درباره خواص دارویی این میوه کروی
تا میتوانید هندوانه بخورید
وقتی در یک روز گرم تشنگی بدنتان را به عطش درآورده است خواه ناخواه به سمت یخچال کشیده میشوید.
علی آذرنوش
وقتی در یک روز گرم تشنگی بدنتان را به عطش درآورده است خواه ناخواه به سمت یخچال کشیده میشوید. دستتان را دراز میکنید و این میوه کرویشکل را که به نظر سنگین میرسد برمیدارید و چاقویی به جانش و قاشی و گازی و یک «آخیش» و آرامشی و... هندوانه، این میوه پرآب و سرشار از ویتامین تابستان گرم را در نظر شما شیرین میکند. به اعتقاد متخصصان علم تغذیه هندوانه سرشار از ویتامین ث و آ است و در آن مقادیر بالایی آنتیاکسیدانهای مختلف در این میوه وجود دارد. این ترکیبات با غیرفعال کردن رادیکالهای آزاد از اکسیدانهای کلسترول و تنگ شدن دیواره عروق و در نهایت از بروز بیماریهای قلبی و سکته جلوگیری میکنند. به علاوه مطالعات نشان میدهد که مصرف منظم این میوه از بروز حملات آسم، سرطان کولون و حتی آرتروز میکاهد. رنگ صورتی این میوه مربوط به لیکوپن موجود در این میوه است که به دلیل خواص آنتیاکسیدانی مانع بروز سرطانهایی نظیر پروستات، سینه، ریه و روده میشود.
این میوه با خواص ضدسرطانی از اطلاعات ژنتیکی همه سلولها یعنی دی.ان.ای محافظت میکند و از جهشهای ژنتیکی جلوگیری میکند.اما با وجود فواید بسیار بالای این میوه، هندوانه دارای ترکیبات گواتروژن هم هست و افرادی که در مناطق با ید کم زندگی میکنند باید از این میوه کمتراستفاده کنند. در ضمن افراد مبتلا به دیابت نیز باید با دقت فراوان این میوه را استفاده کنند زیرا مصرف هندوانه به سرعت قند خون را بالا میبرد و بیماران دیابتی را دچار مشکل میکند.هندوانه پتاسیم بالایی دارد و مصرف یک فنجان آب هنداونه دارای ۱۷۶ میلیگرم از این ماده مغذی است که میتواند به کاهش فشار خون بالا در بیماران مبتلا به این بیماری کمک کند.
این میوه با وجود ویتامین ب ۶ و بوی خوشایندی که دارد در رفع حالت تهوع بسیار مفید است به ویژه اگر شیرینی آن نیز ملایم باشد ویتامین آ (به شکل بتاکاروتن) و ویتامین سی در آن، التهاباتی را که در بیماریهایی مثل آسم، تصلب شرائین، سرطان روده و التهاب مفاصل وجود دارد، از بین میبرد. همچنین منبع بسیار خوبی از آنتیاکسیدان کاروتنوئیدی به نام لیکوپن است. لیکوپن یک رنگدانه شیمیایی است که باعث ایجاد رنگ قرمز در هندوانه میشود و اثرات ضد اکسیدانی قوی دارد. این آنتیاکسیدان به تمامی نقاط بدن رفته و رادیکالهای آزاد را خنثی میکند.رادیکالهای آزاد مولکولهایی هستند که باعث تخریب بسیاری از بافتهای بدن میشوند. اثرات تخریبی رادیکالهای آزاد در بدن شامل موارد زیر است:
۱ - باعث اکسیده شدن کلسترول میشوند، در نتیجه کلسترول به دیواره رگهای خونی میچسبد و میتواند باعث بروز حملات قلبی و سکته شود.
۲ - باعث انقباض و بسته شدن راههای تنفسی و در نتیجه تشدید حملات آسم میشوند.
۳ - باعث افزایش التهابات ناشی از استئوآرتریت یک و آرتریت روماتوئید ۲ میشوند، در نتیجه تخریب مفاصل را در این شرایط بیشتر میکنند.
