2605967 نفر در جنوب شرقی ایران قرار دارد که بر اساس آخرین تقسیمات کشوری دارای 18 شهرستان با نام‌های کرمان، رفسنجان، سیرجان، بم، جیرفت، بافت، کهنوج، بردسیر، راور، شهر بابک، زرند، منوجان، قلعه گنج، عنبرآباد، رودبار جنوب و کوهبنان، ریگان و انار می‌باشد.

پتانسیل‌های زیرساخت استان شامل: فرودگاه بین‌المللی کرمان و چهار فرودگاه در شهرستان‌های جیرفت، بم، سیرجان و رفسنجان وجود بیش از ۴۸۵ کیلومتر خطوط ریلی و راه‌های متنوع دسترسی زمینی و جاده‌ای اصلی و ۱۸ شهرک صنعتی و ۱۶ ناحیه صنعتی و جو در منطقه اقتصادی فعال در سیرجان و بم و نیروگاه سیکل ترکیبی به ظرفیت ۲هزار مگاوات می‌باشد که امکان شتاب‌بخشی در حوزه‌های صنعت و معدن استان را فراهم نموده است.
تعداد کل پروانه‌های بهره‌برداری استان تا پایان سال ۱۳۸۷معادل ۱۲۶۲ فقره با حجم سرمایه‌گذاری ۷/۲۸۲۶۲میلیارد ریال با رتبه‌ کشوری ۷ و اشتغال مستقیم ۵۵۸۸۲ نفر با رتبه‌ کشوری ۱۱ می‌باشد.
در سال ۸۶ تعداد ۱۶۸ فقره پروانه بهره‌برداری با حجم سرمایه‌گذاری ۷/۲۰۱۵میلیارد ریال با تعداد اشتغال ۲۵۵۷ نفر در سال ۸۷ تعداد ۲۲۴ فقره پروانه بهره‌برداری با حجم سرمایه‌گذاری ۱/۵۱۶۷میلیارد ریال و اشتغال ۳۹۳۳ نفر که از لحاظ تعداد ۲/۳۳درصد و از لحاظ سرمایه‌گذاری ۳۷/۱۵۶درصد و از لحاظ اشتغال ۸۲/۵۳درصد رشد را نشان می‌دهد.
اعطای تسهیلات به بنگاه‌های اقتصادی زودبازده عملکرد بخش صنعت و معدن بدین‌گونه است.
که از طرح‌های مذکور تعداد ۱۱۸ طرح با سرمایه‌گذاری ۶۴۵میلیارد ریال و اشتغال ۳۳۹۴ نفر به بهره‌برداری رسیده‌اند. در ضمن به منظور پیاده‌سازی نظام‌مند پروژه‌های صنعتی از تیرماه سال ۸۷ طرح بزرگ آمایش صنعتی و معدنی با نظر مقام محترم وزارت صنایع و معادن شروع شده است که عملکرد آن بدین‌شرح می‌باشد.
پتانسیل‌های معدنی استان کرمان
استان کرمان با دارا بودن منابع عظیم و غنی معدنی به عنوان یکی از استان‌های مهم معدنی تلقی گشته و دارای موقعیت ممتازی در سطح کشور است. وجود ۲ معدن از ۴ معدن بزرگ کشور (معادن سنگ مس سرچشمه و سنگ آهن گل گهر سیرجان) نشان از پتانسیل بالای معدنی این استان دارد. در حال حاضر بیش از ۴۰ نوع ماده معدنی در استان شناسایی، اکتشاف یا به مرحله بهره‌‌برداری رسیده‌اند که شامل مواد فلزی، غیرفلزی و سنگ‌های تزئینی و نما می‌باشد. ذخایر معدنی شناخته شده استان بیش از ۵/۳میلیارد تن برآورد شده که بخش عمده آنها مربوط به ذخایر مس، آهن، ذغال‌سنگ، کرومیت، سیلیس و تیتان است. سازمان صنایع و معادن استان کرمان به عنوان متولی بخش معدن در استان، در طول دوران چهار ساله دولت نهم موفق به صدور ۱۴۳ فقره پروانه بهره‌برداری معدن شده است که تاکنون بی‌سابقه بوده است. گوشه‌ای از عملکرد این سازمان در بخش معدن استان کرمان در طول فعالیت دولت نهم به شرح زیر است.
تعداد پروانه‌های بهره‌برداری صادره معادن در سال ۸۷ با ۲۷درصد رشد نسبت به سال گذشته به ۴۸ فقره رسیده است که منجر به سرمایه‌گذاری در حدود ۶/۳۴۱میلیارد ریال شده است. اشتغال ناشی از این عملکرد در حدود ۲۰۶۰ نفر می‌باشد. با توجه به صدور ۱۲۸ فقره پروانه بهره‌برداری از ابتدای انقلاب تا ابتدای فعالیت دولت نهم و با توجه به صدور ۱۴۳ فقره پروانه در طی چهار سال فعالیت این دولت، ۱۰درصد رشد مشاهده می‌شود. علاوه بر این، تعداد پروانه‌های صادر شده در زمان فعالیت دولت نهم ۴۰درصد رشد نسبت به مدت مشابه قبل نشان می‌دهد. مقایسه سرمایه‌گذاری حاصل از صدور پروانه‌های جدید با پروانه‌های صادره از ابتدای انقلاب تا ابتدای فعالیت دولت نهم و همچنین در مدت مشابه قبل به ترتیب رشد ۳۹ و ۴۰درصدی نشان می‌دهد. میزان استخراج معادن استان در سال ۱۳۸۷ در حدود ۴۰میلیون تن بوده است که نسبت به سال گذشته ۳میلیون تن افزایش داشته است. علاوه بر این میزان وصولی حقوق دولتی از معادن بالغ بر ۹/۱۱۸میلیارد ریال بوده است.
بحث اکتشاف معادن و شناسایی ذخایر معدنی یکی از مهم‌ترین مراحل عملیات معدنی می‌باشد. صدور پروانه اکتشاف معادن یکی از وظایف مهم سازمان‌های صنایع و معادن است. در این راستا سازمان صنایع و معادن استان کرمان با صدور ۵۱۰ فقره پروانه اکتشاف طی فعالیت چهار ساله دولت نهم به توفیق قابل ملاحظه‌ای رسیده است. پروانه‌های صادره ۲۳درصد رشد نسبت به دوره زمانی ابتدای انقلاب تا ابتدای فعالیت دولت نهم (۳۹۱ پروانه) و ۳۳درصد رشد نسبت به مدت مشابه قبل نشان می‌دهند. سرمایه‌گذاری ناشی از صدور پروانه‌های اکتشاف جدید نسبت به ابتدای انقلاب تا ابتدای فعالیت دولت نهم و همچنین مدت مشابه قبل به ترتیب نشاندهنده ۶۱درصد و ۶۸درصد رشد است. لازم به ذکر است میزان سرمایه‌گذاری حاصل از صدور ۱۱۶ پروانه اکتشاف در سال ۸۷ در حدود ۳۴۸۶۵میلیون ریال می‌باشد. با اشتغال نزدیک به ۱۵۰۰ نفر در نتیجه صدور پروانه‌های اکتشاف جدید، بخش معدن استان نسبت به دوره ابتدای انقلاب تا ابتدای فعالیت دولت نهم و همچنین مدت مشابه قبل شاهد رشد حدود ۲۰ و ۳۰درصدی بوده است. میزان اشتغال حاصل از صدور پروانه‌های اکتشاف جدید در سال ۸۷ در حدود ۳۴۸ نفر می‌باشد.
پس از خاتمه عملیات اکتشاف و اثبات وجود ذخیره قابل قبول، سازمان صنایع و معادن عهده‌دار صدور تاییدیه عملیات با عنوان گواهینامه کشف معدن است که به منزله شرط لازم، اما ناکافی جهت اخذ پروانه بهره‌برداری معادن می‌باشد. تعداد گواهینامه‌های کشف صادره در سال ۸۷، ۴۰ فقره بوده است که نسبت به سال ۸۶ (۲۴فقره)، دارای رشدی ۴۰درصدی است. صدور ۳۷ فقره گواهینامه کشف در طول فعالیت دولت نهم در حدود ۵۴درصد نسبت به مدت مشابه قبل رشد نشان می‌دهد.سرمایه‌گذاری ناشی از صدور گواهینامه‌های کشف جدید در حدود ۶/۲میلیارد ریال است که رشدی ۴۵درصدی نسبت به مدت مشابه قبل دارد.