۴ - باعث آسیب سلولهای دیوار روده و تبدیل آنها به سلولهای سرطانی میشوند. خوشبختانه ویتامین C و بتا کاروتن به عنوان آنتیاکسیدانهای قوی (که هر دو در هندوانه به مقدار فراوان وجود دارند)، رادیکالهای آزاد را به دام انداخته و از اثرات مخرب آنها در بدن جلوگیری میکنند.
هندانه از لحاظ ویتامینهای گروه B نیز که برای تولید انرژی لازم هستند، غنی است و منبع خوبی از ویتامینهای B۱، B۶، B۵ (اسید پانتوتنیک)، بیوتین (یک نوع ویتامین B) و نیز منیزیوم، پتاسیم و فیبر غذایی است. پس میتوان گفت که دارای ارزش غذایی بالایی است.
بتاکاروتن موجود در هندوانه میتواند ۱۱درصد از نیاز روزانه بدن را به این ماده مغذی فراهم آورد. لیکوپن، همان بتاکاروتن معروف با خاصیت آنتیاکسیدانی، یعنی همان ماده ضدسرطانی که در گوجهفرنگی یافت میشود. خوردن این میوه برای مبتلایان به بیماری آسم مفید شناخته شده است. در ضمن این میوه آلرژیزا نیست و به این دلیل مبتلایان به آسم یا آلرژیهای غذایی میتوانند از این میوه با خیال راحت استفاده کنند.
کمسدیم اما پرپتاسیم
یکی از ویژگیهای منحصر به فرد هندوانه این است که به داشتن سدیم کمشهرت دارد. همانطور که میدانید، سدیم از جمله ترکیباتی است که در بیماری فشار خون میتواند مشکلات فراوانی را به بار آورد. هندوانه علاوه بر سدیم کمی که دارد، در هر فنجان خود که ۱۵۲ گرم وزن دارد، دارای ۱۷۶ میلیگرم پتاسیم است و به عنوان یک منبع غذایی خوب این ماده مغذی شناخته شده است.
پتاسیم از جمله مواد مغذی است که در کاهش فشار خون بسیار مفید است. از این رو، به افرادی که دارای فشار خون بالا هستند مصرف روزانه یک فنجان هندوانه خرد شده توصیه میشود.
برخی خواص دارویی هندوانه
۱ -هندوانه از نظر طب قدیم ایران سرد و تر است. گرما را برطرف میکند و بهترین میوه تابستان است.
۲ - هندوانه مدر است و به پایین آوردن فشار خون کمک میکند.
۳ - هندوانه معده را تقویت میکند.
۴ - پوست سفید داخل هندوانه برای زخم گلو و دهان بسیار موثر است.
۵ - مغز تخمه هندوانه کرمهای معده و روده را از بین میبرد.
۶ - هندوانه برای ورم مثانه مفید است.
۷ - هندوانه بدن را تازه و شاداب میکند.
۸ - هندوانه برای اشخاص گرم مزاج بسیار خوب است.
۹ - آب هندوانه مخلوط با سکنجبین علاجکننده یرقان و دفعکننده سنگکلیه است.
۱۰ - برای خنک کردن بدن در روزهای گرم تابستان هندوانه را با شکر بخورید.
۱۱ - برای برطرف کردن تب و اختلاط بدن هندوانه را با شیرخشت بخورید.
۱۲ - برای رفع خارش بدن هندوانه را با تمبر هندی بخورید.
۱۳ - هندوانه را باید همیشه بین دو غذا خورد (یعنی حدود سه ساعت بعد از غذا و یک ساعت قبل از غذا) زیرا اگر بلافاصله بعد از غذا خورده شود در هضم غذا اختلال ایجاد میکند. همچنین این میوه را نباید بامیوههای دیگر مخلوط کرد زیرا تولید نفخ شکم میکند.
این میوه از منابع غذایی ویتامینهای گروه B به خصوص ویتامین B۱ و B۶ است. این مواد مغذی میتوانند در تولید انرژی و انجام زنجیره متابولیسم قندها و چربیها دخالت کرده و آن را عملی سازند.این میوه در مقایسه با کالری که به بدن میرساند، مواد مغذی فراوانی دارد به این دلیل است که خوردن آن برای افرادی که قصد کاهش وزن دارند، توصیه میشود. ۹۲درصد از آبمیوه آب است. این موضوع خود بهانهای است برای بیشتر آب خوردن یعنی افراد که نمیتوانند زیاد آب بنوشند میتوانند از هندوانه استفاده کنند. توصیه میشود به هیچ عنوان هندوانههای سفید را میل نکنید زیرا به شدت اسیدی بوده و میتواند زیان بار باشند.
هندوانه در سبد خرید خانواده
در هنگام خرید هندوانه دقت داشته باشید که آسیبی در هیچ نقطهای از بدنه این میوه وجود نداشته باشد.
هنگام انتخاب هندوانه دقت کنید پوست محکم و یک دستی داشته باشد. هندوانه باید نسبت به اندازهای که دارد سنگین باشد.
وجود لکههای زرد رنگ روشن نشانه رسیده بودن این میوه و قرار گرفتن آن در مقابل نور خورشید است.
به یاد داشته باشید که این میوه را میتوان به مدت دو هفته در صورتی که برشی بر آن وارد نشده باشد در خارج از یخچال و در دمای اتاق نگهداری کرد اما در صورتی که برشی به این میوه داده شد دیگر باید آن را داخل یخچال گذاشت.
در صورت نرسیده بودن هندوانه میتوان آن را خارج از یخچال و در یک کیسه کاغذی قرار داد تا به طور کامل برسد.
میتوان مقدار بتاکاروتن را در هندوانه با گذاشتن آن در دمای اتاق افزایش داد. به علاوه نگه داشتن این میوه در دمای ۲۱ درجه سانتیگراد در مقایسه با ۱۳ درجه سانتیگراد میزان لیکوپن ۱۱ تا ۴۰درصد و میزان کل بتاکاروتنهای موجود را به میزان ۵۰درصد افزایش میدهد.
آنزیمهای موجود در این میوه به این دما حساس هستند و میتوانند موجب افزایش این ترکیبات ارزشمند شود.
اما به محض این که هندوانه را برش دادید روی آن را با کیسه پلاستیکی بپوشانید تا هم بوی سایر غذاها را نگیرد و هم خشک نشود به علاوه یادتان نرود که این میوه را بعد از برش دادن در یخچال نگهداری کنید. شما میتوانید این میوه را به جای شستن با آب با یک دستمال کاغذی یا دستمال نمدار تمیز کنید.
موارد مصرف هندوانه
از هندوانه میتوانید در تهیه انواع سالادهای میوه استفاده کنید. مردم کشور روسیه و برخی مناطق کشور خودمان از این میوه ترشی تهیه میکنند و این ترشی یکی از متداولترین راههای به مصرف رساندن این میوه به حساب میآید. به علاوه کشورهای اروپایی نیز از پوست خارجی این میوه ترشی تهیه میکنند و آن را به همراه غذایشان به مصرف میرسانند. همان طور که گفتیم از هندوانه میتوان در تهیه سالادهای میوه استفاده کرد. بهترین مخلوطی که میتوان از این میوه به دست آورد. مخلوط هندوانه به همراه طالبی و کیوی است که میتوان با کمی ماست و شکر از آن دسری بسیار خوش طعم تهیه کرد. حتی آب این میوه به همراه تکه های خرد شده آن میتواند بسیار خوشمزه و دلچسب باشد به خصوص اگر بعد از یک روز کاری و هوای گرم به خانه بیایید و به محض باز کردن در یخچال لیوان پر از آب هندوانه را ببینید.
مضرات
هندوانه برای اشخاص سردمزاج و آنهایی که دارای معده سرد هستند مناسب نیست.
چنین افرادی اگر میخواهند هندوانه بخورند باید آن را با شکر، عسل یا گل قند بخورند.
همچنین هندوانه در اشخاص سرد مزاج باعث درد مفاصل و ضعف جنسی میشود.
منابع: سایت تبیان و سایت بانگ جامع اطلاعرسانی جامع پزشکان ایران
ارسال نظر